Кіріспе

Америкалық джаз пианині, композитор және аранжировщик Брэдфорд Александр Мельдау (туған 23 тамыз 1970 ж.) – американдық джаз пианині, композиторы және аранжировщигі. Мельдау музыканы The New School-де оқыды, студент кезінде гастрольдік сапарларға шығып, жазбалар жасады. Ол 1990-шы жылдардың ортасында саксофонист Джошуа Редманның квартетінің құрамында болды және 1990-шы жылдардың басынан бері өзінің триосын басқарып келеді. Оның алғашқы ұзақ мерзімді триосы бас гитарисі Ларри Гренадиер мен барабаншы Хорхе Россиден тұрды; 2005 жылы Россидің орнына Джефф Баллард келді. Бұл топтар пианисттің атымен оннан астам альбом шығарды. 2000-жылдардың басынан бастап Мельдау трио мен соло фортепианодан өзге де музыкалық форматтармен тәжірибе жасады. 2002 жылы жарық көрген «Largo» альбомында рок және классикалық музыканттардың электроникасы мен үлесі бар. Басқа мысалдар: гитарист Пэт Метеньмен гастрольдік сапарлар мен жазбалар; классикалық әншілер Рене Флеминг, Энн Софи фон Оттер және Ян Бостридж үшін ән циклдерін жазу және орындау; 2009 жылғы «Highway Rider» үшін оркестрлік шығармалар жазу; барабаншы Марк Гуилианамен дуэтте электрондық клавиатура аспаптарын орындау. Поп, рок және классикалық музыканың, соның ішінде неміс романтизмінің элементтері Мельдаудың шығармашылығына және ойнау өнеріне сіңген. Мельдау джаздың кейбір дәстүрлі элементтерін пайдалана отырып, бірақ олармен шектелмей, әр түрлі мелодияларды екі қолмен бір мезгілде ойнау және поп пен рок туындыларын қосу арқылы джаз және одан тыс музыканттарға шығарма жазу, орындау және репертуар таңдау тұрғысынан әсер етті.

