Кіріспе
Американдық заңгер және саясаткер (1970 жылы туған)
Теодор Эдвард Рокита (/r//oʊ/'/k//iː//t//ə/ rohKEEtə; 1970 жылдың 9 ақпанында туған) – американдық заңгер және саясаткер, қазіргі Индиана штатының 44-ші Бас прокуроры. Ол 2011 жылдан 2019 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі болды. Республикалық партия мүшесі, ол 2002 жылдан 2010 жылға дейін Индиана штатының Мемлекеттік хатшысы қызметін екі мерзімге атқарды. 2002 жылы 32 жасында сайланған Рокита сол кезде АҚШ-тың ең жас Мемлекеттік хатшысы болды. 2016 жылы Индиана штатының губернаторы сайлауында Рокита Майк Пенстің орнына кандидат болды, Пенс 2016 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Дональд Трамптың вице-президенттікке кандидаттығына ұсыну үшін жарыстан бас тартқаннан кейін. Ол Пенстің вице-губернаторы Эрик Холкомбқа жеңілді. Рокита АҚШ Өкілдер палатасының мандатын босатты және 2018 жылы АҚШ Сенатына Республикалық партиядан кандидат болуға тырысты. 2020 жылы Рокита Индиана Бас прокуроры лауазымы үшін Республикалық партияның ішкі сайлауында қолданыстағы Кертис Хиллді жеңіп, кейін жалпы сайлауда жеңіске жетті. 2022 жылы Огайо штатындағы бала зорлау және Индианадағы аборт ісі бойынша дәрігер туралы жасаған мәлімдемелері үшін Индиана штатының соттары Рокита Индиана заңын бұзғанын және адвокаттық этика ережелерін сақтамағанын анықтады.
Ерте өмір және мансап
Рокита Индиана штатының Мунстер қаласында өсіп, Мунстер орта мектебінде оқыды. Ол Индиана штатының Кроуфордсвилл қаласындағы Уабаш колледжінің бакалавр дәрежесін алды. 1990 жылы 20 жастағы Рокита Индиана штатының Блумингтон қаласында қамауға алынып, жалған жеке куәлік ұстау және алкогольді заңсыз тұтыну айыптары тағылды. Ол жылдамдықпен жүргені үшін тоқтатылған кезде, Рокита жалған куәлік көрсеткені және мас күйде болғандығы айтылды. 2018 жылы АҚШ Сенатына үміткер болып бақ сынағанда Рокита, өзінің кәмелетке толмағанын, алкоголь иеленгенін, ессіздік тестінен өткенін және кәмелетке толмағандардың алкоголь тұтынуы және жалған куәлік ұстауы туралы айыптардың алынып тасталғанын мойындады. IndyStar басылымының хабарлауынша, айыптардың алыну себебі диверсиялық бағдарламаға қатысуы ма, әлде басқа себептер болғаны белгісіз. Ол IUPUI Индиана университетінің Роберт Х. МакКинни заң мектебінен заңгерлік диплом алды. Рокита жеке практикамен айналысқан заңгер болды. 1997 жылы ол мемлекеттік хатшы кеңсесіне бас кеңесші болып орналасты. Кейін ол мемлекеттік хатшының орынбасары болды. 2000 жылы Рокита Джордж Буш президенттік науқанындағы Флорида штатының жеті округіне заң кеңесшісі қызметін атқарды.
Индиана штатының мемлекеттік хатшысы
Рокита 2002 жылдан 2010 жылға дейін Индиана штатының мемлекеттік хатшысы болды. 2002 жылы сайланған Тод Рокита сол кезде АҚШ-тың ең жас мемлекеттік хатшысы атанды. Рокита Мемлекеттік хатшылар ұлттық қауымдастығында (NASS) белсенді қызмет етті, сайланған қазынашы лауазымында қызметтен кейін 2007–2008 жылдар аралығында президент болды. Ол ұлттық деңгейдегі әріптестерімен бірге Сайлауға көмектесу комиссиясының тоғыз мүшелі федералдық атқарушы кеңесіне сайланды. Осы жеке кездесуде Рокитаға кеңсесі штаттың этникалық құрамын көрсететіні жөн екені айтылды, оның сөзі кезінде Рокита кеңсесінің 89% қызметкері ақ нәсілді болған. Осы мәлімдеме жасағаннан кейін төрт күн өткен соң, ол кешірім сұрады. Рокита сондай-ақ Индиана штатының қара нәсілділер заң шығарушы қауымдастығының он бір мүшесімен жеке кездесіп, бұл сөзі үшін кешірім сұрады. Депутат Вернон Смит, Д-Гарри, журналистерге: "Ол бізді қанағаттандырып кешірім сұрады. Оның кешірімі шын ниеттен болғанына сенеміз", – деді.
