Кіріспе
Zoombinis – бастапқыда TERC әзірлеген және Broderbund баспасынан шыққан білім беру мақсатындағы компьютерлік ойындар сериясы. 1998 жылы Broderbund компаниясын The Learning Company (бұрын SoftKey) сатып алды, және 2001 жылы олар осы серияны дамыту және жариялау жауапкершілігін өз мойнына алды. Серияға үш ойын кіреді: «Зоомбинилердің логикалық саяхаты» (1996), «Зоомбини: Таудан құтқару» (2001) және «Зоомбини: Аралдық Одиссея» (2002). «Логикалық саяхат» 2015 жылы қазіргі операциялық жүйелерге арналған Zoombinis ойыны ретінде жаңартылды. Ойын сериясы Зоомбинилер – әрқайсысы өзгеше сыртқы түрі мен мінезі бар кішкентай көк тіршілік жандарға арналған, оларды ойыншы түрлі жұмбақтарға толы керемет жерлерге жетелеуі тиіс.
Зоомбилердің логикалық сапары (1996)
Зоомбини аралын, Зоомбинилердің отанын зұлым Булушылар басып алды. Зоомбинилер қашып кетеді, бірақ құпиялы және қауіпті жерге түседі. Ойыншылар Зоомбинилерді осы жер арқылы Зоомбинивильге жеткізуі керек, ол Зоомбинилер үшін үміт пен гүлдену елі. Ойынның түпнұсқа нұсқасы Broderbund Europe компаниясы 1996 жылдың наурыз айында ағылшын, француз және неміс тілдерінде жарық көрді. Broderbund компаниясының АҚШ бөлімшесі кейбір шағын өзгерістер енгізіп, желтоқсан айында АҚШ нұсқасын шығарды. АҚШ нұсқасында ойынның бірнеше аймақтарының атаулары өзгертілді.
Ойын процесі
Ойыншы Зоомбини аралынан басталады, онда 16 Зоомбиниден команда құрастырады. Олар шаш, көз, мұрын түсі және аяқ киімнің әрқайсысынан 5 түрлі нұсқаны таңдай алады, барлығы 625 мүмкін комбинация. Ойын барысында әр комбинацияны екі рет пайдалануға болады. Содан кейін ойыншы бірнеше мини-ойындардан өтеді, Зоомбинилерге аралдың келесі орнына дейін қауіпті жерлерден өтуге көмектеседі. Мини-ойындардың соңында кейбір Зоомбинилер қалып қоюы мүмкін. Бір бөлімнің соңында Зоомбинилер лагерьде демалып, егер 16-дан аз болса, басқа топқа қосылу үшін сақталады. Бірінші лагерьден екі тармақталған жол басталады, ол Зоомбинилерді аралдың екі әртүрлі аймағына жеткізеді, содан кейін екінші лагерьде бірігіп, аралдың соңғы бөлігіне қарай жолға түседі. Соңғы бөлімнің соңында Зоомбинивилл – мақсатты жер орналасқан. Егер Зоомбинилердің тобы 16-ның бәрімен бірге бөлімнен сәтті өтіп шықса, Зоомбинивильге ескерткіш орнатылады. Ойынды 625 Зоомбини Зоомбинивильге жеткенде жеңіп шығасыз.
Зоомбидің логикалық сапары v2.0 (2001)
Ойынның АҚШ нұсқасы кеңейтіліп, 2001 жылдың қыркүйек айында The Learning Company компаниясымен Zoombinis Logical Journey v2.0 ретінде қайта басылды.
Зоомбинис (2015)
2014 жылы TERC Zoombinis логикалық саяхатын ішкі қаржыландырылған қайта құруды бастады. 2015 жылдың ақпан айында олар қосымша жақсартулар мен жаңа нұсқаларды қаржыландыру үшін Kickstarter кампаниясын іске қосты, және 25 наурызда кампания сәтті аяқталды, жиналған сома бастапқы мақсаттан екі есеге артып, 50 000 долларға жетті. Негізгі жақсартулар – жаңартылған графика және ойынның қазіргі заманғы операциялық жүйелерде – iPadOS, Android, Windows және MacOS, сондай-ақ Fire OS жүйелерінде жұмыс істеу мүмкіндігі. Бұл жаңа нұсқа 2015 жылдың 28 қазанында TERC, FableVision және Learning Games Network компанияларымен бірлесіп шығарылды.
Зоомбинидің таудағы құтқару (2001)
Зоомбинивиль қаланғаннан кейін Зоомбинилер қайтадан тыныштыққа толынады, бірақ олардың шағын тобы дауылдан паналау үшін үңгірге кіріп, ішінде қалып қояды. Олар Буливуд деп аталатын қаланы мекендейтін, Булилер деп аталатын ерекше жаратылыстармен кездеседі. Дауылдың салдарынан Булилер кең далаға тарап кеткен, ал олардың қала басшысы, Ұлы Були Були жоғалып кеткен. Ойынның мақсаты – барлығы 400 Булиді құтқарып, Буливудқа жеткізіп, Ұлы Були Булиді қайтару.
