Кіріспе
Швед ассириялық журналист және кинорежиссер Нури Кино (25 ақпан 1965 жылы Тур Абдинде туған) – швед ассириялық, марапат алған тергеуші журналист, деректі фильмдер авторы, жазушы және адам құқықтары сарапшысы. Ол соңғы екі онжылдықта Таяу Шығыс, Батыс және Шығыс Еуропа, сондай-ақ Африкадан жүздеген мақалалар мен есептердің авторы, бірнеше ғылыми-танымдық кітап жазған. Ол адам құқықтары мәселелері бойынша баяндамалары үшін марапаттар алды және Ирак, Сирия, Түркия және Таяу Шығыстың басқа аймақтарындағы қуғынға ұшыраған аз ұлт өкілдерін қорғауды мақсат ететін A Demand For Action (ADFA) атты адам құқықтары ұйымын құрған.
Nuri Kino, (born February 25, 1965, in Tur Abdin), is a Swedish Assyrian award winning investigative journalist, documentary filmmaker, author and human rights expert. He is the author of several nonfiction books, and hundreds of stories and reports from the Middle East, western and eastern Europe as well as Africa over the past two decades. He has won awards for his reporting on human rights issues, and is the founder of human rights organization A Demand For Action (ADFA) which advocates for persecuted minorities in Iraq, Syria, Turkey and elsewhere in the Middle East.
Өмір және мансап
Нури Кино – Тур Абдин аймағындағы Мидиат қаласының оңтүстігінде орналасқан Кфар Шомак ауылынан шыққан ассириялық отбасының төрт баласының ең үлкені. Оның ата-анасы төрт жасында Германияға қонақ жұмысшы ретінде көшіп келді; 1974 жылы, ол сегіз жасқа келгенде, Швециядағы әжесі мен атасының үйіне барып, жұмыс мүмкіндіктері көп болғандықтан сонда қалуға шешім қабылдады. Бала кезінде екі рет ұрланған. 1985 жылы Швецияда медициналық деректерді тіркеушілердің бірінші ер адамдарының бірі болды. Ол сонымен қатар мейрамхана да басқарды; 1994 жылы Стокгольмнің ең танымал мейрамхана иесі деп танылды. 1998 жылы Стокгольмдегі Поппиус журналистика мектебін бітірді. Келесі жылы Мармара жер сілкінісі болған кезде Стамбулда болды. Ол халықаралық жаңалықтар агенттіктерімен сұхбаттасып, нашар деп танылған ғимараттардың құлауы туралы кеңінен сілтеме жасалған есеп дайындады; бұл оның журналист ретіндегі мансабының нағыз бастамасы болды. Ол көп ұзамай басқа да тілдерге аударылып, Польшадағы ең ірі апталық журнал – «Впрост» басылымында жарияланды. Келесі жылы Нобель сыйлығының иегерлері Вислава Шимборска мен Чеслав Милош Сендлерді Нобель бейбіт сыйлығына ұсынды. Ол 2008 жылғы мамыр айында қайтыс болғанға дейін бірнеше рет ұсынылды, бірақ сыйлықты ешқашан алмады. Дегенмен, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі батылдығы үшін көптеген ұлттық және халықаралық наградаларға ие болды. Журналистік қызметтен екі жыл үзіліс жасағаннан кейін Кино Ливанға Сириядағы христиан азшылығы туралы «Мелан таггтрадден» («Қарсы барьер») атты есеп дайындау үшін барды, ол 2013 жылы жарық көрді. Бұл есеп халықаралық БАҚ-та кеңінен таралды және көптеген пікірталастарға себеп болды, соның ішінде АҚШ Конгресінің діни азшылықтар мәселесі жөніндегі бірлескен комиссиясының тыңдауы: Сириядағы діни азшылықтар – арада қалғандар. 