Ерте өмір

Мельдау 1970 жылдың 23 тамызында Флорида штатының Джексонвилл қаласында дүниеге келді. Оның асырап алған отбасы – офтальмолог әкесі Крейг Мельдау, үй шаруасын жүргізетін анасы Аннет және әлеуметтік жұмыскер болған әпкесі Ли Энн. Алғашында ол радиодан поп және рок музыкасын тыңдаған. Мельдау 10 жасқа толғанда оның отбасы Коннектикут штатының Батыс Хартфорд қаласына көшіп келді. Осыған дейін ол көбінесе қарапайым поп әндер мен кітаптардан жаттығулар орындаған, бірақ көшу оған классикалық музыкамен таныстырған жаңа фортепиано мұғалімін сыйлады. Мельдау Уильям Х. Холл орта мектебінде оқыды және оның концерттік джаз тобында ойнады. Орта мектепте оқып жүргенде ол тыңдау қабілетін жақсарту және импровизацияны түсіну үшін джаз сололарын көшіре бастады. 15 жасынан бастап орта мектепті бітіргенге дейін ол жергілікті клубта апта сайын концерттер берді, сондай-ақ үйлену тойларында және басқа да мерекелерде, көбінесе Холлдың оқушысы Джоэл Фраммен бірге өнер көрсетті. Мельдау өзін осы уақытқа дейін "жақсы біртекті ортада өмір сүрген ақ нәсілді, жоғары орта таптың баласы" деп сипаттады. Бітіргеннен кейін Мельдау 1988 жылы Нью-Йоркке көшіп, The New School-де джаз және заманауи музыканы оқыды. 20 жасқа толғанға дейін Мельдау Коббтың тобында, гитарадағы әріптесі Питер Бернштейнмен бірге концерттер берді. Ол сонымен қатар осы кезеңде басқа музыканттармен де бірге ойнады. Оның саксофонист Перико Самбеатпен 1993 жылдың басында Еуропаға гастрольдік сапары болды, ал Мельдаудың алғашқы жазбалары 1993 жылдың мамырында Барселонада өткен концерттен шықты. Мельдау 18 ай бойы саксофонист Джошуа Редменмен бірге гастрольдік сапарда болды. Мельдау 1993 жылы The New School-ді бітірді. 1994 жылы ол бассист Ларри Гренадье және барабаншы Хорхе Россимен бірге алғашқы ұзақ мерзімді триосын құрды. Келесі жылы Мельдау Warner Bros. үшін "Introducing Brad Mehldau" альбомын жазды, ол оның жеке жетекші ретіндегі алғашқы альбомы болды. Бұл альбом жақсы қабылданды, The Penguin Guide to Jazz "ол джаз дәстүрін білгенімен, оған тосқауыл қоймаған сияқты" деп түсіндірді. Warner Bros. үшін жазған екінші альбомы "The Art of the Trio Volume One" 1996 жылы жазылып, сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Алғыс айту барлыққа бірдей болмады: пианисттің өзі жазған кейбір жазбалары мен сұхбаттарындағы философиялық ойлар мен пианист Билл Эванспен салыстыру туралы шағымдар кейбіреулерде наразылық тудырды, соның салдарынан, сыншы Нейт Чайненнің сөзімен айтқанда, "Мельдаудың мақтанға жанып, өзін-өзі бағалауға бейімділігіне ұзақ уақытқа созылған репутациясы қалыптасты". Бұл бағалау, мүмкін, музыкаға қарағанда нәсілге байланысты болды. Эванспен музыкалық емес тағы бір ортақ белгі – Мельдаудың 1990-шы жылдары, 1998 жылға дейін героинге тәуелділігімен күресі. Кейінірек Мельдау былай деді: "Героинді қолдануды тоқтатып, менің шығармашылығымның ұзақ уақыт бойы тежеліп тұрған күші ашылды". 1996 жылы Мельдау саксофонист Ли Кониц пен бассист Чарли Хаденмен бірнеше жазбаның алғашқысын жасады. Мельдаудың кино музыкасына қосқан үлесі 1997 жылы жалғасты, ол "Жақсылық пен жамандық бағында түнгі" фильміне жазылған кейбір тректерге сүйемелдеуші болды. "Live at the Village Vanguard: The Art of the Trio Volume Two" альбомы толығымен стандарттардан тұрады және 1997 жылы Village Vanguard клубында өткен концерттер сериясында жазылған, келесі жылы жарық көрді. Атауы қайтадан назар аударды, өйткені сол клубтан шыққан концерттік жазбаларды джаздың ең танымал өкілдері, соның ішінде Эванс, саксофонисттер Колтрейн және Сонни Роллинс шығарған. Студиялық альбом "Songs: The Art of the Trio Volume Three" 1998 жылы жарық көрді, онда Мельдаудың түпнұсқалары, стандарттары, сондай-ақ Ник Дрейктің "River Man" және Radiohead-тің "Exit Music (For a Film)" әндері бар. Бұл альбом Fordham-ның жылдың джаз CD-сі ретінде таңдалды. Мельдау 1990-шы жылдардың ортасынан соңына дейін халықаралық джаз фестивальдері сахнасында танымал болды, ол 1997 жылы Монреаль халықаралық джаз фестивалі мен Монтрё джаз фестивалі, 1998 жылы Солтүстік теңіз джаз фестивалі сияқты шараларда өнер көрсетті. Сондай-ақ 1998 жылы пианист Redman-мен саксофонистің "Timeless Tales (For Changing Times)" альбомы үшін қайта қосылды және кантри әртісі Вилли Нельсонның "Teatro" альбомында ойнады. Сол жазда Мельдау Германияда бірнеше ай болды, оның тіліне, әдебиетіне және музыкасына қызығушылығын арттырды. Сондай-ақ 1999 жылы Мельдау саксофонист Чарльз Ллойдтың екі альбомының пианині болды. Келесі жылы "Places" альбомы жарық көрді, онда Мельдаудың соло фортепианолық шығармалары мен трио орындары бар. Барлық тректер Мельдаудың түпнұсқалары болды және оның әлемнің әртүрлі жерлерін аралап, қайта аралауының нәтижесінде туды. Өзінің ерте мансабына кері қарап, Мельдау 2005 жылы былай деді: "Трио менің жеке басымды қалыптастырды". 2001 жылы Мельдау кино саундтректеріне музыка жазудан, оның ішінде "The Million Dollar Hotel" және "Space Cowboys" фильмдерінен, француз фильмі "Ma femme est une actrice" үшін музыка жазуға көшті. Трио орындары мен жазбалары жалғасқанмен, Мельдау 2000-шы жылдардың басында және ортасында өзі жетекшілік ететін музыкалық ортаны кеңейте бастады. Осының алғашқы мысалы – 2002 жылы шыққан "Largo" альбомы, ол Мельдаудың фортепианоның соло немесе триолық альбомынан алғашқы қашықтауы болды. Оны Мельдау Калифорниядағы апта сайын өтетін шаралар ұйымдастырылатын клубта танысқан Джон Брион өндірді. 2010 жылғы мәліметтерге сәйкес, бұл Мельдаудың ең көп сатылған альбомы болды. 2004 жылы шыққан "Anything Goes" альбомы басқа авторлардың шығармаларын орындады, ал Мельдаудың түпнұсқалары екі жылдан кейін "House on Hill" альбомында жарық көрді. 2003 жылы өткен концерттен жазылған фортепианоның сололық альбомы "Live in Tokyo" Мельдаудың орындауындағы лиризмнің артуын көрсетті.

