Аденозин A1 рецепторы – адам ағзасындағы маңызды жасуша рецепторы. Ұйқыны жақсартуға, қан тамырларының жұмысына әсер етеді. Ги протеиндермен байланысады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адамда кездесетін жасуша бетіндегі рецептор
Cell surface receptor found in humans
DISPLAYTITLE:Аденозин А1 рецепторы
DISPLAYTITLE:Adenosine A1 receptor
Аденозин А1 рецепторы (A1AR) – аденозинмен эндогенді лиганд ретінде байланысатын G белокпен жұптасқан рецепторлар тобының бір мүшесі.
The adenosine A1 receptor (A1AR) is one member of the adenosine receptor group of G protein coupled receptors with adenosine as endogenous ligand.
Биохимия
А1 рецепторлары базальды алдыңғы мидағы ояруды күшейтуші холинергиялық нейрондарды тежеу арқылы ұйқыға көмектеседі. А1 рецепторлары қан тамырлар жүйесіндегі тегіс бұлшық еттерінде де табылады. Аденозин A1 рецепторы бүкіл денеде кеңінен таралған.
A1 receptors are implicated in sleep promotion by inhibiting wake promoting cholinergic neurons in the basal forebrain. A1 receptors are also present in smooth muscle throughout the vascular system. The adenosine A1 receptor has been found to be ubiquitous throughout the entire body.
Сигнал беру
Агонистпен аденозин A1 рецепторының қозуы Gi1/2/3 немесе Go белгісінің байланысуына себеп болады. Gi1/2/3 белгісінің байланысуы аденолат циклазаның тежелуіне, демек cAMP концентрациясының төмендеуіне алып келеді. Инозитол трифосфаты/диацилглицерол концентрациясының жоғарылауы фосфолипаза С-ның қозуымен шақырылады, ал арахидон қышқылының жоғары деңгейі DAG липаза арқылы реттеледі, ол DAG-ді ыдыратып арахидон қышқылын түзетін фермент. Бірнеше типтегі калий арналары қозылады, бірақ N, P және Q типтегі кальций арналары тежеледі.
Activation of the adenosine A1 receptor by an agonist causes binding of Gi1/2/3 or Go protein. Binding of Gi1/2/3 causes an inhibition of adenylate cyclase and, therefore, a decrease in the cAMP concentration. An increase of the inositol triphosphate/diacylglycerol concentration is caused by an activation of phospholipase C, whereas the elevated levels of arachidonic acid are mediated by DAG lipase, which cleaves DAG to form arachidonic acid. Several types of potassium channels are activated but N , P , and Q type calcium channels are inhibited.
Тиімділігі
Бұл рецептор қоныстанған көптеген тіндерде тежеуші функция атқарады. Мида ол бірнеше әрекеттің нәтижесінде метаболизмді баяулатады. Нейронның синапсында ол синаптылық везикулалардың шығарылуын азайтады.
This receptor has an inhibitory function on most of the tissues in which it rests. In the brain, it slows metabolic activity by a combination of actions. At the neuron's synapse, it reduces synaptic vesicle release.
Лигандтар
Кофеин, сондай-ақ теофиллин, мидағы A1 және A2A рецепторларын тежеуге қабілетті екені анықталды.
Caffeine, as well as theophylline, has been found to antagonize both A1 and A2A receptors in the brain.