2004 жылғы 18 маусымда P1 радиосындағы «Соммар» бағдарламасын жүргізуге шақырылды. Осы қызметі арқылы Швецияның Сёдертелье қаласында ол Таяу Шығыста қудаланған азшылықтар туралы терең мәліметтер беретін адам құқықтары сарапшылары мен белсенділердің жаһандық желісін құрды, олар ұлттық саясаткерлер, халықаралық ұйымдар, Еуропалық Парламент және АҚШ Конгресі тарапынан жиі қолдау сұрайды. Бір сұхбатында Еуропалық Парламент мүшесі Ларс Адактюссон Кино туралы: «Егер Нури ADFA ұйымын құрмаған болса, біз Ирак пен Сириядағы христиандарға қарсы жасалған геноцидті Еуропалық Парламентте мойындамас едік. Біз тіпті оның бар екенін білмеуі мүмкін еді. ADFA-ның тынымсыз еңбегінің арқасында біз АҚШ Конгресіне де осы қатыгездікті геноцид деп тануға қол жеткіздік» деді. Кино швед кәсіпкері Гунилла фон Платенмен бірге «Кіші періште» жобасының швед бөлігін басқарып келеді; бұл жоба Сирияның Дамаск қаласының сыртында салынып жатқан балалар үйі, онда Ирак пен Сириядағы отбасыларын жоғалтқан балалар тұрып, тамақтанып, білім ала алады.
Теледидар және кино
Яусеф Бет Туромен бірге Кино "Естілмеген айқай" ("Det ohörda ropet", 2001) фильмін жасады, ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Түркияда ассириялықтардың өлтірілуі туралы. Эрик Сандбергпен бірге Кино "Assyriska landslag utan land" ("Ұлтсыз Ассирия ұлттық құрамасы") фильмін Sveriges Television үшін түсірді. 2006 жылы ол Беверли-Хиллз кинофестивалінде "Алтын пальма" сыйлығын жеңіп алды, ал 2008 жылы "Dan Rather Reports" бағдарламасы үшін жұмыс істеді. "(Шведтің құдасы)" – Сербияда туып, Швецияда өскен, қылмыстық ісі бар Милан Шево туралы кітап. Ол король Карл XVI Густавтың жақын достары оған олар мен корольді порно клубтарымен байланысты дәлелдерді жоюды тапсырғанын мәлімдеді. Кітап журналистикалық еңбек ретінде ұсынылып, қылмыстың жастарға қызығушылық тудыратынын көрсетеді. Dagens Nyheter газетінің журналисі Ханне Кьёлер кітапта объективтілік пен дереккөздерді сынау жеткіліксіз деп санайды, оны "идолдың портреті" деп атады. Алайда, шведтік "Aftonbladet" газеті Шево кітаптағы ақпараттың дұрыс екенін растағанын хабарлады. "Göteborgs-Posten" газетінде жарияланған Матиас Хагберг бұл даудың Киноның мазмұнынан ыңғайсыздандыратынын айтты. Кітаптың баспасының мәліметінше, Киноның компьютеріна хакерлік шабуыл жасалып, жоспарланған телефильмді тоқтату бойынша қорқытулар жасалған. Кино романдар да жазған. 2008 жылы Дженни Нордбергпен бірге "Вälgörarna – Den motvillige journalisten" ("Бенефакторлар – Қарсыласатын журналист") романын жариялады, ол өзінің басты кейіпкерінің прототипі екенін айтты.
2000 жыл
Адам саудасы туралы "Афтонбладет" газетіндегі жұмысы үшін Вольфганг Ханссонмен бірге "Гулдспаден" сыйлығымен марапатталды.
2002 жыл
Босқындар балалары туралы материалдары үшін "Гулдспаден" журналистикалық сыйлығымен марапатталды.
2003 жыл
Гулдспаден сыйлығы Женни Нордберг пен Маргита Бостреммен бірлескен жұмысы үшін, "Tolkar och spioner" ("Аудармашылар мен тыңшылар") атты швед радиосының хабарламасы үшін берілді.
2010 жыл
Кайса Нореллмен бірге радио арнасы үшін Еуропалық Парламент журналистік жүлдесі.