Кіріспе

Жасин Вердагер и Сантало (испан тілінде Jacint Verdaguer i Santaló; 17 мамыр 1845 – 10 маусым 1902) – каталон жазушысы және ақыны, каталон әдебиетінің ең ұлы ақындарының бірі және романтизм дәуірінің соңғы кезеңіндегі мәдени жаңару қозғалысы – Ренессанстың көрнекті әдеби тұлғасы. Каталон ұлтшылдығының негізгі қайраткерлерінің бірі, епископ Жозеп Торрас и Багес оны "Каталон ақындарының ханзадасы" деп атады. Ол дін қызметкері болғандықтан "моссен (Әке) Синто Вердагер" деп те белгілі болды, ал бейресми түрде жай ғана "моссен Синто" деп аталатын (Синто – Жасин есімінің қысқартылған түрі).

Өмір

Ол Осона комаркасындағы (Барселона провинциясы) Вик жазығындағы Фолгеролес қаласында білімді бағалайтын қарапайым отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Жозеп Вердагер и Ордей (Таверноль, 1817 – Фолгероль, 1876) кірпіш салушы және фермер болған. Оның анасы Хосепа Сантало и План (Фолгеролес, 1819–1871), үй шаруасымен айналысқан және фермерлікпен шұғылданған әйел, жас Жасинге үлкен ықпал етті, өйткені ол оған әдебиетке, әсіресе поэзияға деген сүйіспеншілігін сіңірді және өте діндар адам болды. Ол сегіз баланың үшіншісі болды, олардың үшеуі ғана тірі қалды. 1855 жылы, 10 жасында, ол Вик семинариясына оқуға түсті, бұл тұңғыштық жүйесі бойынша тұңғыш тумаған және мұрагерлікке сүйенбей өмір сүруі керек болған бала үшін табиғи жағдай еді. Оған дейін ол өз қаласындағы басқа балалар сияқты өмір сүрген. Ол туралы айтылатын әңгімелер оның ақыл-парасатымен, өткірлігімен және батылдығымен, сондай-ақ дене бітімімен әріптестерінен ерекшеленгенін көрсетеді. Ол діни ұстанымдары айқын болмаса да, тепе-теңдік танытты. 1863 жылы, 18 жасында, ол Can Tona шаруашылығында (онда ол шаруалық жұмыстарға да көмектесті) бір отбасының балаларына ұстаздық етіп жұмыс істеді, сонымен бірге оқуын жалғастырды. Кан-Тона Сант-Марти-де-Риудеперес муниципалитетінде, қазіргі Коллдетенес (Осона) орналасқан. 1865 жылы ол Барселонадағы Jocs Florals – «Гүлдік ойындар» поэзия байқауына қатысып, төрт жүлдеге ие болды. Келесі жылы ол сол байқауда екі жүлде алды. 1870 жылдың 24 қыркүйегінде ол епископ Ллюис Жордадан діни қызметкер болып тағайындалды, ал сол жылдың қазан айында Сант-Жорди шіркеуінде алғашқы миссасын өткізді. Келесі күні ол Вик маңындағы Сант-Франческ шіркеуінде екінші миссасын оқыды. 1871 жылы анасы 52 жасында (17 қаңтарда) қайтыс болды. 1 қыркүйекте ол Виноль д'Орис кішкентай қалашығының епископы болып тағайындалды және үш күннен кейін лауазымын атқара бастады. 1873 жылы ол «Passió de Nostre Senyor Jesucrist» (Біздің Иеміз Иса Мәсіхтің азаптары) әнін жариялады. Денсаулығына байланысты Виноль д'Орис қаласын тастап, Викке көшіп келді. Ол Руссильонға саяхат жасап, Эль-Каньго тауын, мүмкін, алғаш рет көрді. Желтоқсан айында ол денсаулығына теңіз ауасының пайдалы екеніне байланысты «Трансатлантика» атты Атлантикалық пароход компаниясына капеллан болып кірді және Кадистен Гаванаға аттанды. 1876 жылдың 8 қыркүйегінде оның әкесі 65 жасында қайтыс болды. Кубадан оралған «Сидад Кондал» кемесінде Жасин Вердагер өзінің «Атлантида» эпостық поэмасын аяқтады. Қараша айында ол 1-ші Маркиз Комильястың Антонио Лопес сарайына қайыршы капеллан болып кірді. 1877 жылы, 32 жасында, саяхатынан оралғаннан кейін, Jocs Florals төрешілер алқасы оған «Атлантида» үшін Барселонаның арнайы сыйлығын берді. Осылайша ол ақын ретінде танылды. 1878 жылы ол Римге барып, Рим папасы Лео XIII-ке кездесуге мүмкіндік алды. Олар Вердагердің «Атлантида» поэмасын талқылады. 1880 жылы Jocs Florals-та үш жүлде жеңіп алғаннан кейін ол «Гей ғылымдарының шебері» (Mestre en Gai Saber) деп жарияланды. Сол жылы ол өзінің поэзия кітабын, «Монсерратты» жариялады, онда 13 әннен тұратын «Легенда де Монсеррат» аңызы (немесе екі аңыз) бар. 1883 жылы Барселона қалалық кеңесі оның 46 шумақтан тұратын «Ода Барселонаға» (Oda a Barcelona) өлеңінің жүз мың данасын басып шығарды. Барселонаның сол кездегі халқы 350 000 адамды құрағандықтан, мұндай баспа саны өте ерекше болды, бұл әр үй шаруашылығына шамамен бір данадан тиесілі еді. 39 жасында Вердагер Парижге, Швейцарияға, Германияға және Ресейге сапар шекті. Оның «Caritat» (Charity, 1885) өлеңдер жинағы 1884 жылғы 25 желтоқсанда Андалусияда болған жер сілкінісінен кейін қайта құруға қаражат жинау үшін жарық көрді. 1886 жылдың 21 наурызында, 41 жасында епископ Моргадес оны Риполл монастырында «Каталонияның ақыны» деп тағайындады. Ол «Каниго» эпостық поэмасын жариялады және Қасиетті жерге саяхат жасады. 1893 жылы діни қызметкер ретінде атқаратын жұмысының кейбір аспектілеріне қатысты дау-дамай туындағаннан кейін, ол Комильястың 2-ші маркизі Клаудио Лопес сарайындағы қайыршылық қызметінен кетті. «Хесус Инфант» трилогиясының жариялануы аяқталды, ал ол Ла Глеваның киелі үйіне тағайындалды. Бір кездері ол діни қызметкерліктен шеттетілді, бірақ кейін қызметіне қайта оралды. 1894 жылы «Roser de tot l'any» және «Veus del bon pastor» кітаптары жарық көрді. 31 наурызда ол Ла Глеваның киелі үйінен кетті. 1902 жылдың 17 мамырында, 57 жасқа толған күні, ол Барселонадағы Carrer Aragó 235 үйінен Валливидрерадағы (Барселона) Вилла Жоана деп аталатын ел үйіне көшіп барды, онда сауығып кетеді деп үміттенді. 10 маусымда ол Вилла Жоанада қайтыс болды, қазір бұл орын Барселона қала тарихы мұражайының (MUHBA) біріне жатады. Вердагер Барселонадағы Монжуик зиратында жерленді. Ол 1971 жылғы испанның 500 песеталық банкнотында бейнеленген.

Жалпы сілтемелер

Бұл мақала 2005 жылғы 21 желтоқсан мен 2016 жылғы ақпан нұсқаларында қарастырылған, каталан тіліндегі Уикипедиядегі сәйкес мақалаға көп сіңірген.