Кіріспе
1977 жылғы "Basic Math" видео ойыны – Atari Video Computer System (Atari VCS) арналған білім беру видео ойыны. Ойынды Atari, Inc. компаниясында Гэри Палмер жасады. Ойын он арифметикалық есептен тұрады, олар қосу, алу, көбейту немесе бөлуден құралады. Ойыншы әртүрлі ойын режимдерін өңдеу арқылы есептегі сандардың қалай таңдалатынын немесе сұрақтардың уақыты барын өзгерте алады. Ойын 1977 жылы консоль үшін ең алғашқы шығарылымдардың бірі ретінде жарық көрді. Бұл Палмердің VCS үшін жасаған жалғыз ойыны. Ол бастапқыда Atari-де ойын жасаушылар үшін түзету станцияларын жасаумен айналысты, кейіннен Atari 400/800 компьютерлер желісінде жұмыс істеді. Бұл VCS үшін бірінші білім беру видео ойыны болды, сол жылы басқа компаниялар да Fairchild Channel F және RCA Studio II үшін арифметикалық тақырыбындағы картридждер шығарды. Ойын "Fun with Numbers and Math" деген атпен де жарық көрді. Заманауи және кейінгі шолулардың көпшілігі ойынға үлкен қызығушылық танытпады, графикасының сапасы төмен және ойын процесі мен басқару жағынан тартымсыз деген сын айтылды.
Basic Math is an educational video game for the Atari Video Computer System (Atari VCS). The game was developed at Atari, Inc. by Gary Palmer. The game involves a series of ten arithmetic problems involving addition, subtraction, multiplication, or division. The player can edit different gameplay modes to alter how the numbers in the problem are chosen, or if their questions are timed. The game was released in 1977 as one of the earliest releases for the console. The game is the only known game developed for the VCS by Palmer, who initially worked at Atari creating debugging stations for game developers, and later assisted with work on the Atari 400/800 line of computers. It was the first educational video game for the VCS, with others companies also releasing arithmetic themed cartridges in the same year for the Fairchild Channel F and RCA Studio II. The game was also released under the title Fun with Numbers and Math. Both contemporary and retrospective reviews were generally unenthused by the game with common criticism being that it had poor quality graphics and was not appealing in terms of gameplay or control.
Ойын процесі
Бастапқы математикада әр ойын 10 раундтан тұрады, онда қосу, алу, көбейту немесе бөлу амалдары қолданылатын арифметикалық есептер беріледі. Ойыншы джойстик көмегімен нөлден тоғызға дейінгі сандарды таңдап, сандық сұраныстарды толтырады. Әр дұрыс жауап үшін ойыншы бір ұпай алады. 10 раундтың соңында оң жақта есептердің жалпы саны, ал сол жақта ойыншының ұпайлары көрсетіледі. Ойын сегіз режимді қамтиды. Бірінші төрт режимде ойыншы теңдеудің жоғарғы жағында қандай санмен бастауды өзі таңдай алады, ал екінші санды компьютер анықтайды, содан кейін ойыншы жауабын жазады. Қалған төрт режимде теңдеудің екі саны да компьютермен анықталады. Atari VCS құрылғысындағы екі қиындық деңгейін таңдау құрылымы ойын ережелерін одан әрі өзгерте алады. Оң жаққы қиындық деңгейін таңдау құрылымы ойында таймер болуын немесе болмауын анықтайды. Сол жаққы қиындық деңгейін таңдау құрылымы ойыншының алғашқы төрт ойын режимінде 12 немесе 24 секунд уақыты болатынын өзгертеді. Қалған төрт ойын режимінде ойыншыда 24 секундтай уақыт шегі бар екі таңбалы есептер немесе 12 секундтай уақыт шегі бар бір таңбалы есептер болады.
