Кіріспе

Пианинода ойнайтын музыкант – пианист (US: /pɪˈænɪst/ пиэнист, /piːˈænɪst/ пиэанист) пианинода ойнайтын музыкант. Пианисттің репертуарында дәстүрлі классикалық музыка, джаз, блюз, рок-н-ролл және басқа да танымал музыка жанрлары сияқты әртүрлі стильдердегі музыка болуы мүмкін. Көптеген пианистер синтезатор, клавесин, целеста және орган сияқты басқа да пернетақта аспаптарында да ойнай алады.

Өткен және қазіргі пианистер

Қазіргі заманғы классикалық пианиношылар мансаптарын концерттік өнер көрсетуге, жазбалар жасауға, оқытуға, зерттеу жұмыстарында қатысуға және репертуарына жаңа туындыларды үнемі қосуға бағыттайды. 19 ғасырдағы пианиношылардан өзгеше, олар көбінесе музыка жазу немесе нотаға түсірумен айналыспайды. Кейбір классикалық пианиношылар аккомпанемент пен камералық музыкаға маманданса, шамалы саны толық уақытты жеке мансапты таңдайды.

Классикалық

Моцарт пианинода кеңінен өнер көрсеткендіктен, оны алғашқы концерттік пианист деп санауға болады. Классикалық дәуірдегі композиторлар Бетховен мен Клементи де өз орындау өнерімен танымал болды, сондай-ақ Романтикалық дәуірдегі Лист, Брамс, Шопен, Мендельсон, Рахманинов және Шуман да осылай танылды. Романтикалық дәуірде өзінің шығармаларынан гөрі орындаушылық шеберлігімен әйгілі пианистер де пайда болды, мысалы, Клара Шуман және Ханс фон Бюлов.

Жаз

Джаз пианистері көбінесе басқа музыканттармен бірге ойнайды. Олардың орындау өнері классикалық пианистерге қарағанда еркін және серпінді болады, олар өнер көрсетулерінде спонтандылық атмосферасын жасайды. Олар әдетте шығармаларын нотаға түсірмейді, импровизация олардың жұмысының маңызды бөлігін құрайды. Белгілі джаз пианистерінің қатарында Билл Эванс, Арт Татум, Дьюк Эллингтон, Телониус Монк, Оскар Петерсон, Бад Пауэлл, Маккой Тайнер, Чик Корея, Херби Хэнкок және Брэд Мельдау бар.

Поп және рок

Халыққа танымал пианистер тікелей орындаушылар (концерттер, театрлар және т.б.) ретінде немесе студиялық музыканттар болып жұмыс істей алады. Аранжировщиктер көбінесе синтезаторлармен және басқа да электронды пернетақта аспаптарымен жақсы тіл табысады. Әйгілі халық пианистеріне Либерас кіреді, ол өзінің ең жақсы кезеңінде әлемдегі ең көп жалақы алатын артистердің бірі болған, сондай-ақ Элтон Джон және Билли Джоэл, соңғысы "Пианошы" деп аталған, басқаларының ішінде танымал әндерді орындауымен белгілі Рихард Клейдерман және комедиялық актер ретінде өнер көрсеткен марқұм Виктор Борж бар.

Жанр бойынша пианистер

Барлық жанрдағы пианистердің бір тізімін жасау қиын, себебі аспапта орындау өнерімен танымал музыканттардың саны көп. Төменде танымал немесе ықпалды пианистердің жанрлар бойынша бөлінген тізімдері берілген:

Пианист-композиторлар

Көптеген маңызды композиторлар сонымен қатар виртуоз пианисттер болған. Төменде мұндай музыканттардың толық емес тізімі берілген.

Әуесқой пианист

Кейбір адамдар жастарында фортепианода мықты білім алып, музыкалық мансабын жалғастырмауды шешіп, музыкалық емес салаларды таңдайды. Осының нәтижесінде, бүкіл әлемде өте жақсы деңгейде ойнайтын және ақша табу үшін емес, тек музыкаға деген сүйіспеншіліктен концерттер беретін әуесқой пианистердің көптеген қауымдастықтары құрылған. Жыл сайын Парижде өткізілетін Халықаралық Көрнекті Әуесқойлардың Пианино Байқауына шамамен мың көрермен келеді және ол француз радиосынан таратылады. 1997 жылы Техас штатының Форт-Уорт қаласында өткен кәсіби пианистер арасындағы Ван Клиберн Халықаралық Пианино Байқауының алтын жүлдесін жеңіп алған Джон Накамацу сол кезде техникалық тұрғыдан әуесқой болған: ол ешқашан музыкалық консерваторияға түспеген және музыка мамандығы бойынша оқымаған, сонымен қатар орта мектепте неміс тілінің мұғалімі болып жұмыс істеген; ол тек байқаудан кейін классикалық пианист ретінде мансап құруды бастады. Неміс пианині Дәвид Мартелло қақтығыс аймақтарына өзінің көшпелі фортепианосында ойнау үшін саяхат жасауымен белгілі. Мартелло бұрын Еуропалық Парламент тарапынан "Еуропалық ынтымақтастыққа және ортақ құндылықтарды ілгерілетуге елеулі үлес қосқаны" үшін танылған.