Дауыс беру құқығы
Рокита 2008 жылдың 9 қаңтарында АҚШ Жоғарғы Сотында Индиана штатының сайлаушыларды сәйкестендіру ісі кезінде сотталушы ретінде фигурациялады; Кроуфордқа қарсы Марион округі сайлау кеңесі (07-21) және Индиана Демократиялық партиясына қарсы Рокита (07-25) істері біріктірілді. 2008 жылдың сәуірінде Жоғарғы Сот Индиана штатының сайлаушыларды фотосуреттер арқылы сәйкестендіру заңын қолдады. Осы шешімнен кейін New York Times газетінің журналисі Адам Коэн соттың консервативті көпшілігі Индиана штатының сайлаушыларды сәйкестендіру заңдарын қолдау арқылы «сайлаушыларға көбірек наразылық білдіріп отырғанын» айтты, бұл заңдар «әйрекше кедей және этникалық азаматтар сияқты жүргізуші куәлігі жоқ көптеген адамдардың сайлау құқығынан айыруға ұмтылады». Сенатор Ал Франкен бұл шешімді «жеке құқықтарды кемсіту» деп сынады.
АҚШ-тың Өкілдер палатасы
Рокита 2011 жылдан 2019 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі болды, онда ол Бюджет комитетінің төрағасының орынбасары қызметін атқарды. Рокита Демократ Джо Доннелли ұстап тұрған Индиана штатындағы АҚШ Сенатының мандатына үміткер болу үшін Өкілдер палатасындағы өзінің орынды босатты, бірақ Республикалық партияның ішкі сайлауында болашақ сенатор Майк Браунға жеңіліп қалды. 2013 жылдың қазан айында АҚШ үкіметінің жұмызы тоқтатылған кезде Рокита CNN журналисі Кэрол Костелломен сұхбаттасты. Ол Рокитаның жүздеген мың мемлекеттік қызметкерлерді еңбекақысыз уақытша жұмыстан шығарып, өзінің жалақысын алуын қорғауына қатысты өткір сұрақтарына «сіз әдемісіз, бірақ адал болу керек» деп жауап берді және журналистердің өзі мәселенің бір бөлігі екенін айтты. Конгрессменнің кеңсесі жасаған мәлімдемеде оның сөздерімен ешкімді қынжыртуға ниеттенбегені жазылды.
Индиана штатының бас прокуроры
2020 жылы Рокита Индиана штатының қазіргі бас прокуроры Кертис Хиллге қарсы Республикалық партияның үміткерлігі үшін күресті. Рокита Республикалық штатық конвенциядағы пошта арқылы дауыс беруде Хиллді қайта сайланудан жеңіп, үшінші турда дауыстардың 52% жинады. Рокитаның үміткерлігі 2016 жылы губернаторлыққа және 2018 жылы АҚШ Сенатына жасаған сәтсіз әрекеттерінен кейін саяси қайта оралуды білдірді. Рокита 2021 жылдың қаңтар айында Бас прокурор ретінде қызметке кірді. 2021 жылы Рокита мемлекеттік қызметте тұрғанда, түрлі денсаулық сақтау және фармацевтикалық компаниялардан кеңесші рөлі үшін ондаған мың доллар алғаны үшін сынға ілікті. 2022 жылдың шілдесінде Индиана университетінің бұрынғы проректоры және құқық мектебінің деканы Лорен Робель Индиана Жоғарғы Сотының тәртіптік комиссиясына Рокитаға қатысты тәртіптік тергеу жүргізуді талап ете отырып, үш беттік хат жолдады. Ол Рокитаның Огайо штатында зорлыққа ұшыраған 10 жасар қызға түсік жасаған Индиана дәрігері туралы Fox News арнасында "жалған немесе негізсіз" мәлімдеме жасағанын айтты.
Сайлау реформасы
Рокита 20 республикалық штаттың бас прокурорлары қол қойған хатқа жетекшілік етті, олар АҚШ Өкілдер палатасында демократтар ұсынған «Халық үшін» заңына қарсы шықты. 2021 жылдың наурызында Рокита АҚШ Сенатының Ережелер комитетінде бұл заңға қарсы куәлік берді және егер заң қабылданса, сотқа шағымдануы мүмкін екенін мәлімдеді. Рокита сайлау заңдары алаяқтылықтың нақты дәлелдеріне емес, сайлаушылардың қабылдауына негізделуі керек деп санайды.
Байден әкімшілігіне қарсы сот іс-әрекеттері
Рокита басқа республикалық штаттың бас прокурорларымен бірге, Байден әкімшілігіне қарсы қоршаған ортаны қорғау және климаттың өзгеруі жөніндегі жарлық бойынша сотқа шағымдануға қосылды.
