Кіріспе

Эко мектептер – Экологиялық білім беру қорының (FEE) халықаралық бағдарламасы болып табылады, оның мақсаты – «оқушыларды біздің тұрақты әлеміне қажетті өзгерістерді жасауға бағыттап, оларды қызықты, іс-қимылға бағдарланған және әлеуметтік жауапкершілікке негізделген оқуға тарту арқылы мүмкіндік беру».

Әр мектеп жеті қадамдық өзгеріс процесін орындап, «жастарға процестер мен іс-қимылдарды қолдай алу үшін жағдай жасауға» ұмтылады.

Уақыт өте келе және Эко мектептердің жеті қадамдық процесіне берілгендік арқасында, оқу үлгерімдері, оқушылардың көзқарасы мен мінез-құлқы, сондай-ақ жергілікті қоғамдастық пен қоршаған орта жақсарады. Осы салалардағы табыс мектептің Халықаралық жасыл туға ие болуына әкеледі. Эко мектептер – БҰҰ-ның Тұрақты даму үшін білім беру онжылдығының (2005–2014) мойындаған бағдарламаларының бірі, және әлемдегі мыңдаған мектептерге сертификаттар тағайындайды. Эко мектептер бағдарламасы балабақшалардан университеттерге дейін, 67 елде іске асырылып, 51 000 мектеп пен оқу орнында, 19 000 000-нан астам оқушыны қамтиды. Бұл – әлемдегі ең ірі мұғалімдер мен студенттердің халықаралық желісі.

Қатысу және марапаттар

Кез келген мектеп өз еліндегі FEE мүше ұйымына тіркеліп, осы жобаға қатыса алады. Тіркелгеннен кейін әр мектеп қоршаған ортаға тигізетін әсерін қарап, жақсартуы керек. Олардың осы мәселеге деген міндеттемесі мен жетістіктерін мойындау үшін сыйлық алуға үміткер бола алады. Сәтті аяқтаған Эко мектептерге халықаралық жасыл ту беріледі, ол – қоршаған ортаны қорғаудағы үлкен жетістіктердің халықаралық деңгейде танылған белгісі. Кейбір елдерде бұл үш деңгейлі жүйе арқылы іске асырылады, онда мектептер Халықаралық жасыл туды алу алдында қола және күміс сыйлықтарымен марапатталады. Марапаттау рәсімі мен процесіне қатысты икемділік бар, бірақ мектептерді бағалау критерийлері FEE-нің Халықаралық Эко мектептер бағдарламасының талаптарына сәйкес болуы тиіс.

FEE EcoCampus

FEE EcoCampus бағдарламасы – «Эко мектептер» бағдарламасының жетілуі. Ол әртүрлі елдердегі жоғары білім беру студенттеріне бағытталған және «Эко мектептер» бағдарламасымен ұқсас жүзеге асырылады. Басты айырмашылық – студенттер Экологиялық кодекс емес, Экологиялық хартаны жасайды. Бұл Харта – аумақтағы қоршаған ортаны басқаруға нұсқау беретін құжат. EcoCampus 2003 жылы Ресейде басталып, алғашқы «Жасыл ту» 2010 жылы Ирландияда Корк университетіне (University College Cork) табысталды.

Дүниежүзілік орман қоры

Eco Schools компаниясы конференцияларға және Ұлттық операторлардың кездесулеріне, мысалы, сапар барысындағы әуе саяхаттарынан туындайтын шығарындыларын Жаһандық орман қоры арқылы өтемелендіреді. FEE бүкіл әлемде саяхат белсенділігінің артуынан туындайтын шығарындылардың зиянын азайту мақсатында Жаһандық орман қорын құрды. Қор мектептер мен ұйымдарға ағаш отырғызу және экологиялық білім беру іс-шаралары сияқты шығарындыларды өтеу жөніндегі жобаларды қаржыландыру арқылы көмек көрсетеді.

Сілтемелер

Эко мектептер – Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі білім беру қорының (FEE) бағдарламасы. FEE – экологиялық білім беру арқылы тұрақты дамуды ілгерілететін, үкіметтік емес, коммерциялық емес ұйым. Ол бес бағдарлама бойынша жұмыс істейді: «Көк ту», «Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі жас тілшілер» (YRE), «Ормандарды зерделеу» (LEAF), «Жасыл кілт» халықаралық және «Эко мектептер». FEE – әлемнің 76 елінде ұйымдастырылған халықаралық ұйым.

Зерттеу

Джелле Бове де Пау және Питер Ван Петегем (2017). Экологиялық мектептерді бағалау: экологиялық саясаттың, дидактиканың және мектептегі табиғаттың оқушылардың үлгеріміне әсері, Экологиялық білім беру зерттеулері, DOI: 10.1080/13504622.2017.1307327. HGSE Global Education Innovation Initiative Book 3: 21-ғасырдағы оқыту және оқудың 50 жаһандық мысалынан құралған жағдайлар жинағы. Экологиялық саналы қоғамның тұқымын себу: Экологиялық білім беру қоры (FEE) – Ашим Шанкер және Конни К. Чунг. ERIC ED497546: Шотландияның «Эко мектептер» бағдарламасын бағалау. SCRE ғылыми-зерттеу есебі № 124, қолжетімді: http://files.eric.ed.gov/fulltext/ED497546.pdf. Сибел Озсой, Хамиде Эртепинар және Нечдет Сағлам (2012). «Эко мектептер» бастауыш сынып оқушыларының экологиялық сауаттылығын жақсарта ала ма? Азия-Тынық мұхиты ғылымды оқыту және үйрену форумы, 13-том, 2-шығарылым, 3-мақала.