Жүректе
Жүректе А1 рецепторлары электрлік ырғақтың (хронотропия және дроматропия) қалыптасуына, сұйықтық балансына, жергілікті симпатикалық реттелуге және метаболизмге қатысады. А1AR-дың аденозинмен әрекеттесуі жүрек нервтерінен норэпинефриннің бөлінуін де тежейді. Норэпинефрин – бұл оң хронотроп, инотроп және дроматроп, ол β адренергиялық рецепторлар арқылы жүрек импульсын тудыратын жасушалар мен қарын миоциттерінде әрекет етеді. Бұл механизмдер электр импульстарының өткізілуін баяулатып, жүрек импульсын тудыратын жасушалардың жұмысын тежеп, жүрек соғу жиілігінің төмендеуіне алып келеді. Осылайша, аденозин тахиаритмияны, яғни жүрек соғудың тым жылдам болуын емдеу және диагностикалау үшін пайдалы дәрі болып табылады. А1 рецепторына тигізетін бұл әсер жүректі жансақтау кезінде аденозиннің жылдам түрде тамырға енгізілуінен кейін жүректің қысқа ғана тоқтауының себебін түсіндіреді. Жылдам инфузия миокардтың уақытша әлсіреуіне (stun) әкеледі. Қалыпты физиологиялық жағдайда бұл қорғаныш механизмі болып табылады. Дегенмен, жүрек функциясының өзгеруі кезінде, мысалы, гипотензияға байланысты гипоперфузияда, жүрек соққысы немесе перфузияланбаған брадикардияға байланысты жүрек тоқтауында, аденозин жүрек соғу жиілігі мен қан қысымының қажетті компенсаторлық артуына кедерілгі келтіретін болғандықтан физиологиялық функцияға кері әсер етеді. Метаболизм тұрғысынан, бүкіл денеде эндогенді аденозиннің A1AR-ды белсендіруі плазмадағы глюкоза, лактат және инсулин деңгейін төмендетеді, бірақ A2aR-дың белсендіруі глюкоза және лактат деңгейін A1AR-дың глюкоза мен лактатқа тигізетін әсерінен гөрі жоғарылатады. Осылайша, аденозиннің тамырға енгізілуі жүрек миоциттері үшін қол жетімді глюкоза және лактат мөлшерін арттырады. A1AR-дың белсендіруі гликолизді де ішінара тежейді, оның жылдамдығын тотығу метаболизмімен үйлестіріп баяулатады, бұл H+ генерациясын төмендету арқылы ишемиядан кейінгі зақымдануды шектейді. Миокард гипертрофиясы және қайта құрылымдану кезінде интерстициалдық аденозин және A1AR рецепторының экспрессиясы екеуі де артады. Бірақ, жүрек жеткіліксіздігіне ауысқаннан кейін A1AR-дың жоғары экспрессиясы байқалмайды. A1AR экспрессиясының артуы кардиомиопатияға, жүректің кеңеюіне және жүрек гипертрофиясына әкелуі мүмкін. Жүрек жеткіліксіздігі жүректің артық жүктемесінің және TNFα-мен шақырылған дисфункцияның физикалық модельдерінде A1AR экспрессиясының артуымен және аденозиннің төмендеуімен байланысты болуы мүмкін. Жүрек жеткіліксіздігі көбінесе бүйрек перфузиясының төмендеуін және электролиттердің шығарылуын өтеу үшін атриальды натриуреттік пептидтің секрециясымен қатар жүреді. A1AR-дың белсендіруі сонымен қатар атриальды миоциттерден атриальды натриуреттік пептидтің секрециясын арттырады.
In the heart, A1 receptors play roles in electrical pacing (chronotropy and dromotropy), fluid balance, local sympathetic regulation, and metabolism. Adenosine agonism of A1ARs also inhibits release of norepinephrine from cardiac nerves. Norepinephrine is a positive chronotrope, inotrope, and dromotrope, through its agonism of β adrenergic receptors on pacemaker cells and ventricular myocytes. Collectively, these mechanisms lead to an myocardial depressant effect by decreasing the conduction of electrical impulses and suppressing pacemaker cells function, resulting in a decrease in heart rate. This makes adenosine a useful medication for treating and diagnosing tachyarrhythmias, or excessively fast heart rates. This effect on the A1 receptor also explains why there is a brief moment of cardiac standstill when adenosine is administered as a rapid IV push during cardiac resuscitation. The rapid infusion causes a momentary myocardial stunning effect. In normal physiological states, this serves as protective mechanisms. However, in altered cardiac function, such as hypoperfusion caused by hypotension, heart attack or cardiac arrest caused by nonperfusing bradycardias, adenosine has a negative effect on physiological functioning by preventing necessary compensatory increases in heart rate and blood pressure that attempt to maintain cerebral perfusion. Metabolically, A1AR activation by endogenous adenosine across the body reduces plasma glucose, lactate, and insulin levels, however A2aR activation increased glucose and lactate levels to an extent greater than the A1AR effect on glucose and lactate. Thus, intravascular administration of adenosine increases the amount of glucose and lactate available in the blood for cardiac myocytes. A1AR activation also partially inhibits glycolysis, slowing its rate to align with oxidative metabolism, which limits post ischemic damage through reduced H+ generation. In the state of myocardial hypertrophy and remodeling, interstitial adenosine and the expression of the A1AR receptor are both increased. After transition to heart failure however, overexpression of A1AR is no longer present. Excess A1AR expression can induce cardiomyopathy, cardiac dilatation, and cardiac hypertrophy. Cardiac failure may involve increased A1AR expression and decreased adenosine in physical models of cardiac overload and in dysfunction induced by TNFα. Heart failure often involves secretion of atrial natriuretic peptide to compensate for reduced renal perfusion and thus, secretion of electrolytes. A1AR activation also increases secretion of atrial natriuretic peptide from atrial myocytes.