Аборт туралы іс
10 жасар зорлау құрбаны Индианада заңды түрде аборт жасағаннан кейін, 2022 жылдың шілдесінде Рокита Fox News телеарнасына аборт жасаған гинеколог Кэтлин Бернардты "дәрігер болып әрекет ететін аборт жақтасы, бұрын хабарламау фактілері бар" деп сипаттады. Бұл Рокитаның гинекологтың осы жағдайда хабарлау талаптарын орындағанын тексеруге және орындамаған жағдайда оның медициналық лицензиясын тоқтата тұру немесе қылмыстық қудалау жасау мүмкіндігін қарастыратынын көрсетті. Fox 59 телеарнасының ақпараттық сұрауы арқылы жарияланған Индиана штатының мемлекеттік тізілімдері гинекологтың қажетті үш күндік мерзімде есеп бергенін көрсетті. Рокита кеңсесі гинекологқа қатысты тергеуді жалғастыратынын мәлімдеді. Гинекологтың адвокаты Рокитаға 2022 жылдың 13 шілдесінде Fox News телеарнасына берген жалған және жалақорлыққа толы мәлімдемелеріңіз [гинекологты] жарамсыз жағдайда көрсетіп, оның кәсіби беделін түзейтіндей әрекеттер жасады және "тұтынушылар мен науқастарды адастырып отыр" деп айтқан хат жіберді. 2022 жылдың 30 қарашасында Рокита Индиана штатының Медициналық лицензиялау кеңесіне гинекологқа қатысты шағым жіберіп, оған санкциялар қолдануды сұрады. Шағымда гинекологтың жеке өмірге қатысты заңдарды және Медициналық сақтандыруды тасымалдау және есеп беру туралы заңды бұзғаны айтылды, тіпті ол қыздың жеке басын ашпады. Сондай-ақ, гинекологтың зорлық фактісі туралы Индиана штатының билік органдарына дереу хабарламағаны да көрсетілді. 2022 жылдың желтоқсанында Марион округінің Жоғарғы сотының судьясы Хизер Уэлч Рокитаның "Индиана штатының заңын, атап айтқанда, 2022 жылдың шілдесінде және қыркүйегінде медиаға жасаған мәлімдемелерінде заңмен қорғалатын тергеуді [гинекологқа қарсы] талқылау арқылы лицензиялау заңының құпиялылық ережесін бұзғанын" анықтады. Судья Рокитаның "сөздерінің қалпына келтірілмейтін зиян келтіретінін" және гинекологтың "беделіне және кәсіби қызметіне қатысты алаңдаушылықтарын" тудырғанын түсіндірді. Алайда судья гинекологтың Рокитаға гинекологтың пациенттерінің медициналық жазбаларын алуға тыйым салу туралы өтінішін қабылдамады, нәтижесінде гинеколог сот процесін тоқтатты. 2023 жылдың қыркүйегінде Индиана Жоғарғы сотының Тәртіптік комиссиясы Рокитаға қарсы кәсіби мінез-құлықтың бұзылуына қатысты айып тақты. Екі айып оның 2022 жылғы шілдеде Бернардты "дәрігер болып әрекет ететін аборт жақтасы, бұрын хабарламау фактілері бар" деп сипаттаған БАҚ-қа берген мәлімдемесіне қатысты. Комиссия Рокитаның пікірінің "ұяттату, кешіктіру немесе қиындық тудырудан басқа мақсаты жоқ" екенін мәлімдеді және Рокитаның пікірі "соттан тыс мәлімдеме" болып табылады, оның Рокита "әдетте білуі керек" және бұл мәселеге қатысты сот ісін жүргізуде елеулі зиян келтіру мүмкіндігі бар еді. Үшінші айыптау бойынша Рокита Бернардты медициналық кеңеске жібермес бұрын жасаған ашық мәлімдемелері үшін "құпиялылық міндетін" бұзды. Рокита бұрынғы мәлімдемесін "фактілік" деп сипаттап, өзіне ешқандай айып салынбағанын мәлімдеді және Бернардты "аборт жақтасы" деп сипаттауын қайталады.
COVID-19 пандемиясы
2021 жылдың мамыр айында COVID-19 пандемиясы кезінде Рокита Индиана университетінің егу куәлігін көрсету міндеттемесін енгізуі штат заңын бұзды деген пікір білдірді. Ол сондай-ақ Пурдью университеті вакцинация статусын тікелей талап етпей, тестілеуге қатысу арқылы процедуралық тірек тапқанын айтты. 2021 жылдың қарашасында Рокита Байден әкімшілігіне қарсы сотқа шағымданып, федералдық міндеттемеге қарсылық білдірді. 2022 жылдың сәуірінде Рокита Индиана мектептерін COVID-19 байланысты зиян үшін сотқа шақыруға болмайтынын мәлімдеді. 2022 жылдың қарашасында Рокита Индиана Жоғарғы сотынан студенттерге пандемия кезінде сабақтардың күйреуіне байланысты төленген оқу ақысын қайта алу үшін Индиананың мемлекеттік университеттеріне қарсы топтық сотқа жүгінуге болатынын анықтауды сұрады.