2005-2019 жылдар

2005 жылы Баллард Мельдау триосында Россидің орнына барабаншы болды. Бұл, сыншы Рей Комискидің пікірінше, трионың дыбысын түбегейлі өзгертпеді, бірақ оларға «қаттырақ қырық берді және Мельдауды ынталандырды, басист Ларри Гренадьер фортепиано мен барабанның арасындағы тірек рөлінде қалды». Тағы бір сыншы Бен Ратлифф жаңа трионың дыбысы «тығыз және қозғалмалы» екенін, ал ырғақтары бұрынғы триоға қарағанда айқынрақ екенін айтты. 2005 жылдың ақпан айында Мельдау өзінің жаңа триосымен Гонконгте алғаш рет өнер көрсетті. Олардың «Day Is Done» атты алғашқы альбомы келесі айда жазылды. Мельдау трио мен солодан тысқары музыкалық ізденістерін жалғастырды. 2005 жылдың көктемінде ол классикалық әнші Рене Флемингке арнап жазған ән циклын таныстырды. Мельдау 2005 жылдан бастап гитарист Пэт Метенимен де жұмыс істеді. Олар сол жылы Гренадьер мен Баллардпен бірге екі альбом жазды. «Brad Mehldau Trio Live» атты Village Vanguard-тың тағы бір альбомы 2006 жылы жазылып, екі жылдан кейін жарық көрді. Бұл альбомда «Wonderwall» (Oasis тобы), «Black Hole Sun» (Soundgarden тобы) және Чико Буаркидің «O Que Será» самбасы сияқты әртүрлі туындылар да бар еді; Фордэм «Бұл заманауи джаз пианиносының қалыпты деңгейі» деп түсіндірді. Мельдау үшінші жеке альбомының «еркін тәсілдің бастауы және бірнеше бір уақыттағы дауыстармен музыкалық текстурадағы жеңілдік пен ағылшындық» екенін мәлімдеді. 2006 жылы Мельдау саксофонист Майкл Брекердің соңғы альбомы «Pilgrimage»-да ойнады. 2007 жылдың наурыз айында Мельдау «Брейди Банч вариациялары фортепиано мен оркестр үшін» атты фортепиано концертін Париждегі Шатлет театрында Оркестр ұлттық д'Иль де Франспен бірге алғаш рет орындады. Сол онжылдықтың соңында Карнеги Холл Мельдауға әнші Анна Софи фон Оттер үшін «Love Songs» ән циклын жазуға тапсырыс берді; олар оны 2009 жылы бірге таныстырып, келесі жылы жазды. 2009 жылы Мельдау Лондонның Вигмор Холл джаз сериясының кураторы болып, екі жылдық кезеңді бастады, оның ішінде екінші жылы фон Оттермен бірге өнер көрсетті. 2009 жылы Мельдау «Highway Rider» альбомын жазды, онда оның әдеттегі триосы қонақ музыканттармен және 28 құрамды оркестрмен біріктірілді. Мельдаудың триосы 2008 және 2011 жылдары студияға оралды, нәтижесінде пианисттің авторлық туындыларынан құралған «Ode» және қаптамалардан тұратын «Where Do You Start» альбомдары жарық көрді. DownBeat сыншысы Джим Макни бұрынғы альбомда «Мельдау аспабын барабан ретінде пайдаланады, ырғақ секциясының күшті шуына стаккато ноталарын жібереді» деп түсіндірді. Ол сондай-ақ Кевин Хейспен фортепиано дуэттерін ойнап, жазды. Бұл ынтымақтастық Патрик Циммерлидің аранжировкаларына негізделген, Мельдау онымен бірге орта мектепте оқыған. Крис Тилмен фортепиано мен мандолина дуэттерін орындады және Редменмен Еуропада дуэт концерттерін өткізді, оның алты бөлігі бес жылдан кейін «Nearness» альбомында жарық көрді. 2012 жылы Мельдау мен Orpheus Chamber Orchestra Еуропада «Меланхолия тақырыбында фортепиано мен оркестр үшін вариациялар» атты шығармасын орындады. 2013 жылы Мельдау домбырашы Марк Гуилианамен синтезаторға бағытталған дуэт ретінде гастрольдік сапарға шықты, оған «Mehliana» деген ат берілді. Олардың ойнауы негізінен импровизацияланған, дуб, драм 'н' бас, электро және фанк әсерінен алыстаған. Олар 2014 жылдың ақпанында «Mehliana: Taming the Dragon» альбомын шығарды. 2015 жылдың соңында Мельдаудың 2004-2014 жылдар аралығында Еуропадағы концерттерінен соло фортепианомен жазылған жазбалар жинағы «10 Years Solo Live» деп аталды. Гренадер мен Баллардпен бірге жазылған «Blues and Ballads» альбомы 2012 және 2014 жылдары жазылып, 2016 жылы жарық көрді. Сондай-ақ 2016 жылы Мельдау мен Гуилиана гитарист Джон Скофилдпен трио құрды; олар Еуропаға турнеге шығудан бұрын АҚШ-та өнер көрсетті. Мельдаудың классикалық музыкаға деген қызығушылығы бірнеше концерт залдарына Иоганн Себастьян Бахтың композицияларына сүйене отырып, шығармалар жазуға тапсырыс беруімен жалғасты. Ол 2015 жылы сололық қойылымдарда осы және Бахтың оригиналдерін орындады. Олар оның 2017 жылы жазылған және келесі жылы шыққан «After Bach» сололық фортепиано альбомының бастауы болды. Бұл релизден кейін сол жылы «Seymour Reads the Constitution!» альбомы жарық көрді, бұл Гренадер мен Баллардпен бірге жазылған тағы бір альбом. 2019 жылы шыққан келесі альбомы «Finding Gabriel» болды. Сол жылы Мельдау Уигмор-холлда өзінің тағы бір тапсырысы бойынша ән циклдерін орындады, бұл жолы Иан Бостриджбен.

