Кіріспе

Каталондық мәдени бірлестік Òmnium Cultural – Испанияның Барселона қаласында орналасқан бірлестік. Ол 1960-шы жылдары каталон тілін дамыту және каталон мәдениетін тарату мақсатымен құрылған. Жылдар өткесімен, ол кең ауқымды саяси мәселелерге де қатыса бастады; 2012 жылы Каталонияның тәуелсіздігін жақтады, әсіресе Каталонияның өзін-өзі анықтау құқығын талап етті. Каталонияның тәуелсіздігіне қатысты өткізілмеген референдумның көшбасшыларының бірі, мысалы Жорди Куиксарт, бір уақытта Òmnium-те де басшылық қызметтер атқарды. Қазіргі таңда Òmnium Барселонадағы бас кеңсесінен бөлек 52 өңірлік кеңседе ұйымдастырылған 190 000-нан астам мүшесі бар.

Тарих

Òmnium Cultural 1961 жылы 11 шілдеде Франконың Испаниясында каталан тілінің мемлекеттік деңгейде қолданылуына тыйым салынған кезде құрылды. 1963 жылы франкистік билік бұл қауымдастықты жапты. 1963–1967 жылдар аралығында Òmnium жасырын ұйым ретінде қызметін жалғастырды. 1967 жылы Франконың соттарындағы ұзақ сот процесінен кейін қауымдастық өмір сүру құқығын жеңіп алды және қайтадан рұқсат алды. Франкизмнің көптеген шектеулеріне қарамастан, каталон мәдениетін насихаттау мақсатында Òmnium каталон тілінде жарық көрген туындыларға арналған түрлі сыйлықтар мен әдеби конкурстардың ұйымдастырушысы және демеушісі болды, мысалы, 1969 жылғы Premi d'Honor de les Lletres Catalanes. 1970 жылдардың басында Òmnium каталон әдебиеті фестивалі – Nit de Santa Llúcia-ны құрды, онда үш жүлде табыс етілді: Premi Sant Jordi (роман), Premi Mercè Rodoreda (әңгіме) және Premi Carles Riba (өлең). 1975 жылы Франко диктатурасы аяқталғаннан кейін Òmnium каталон тілі мен мәдениетін қолдау жұмысын жалғастырды. Демократия қайта орнатылғаннан кейін Òmnium Каталонияның өзін-өзі басқаруын қолдады және қорғады. 1984 жылы Каталония үкіметі (Generalitat) оған Creu de Sant Jordi орденін табыс етті, ал 2009 жылы бұл ұйым қоғамдық маңызы бар ұйым деп танылды. 2010 жылы Испания Конституциялық соты Каталонияның жаңа Автономиялық Статусын қабылдаудан бас тартқаннан кейін, Òmnium ұйымдастырған 2010 жылғы Каталония автономиялық наразылығы барысында Барселонада бір миллионнан астам адам ұлттық өзін-өзі анықтау құқығын талап етті. 2015 жылдың желтоқсан айында Жорди Куиксарт көп дауыспен президент болып сайланды және 2018 жылы қайта сайланды. Куиксарт тұтқындалған кезде қауымдастықтың ең танымал өкілі Марсель Маури болды. 2022 жылы Ксавье Антик президенттікке жалғыз кандидат ретінде қатысып, 21 758 дауыспен жеңіске жетті. Òmnium 2017 жылы өткен Каталонияның өзін-өзі анықтау референдумына қолдау көрсеткен Assemblea Nacional Catalana ұйымымен бірге басты ұйымдардың бірі болды. "Анубис" операциясынан кейін Òmnium президенті Жорди Куиксарт және АНК президенті Жорди Санчес түрмеге қамалды. Осыдан кейін Amnesty International, Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі жоғарғы комиссарының кеңсесі, PEN International, Қиындықтарға қарсы күресетін дүниежүзілік ұйым, Front Line Defenders және Демократиялық заңгерлердің халықаралық қауымдастығы сияқты бірнеше ұйым олардың босатылуын талап етті.

Құрылымы мен қаржыландыруы

"Òmnium Cultural" – Каталониядағы ең ірі ұйымдардың бірі, 190 000-нан астам мүшесі бар. Оның штаб-пәтері Барселонада, ал аймақтық кеңселері тағы 52 муниципалитетте орналасқан. (Валенсия аймағында) және Obra Cultural Balear (Балеар аралдарында). 2005-2012 жылдар аралығында қауымдастық Каталонияның өңірлік үкіметінен (Generalitat) 13 миллион евроға дейін грант алды, оның ішінде 2012 жылы 1,4 миллион евро қаражат түсті. Барлығы, 2011-2016 жылдар аралығында Òmnium Generalitat-тен 20 миллионнан астам евро алуға мүмкіндік алды (2011 жылы 2,9 млн евро, 2012 жылы 3,2 млн евро, 2013 жылы 4,5 млн евро, 2014 жылы 6,6 млн евро, 2015 жылы 5,6 млн евро және 2016 жылы 4,4 млн евро). 2013 жылы қауымдастық Каталония үкіметінен қаржы алмайтынын мәлімдеді, бірақ ұйым өз есептерін жарияламайды. 2016 жылы түрлі жергілікті билік органдары Òmnium-ға негізінен жергілікті мәдени шараларға 144 404,12 евро көлемінде грант берді, бұл 2016 жылғы жалпы кірістің 4,4 миллион евросынан тұрады. 2018 жылы Испанияның азаматтық гвардиясы мәлімдегендей, Òmnium Cultural бюджетінің 98% жекелеген салымдар есебінен түсті және ол 2017 жылғы тәуелсіздік референдумына байланысты Каталония үкіметінен қаржы алмады. 2015 жылдың қараша айында Òmnium Audiencia Nacional тарапынан жеке деректерді рұқсатсыз пайдаланғаны және жеткіліксіз сақтағаны үшін айыпталды, себебі оның деректері хакерлердің шабуылы нәтижесінде ұрланған болатын. Бұл Испанияның деректерді қорғау агенттігі тарапынан 200 000 евро көлемінде санкция салуға әкелді.