Ойын процесі
Ойын Zoombiniville қаласынан басталады, онда ойыншы 16 Zoombiniден команда құрайды. Алдыңғы ойын сияқты, ойыншы Zoombini-лердің әртүрлі қасиеттерін мини-ойындардың үлгілері мен принциптеріне сәйкес пайдаланып, 16 Zoombini-ді мүмкіндігінше көптеп мини-ойындар арқылы өткізуге тырысады. Дегенмен, кейбір мини-ойындар Zoombini-лердің ерекшеліктеріне қарамастан, тек ойыншының логикасын ғана қажет етеді. Бір аймақтағы барлық мини-ойындар аяқталғаннан кейін, ойыншы келесі аймақта тағы да мини-ойындар ойнауға көшеді. Ойын Zoombiniville мен Booliewood арасындағы әрбір бақылау пунктынан кейін ойынның әртүрлі бөліктеріндегі сапардағы Zoombini саны өзгеретіндіктен, көбірек оқиғалық элементтерге ие болады. Бақылау пункттері – мини-ойындардан өтпеген Zoombini-лер қайта оралатын жер. Ойыншы Zoombini-лерді әртүрлі маршруттармен бақылау пункттерінен жіберіп, әртүрлі мини-ойындарды аяқтауға мүмкіндік алады.
Зоомбинис аралындағы Одиссея (2002)
Зоомбини аралын Bloats басып алғаннан көп уақыт өткен соң, аралдың барлық азық-түлігі мен өсімдік әлемі толығымен таусылып, Zerbles және жергілікті көбелектер аш қалды, ал Bloats аралды тастап кетті. Бір шағала Зоомбинивильге жетіп, Зоомбинилерге осы жағдайды хабарлайды. Аралдағы келген зиянды зерделеу үшін Зоомбинилер экспедициясы жіберілгеннен кейін, олар аралдың тіршілік тізбегіндегі тепе-теңдікті қалпына келтіру үшін гусеницалар әкелуге бейімділік танытады.
Ойын процесі
Ойыншы 12 Zoombini-ден тұратын топ құрудан бастайды, оларды өзгертуге болады. Ойыншы аралдың экожүйесін қалпына келтіру үшін жидек өсіру, көбелектерді көбейту сияқты түрлі жұмбақтарды шешуі керек. Ойын ғылыми және математикалық ұғымдарды қамтиды, соның ішінде жылдамдықтардың қиылысуы, криптография, астрономиялық уақыт, Венн диаграммалары, Пуннетт шаршылары және «Логикалық саяхаттан» алынған жұмбақтардың қайта жаңартылған түрлері бар. Графика жаңарып, жақсартылды. Zoombini-лер толыққанды 3D форматта, бірақ олардың сыртқы түрі ойынға ешқандай әсер етпейді. Ойыншы Zoombini-лер 224 Zerble-ді табиғатқа жіберсе, жеңіске жетеді.
Білім беру әсерлері
Компьютерлік ойын ретінде «Зоомбинис» бастауыш мектептен орта мектепке дейінгі оқушылар үшін көңілді әрекет болып табылады. Дегенмен, оқу құралы ретінде «Зоомбинис» көптеген математикалық, талдамалық және логикалық оқу әдістерінен басым түседі. Ойын математика, дедукция және гипотезаны тексеру арқылы мәселені шешуге көмектеседі, негізінен қолдағы мәселенің мақсатын нақты айқындайды, сондай-ақ өздігінен шешім шығаруға немесе ойын стратегиялары арқылы табысқа жету жолдарын үйренуге мүмкіндік береді. 2015 жылы Ұлттық ғылым қоры TERC ұйымына 2 миллион долларға жуық қаражат бөлді, осы қаражатты балалардың «есептеу ойлауы» деңгейін «Зоомбинис» (2015) ойынын үйде де, сыныпта да ойнаған кезде зерттеуге, сондай-ақ мұғалімдердің ойыннан тыс сабақтарды жалғастыру мүмкіндігін анықтауға жұмсады.
Математикалық аспектілер
Ойыншы Зоомбинилерді Зоомбини аралынан Зоомбинивиллеге жеткізуге тырысқанда кездесетін әртүрлі ойындар көптеген математикалық ерекшеліктерді көрсетеді. "Пицца жолы", "Аллергиялық жартастар" және "Мұзды тас үңгірлері" ақпаратты сұрыптау, топтастыру және салыстыру дағдыларын дамытады. "Капитан Каджун қайығы", "Тас төбесі" және "Титаникалық татуировкалы бақалар" реттеу, ақпаратты байланыстыру және мәселелерді шешуді нығайтады. "Флинстер!", "Саз добы қабырғасы" және "Дименсия қонақ үйі" графиктерді құру және карта жасауға баса назар береді, ал "Арыстан қапаны", "Көпіршік машинасы" және "Бабблдундер Абиссы" ойыншыны сұрыптау, ұйымдастыру және алгебралық ойлауға баулиды.
Дедуктивті ойлау
"Аллергиялық жартастар" және "Тас суық үңгірлер" сияқты қосымша ойындарда ойыншыдан кедергілерді жеңу үшін Зоомбинилердің белгілі бір үлгілерін және орналасуын табу қажет. Әрбір ойынның да шектеулі әрекет саны бар, олардың ішінде сәтсіздікке ұшыраған жағдайда Зоомбини жол сегментінің басына (Zoombini аралына немесе Shelter Rock және Shade Tree базалық лагерьлеріне) қайтарылады. Бұл ойыншыны жауаптарды ойсыз табалаудың орнына, сыни тұрғысынан ойлауға жетелейді. Осылайша, бұл ойындар ойыншылардың дедуктивтік қабілеттерін дамытуға және стратегиялық тиімділікті арттыруға көмектеседі.