2020 қазіргі уақытқа дейін

Жақыптың баспалдағы, Мельдаудың жастық шағындағы прогрессивті рок музыкасының ықпалын зерттеген альбом, 2020 және 2021 жылдары жазылып, 2022 жылы жарық көрді. Кейін ол альбомды "күңкейген" кезінде жасағанын айтты. Ол: "Бәрі сонда бар – құлдырау, одан шығу жолы және ары қарайғы жол" деді. Оның ерте өмірін қамтитын естеліктері, "Формация: Жеке канонды құру, 1-бөлім", 2023 жылы Equinox Press баспасында жарық көрді. 2003 жылғы сұхбатында ол романтизм мен ностальгия туралы айта келе, қуаныш пен қайғыны музыкалық өрнекпен байланыстырды: «Мен Орфей мифінің әйелін Аидтан алып шығуға рұқсат етілген бөлігін жақсы көремін, бірақ ол Стикс өзенінде саяхат жасағанда артына қарамауы керек еді. Ол өзін ұстай алмай, артына қараса, оның әйелі өзен ағысымен алыстап, мәңгілікке жоғалады. Музыка – оның оған қараған сәт, бір сәт үшін жақсы көретін нәрсеңнің мәңгілікке кетіп бара жатырын көру. Бұл нәрседе біршама ақымақтық бар – білуің керек екенін білгеніңмен қарап тұрасың. Музыка жетістік сезімін де, бір уақытта жоғалту сезімін де біріктіреді». Фордхэм: «Мельдау егжей-тегжейге зор мән береді, динамиканы бақылайды және танымал әннің куплетінен гөрі ұзақ мерзімде импровизацияның пішінін дамытуға шыдамдылық танытады» деді. Ол 2002 жылы өзінің ойнауының мазмұнының бір бөлігіне жақында тыңдаған музыканың әсер ететінін айтты: «Егер мен Брамстың интермеццосын ұнатып тыңдасам, ол өз жолын табады. Егер ол МакКой Тайнер болса, онда одан да көп болады». Ол бұл қабілетін Россидің көмегімен шамамен бір жыл бойы дамытты.

Композициялар

Фордэм Мельдаудың шығармаларын "шығыршықтай лирикалық және күтпеген бұрылыстарға толы кішкентай көрпелер" деп сипаттады. Олар 1997 жылы танысып, үш балалары бар. 2010 жылға дейін ол гастрольдік емес уақытын Амстердам мен Нью-Йорк қалаларында тұруға бөлді; COVID-19 карантині кезінде Upper West Side-дағы жылжымайтын мүліктің жалдау мерзімі біткенге дейін осылай болды.