Әзірлеу және шығару
Бастапқы математиканың жетекші дизайнері Гари Палмер болды. Палмер 1977 жылдың ақпанында Atari компаниясына қосылды. Бұл оның Atari VCS үшін жасаған жалғыз ойыны. Ойынды жасауға дейін Палмер Atari-де компанияның ойын бағдарламашылары үшін түзету станцияларын (debugging stations) құрастырды. Кейін ол Atari 400 және 800 компьютерлерінің I/O функционалдығымен жұмыс істеді және соңынан компаниядан кетіп қалды. Ол кеткеннен кейін не істегені белгісіз. Бұл ойын Atari VCS үшін шығарылған алғашқы білім берулік видео ойын болды. Осы кезеңде Atari-дің көптеген бәсекелес консольдері де 1977 жылы ұқсас білім берулік ойындарға ие болды, мысалы RCA Studio II-дің Math Fun және Fairchild Channel F-тің екі Math Quiz ойыны. Atari Archive: Vol.1 1977 1978 кітабының авторы Кевин Банч, осы шығарылымдардың мақсаты – бірінші буынның бағдарламаланатын консольдерін ойын машиналары ғана емес, білім беру бағдарламаларын да қамтитын құрылғылар ретінде көрсету болғанын айтты. Бастапқы математика ойынының мұқабасын Сьюзан Жакел жасады. Ол Сан-Хосе мемлекеттік университетінде (San Jose State University) өнерді оқығаннан кейін компанияға қосылды және Рик Гидиц арқылы Atari-мен байланыс жасады. Basic Math – Atari үшін оның алғашқы дизайн жұмысы болды. Ол ойындарды ешқашан ойнамағанын және Бастапқы математика ойынының дизайнын «ең қиялға толы және стиль жөнінен ең еркін» деп сипаттады. Жакел содан кейін Атаридиң «A Game of Concentration» (1978) және «Adventure» (1980) сияқты ойындарының мұқабаларын жасады. Бастапқы математика 1977 жылдың қыркүйегінде жарық көрді. Бұл Atari VCS үшін қолжетімді болған алғашқы ойындардың бірі еді. Ол бірден консольмен бірге қолжетімді болған жоқ, себебі Combat (1977) және басқа алғашқы Atari ойындары бастапқыда пошта арқылы тарататын. Sears компаниясы Atari VCS-ті өзінің Tele Games таңбасымен шығарғанда, ойын Math деген атпен шығарылды. Basic Math 1980 жылдың қаңтарында Fun With Numbers деген атпен қайта шығарылды. Atari 1982 жылдың қаңтарына қарай ойынның жаңа картриджтерін (carts) шығаруды тоқтатты. Ойын 1988 жылға дейін сатылып, сол жылы 6000-нан астам данасы сатылды. Бастапқы математика содан бері түрлі Atari тақырыбындағы жинақтарда қайта шығарылды, мысалы 2003 жылы Windows үшін Atari 80 in One, 2004 жылы PlayStation 2 және Xbox үшін Atari Anthology, және 2022 жылы Nintendo Switch, PlayStation 4, Steam және Xbox One үшін Atari 50: The Anniversary Celebration жинағы.
Қабылдау
Basic Math ойыны Atari VCS-тің жалпы шолуының бір бөлігі ретінде Video журналында қарастырылды. Рецензент ойынды өте қарапайым математикалық есептер жинағы деп сипаттады және ойынды басқару ойынның өзінен де қиын болды, соның салдарынан ойынға он балдық шкала бойынша бесеу баға берілді. Creative Computing журналының Дэвид Х. Аль ойынға сандық клавиатураның ыңғайлырақ болатынын айтты, сонымен қатар дұрыс жауап берген кезде ойналатын әуенді ұнатуын білдірді. 1983 жылы TV Gamer журналының ретроспективті шолуындағы рецензент бұл ойынның "ерте ойын екенін, қазір өзінің жасын көрсетіп тұрғанын" айтты, сондай-ақ 1982 жылғы "Math Gran Prix" білім беру ойынының жақсырақ екенін қорытындылады. AllGame журналындағы Skyler Miller Basic Math ойыны балаларға арифметиканы жаттығу үшін пайдалы болғанымен, нашар графикасы мен ойын режимдерін реттеудің қиындығына байланысты сапасы төмен ойын екенін айтты. Брет Вайс өзінің "Классикалық үй бейне ойындары 1972-1984" кітабында графикаға қатысты теріс пікір білдірді, сондай-ақ екі ойыншы режимінің болмауына назар салды, бірақ музыкалық әуен мен уақыт бойынша шектеулі тапсырмаларды жақсы жайттар деп атады. Банч өзінің "Атари архиві: 1977-1978" кітабында ойынның ойыншыларға дұрыс жауапқа қалай жетуге болатынын ешқашан үйретпегенін, бұл оның білім беру құралы ретінде мүмкіндіктерін шектегенін және балалар мен ересектер үшін де қызықты болмайтынын жазды.