Әлеуметтік желілер
2022 жылдың желтоқсанында Рокита TikTok-қа қарсы сотқа шағымданып, платформаның кәмелетке толмағандарға жасқа сай келмейтін контентті көрсетіп, пайдаланушылардың жеке деректерін қауіпке салуда деп айыптады.
Білім беру
2024 жылдың 5 ақпанында Рокита «Eyes on Education» деп аталатын веб-сайтты іске қосты, оның мақсаты – «балаларға әсер ететін наразылық тудыратын оқу бағдарламалары, саясат немесе бағдарламаларды» тоқтату. Сайтта адамдар Индиана штатының заңдарын бұзады деп санайтын мектеп материалдарын жіберуге арналған нысан бар. Мектеп әкімшілігі бұл сайттың бар екені туралы ескерілмегенін, ал шағымдар сайтқа жарияланғанға дейін тексерілмейтінін мәлімдеді.
Аборт
Рокита абортқа қарсы және Ұлттық Өмір Сүру Құқығы Комитетінің мәліметінше, абортқа қарсы дауыс беру көрсеткіші 100% құрайды. Ол өмірдің "ешқандай ерекшеліксіз" тұжырымдалу сәтінен басталатынына сенетінін мәлімдеді.
Қолжетімді медициналық көмек туралы заң
2013 жылы Рокита Қолжетімді денсаулық сақтау заңының «адам жаратқан ең қастандық заңдардың бірі» екенін айтты.
Ауыл шаруашылығы
Рокита ауыл шаруашылығын федералды үкіметтің тікелей реттеуіне қарсы. Индиана штатындағы ауыл шаруашылығымен шұғылданатын аудандардың бұрынғы өкілі ретінде ол ауыл шаруашылығын дерегуляциялауды қолдады.
Марихуана
Рокитаның NORML ұйымынан "D" бағасы бар, себебі ол каннабисқа қатысты мәселелер бойынша дауыс беру тарихындағы ұстанымы осылай көрінеді. Ол марихуананы ойын-сауық үшін қолдануға қарсы, себебі ол қауіпті есірткілерге жол ашатын "алғашқы есірткі" деп санайды. Ол марихуананың кейбір медициналық қолданыстарын, егер одан ТГК толығымен алынып тасталса ғана заңдастыруды қолдауға дайын екенін мәлімдеді. Рокита өнеркәсіптік қымызды қолдайды және оның өндірілуіне рұқсат беруге дауыс берді. 2018 жылдың желтоқсан айында ол жергілікті республикашылдардың алдында өнеркәсіптік қымызды заңдастыру "ауыл шаруашылығы қауымдастығына көмектесе алады" деді.
Білім
Рокита чартерлік мектептерді, мектеп таңдауын және білім беру саясатын қалыптастырудағы Білім департаментінің рөлін азайтуды қолдайды. 2015 жылы Рокита мен сенатор Марко Рубио білім беру мүмкіндіктері туралы заң жобасын ұсынды, ол салық жеңілдіктерін пайдалану арқылы таңдау мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталған. Ерте балалық шақ, бастауыш және орта білім беру жөніндегі кіші комитеттің төрағасы ретінде ол 1965 жылғы бастауыш және орта білім беру туралы заңды жаңартқан «Әрбір оқушының табысқа жетуі» заңын жасауға белсенді қатысты. Мамыр айында Рокита Алси Хейстингспен (Флорида штаты, Демократ) бірлесіп студенттер мен ата-аналарға студенттік несие қарызын төлеуге көмектесетін екі партиялық заң жобасын ұсынды. Оның заң жобасы студенттік несие алғандарға несиелерін қайта қаржыландыруға және төмен пайыздық мөлшерлемелі несиелерге қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Қоршаған орта
Рокита климаттың өзгеруіне адам қызметінің ықпалы басты себеп деген ғылыми консенсусты қабылдамайды және 2013 жылғы қалалық жиынға қатысқанда климаттың өзгеруіне адам әрекеті себеп болды деген пікірді "мақтаншылдық" деп атады. Рокитаның қоршаған ортаны қорғау жөніндегі дауыс берушілер лигасынан өмірлік дауыс беру көрсеткіші 4% құрайды.
Қарулар
Рокита: "Мен NRA-дан алған "А" бағама мақтанамын" және "екінші түзетуге сәйкес қару ұстау және тасымалдау құқығымызды қорғаймын" деді.
Денсаулық сақтау
Рокита қолжетімді медициналық көмек туралы заңға қарсы және Конгрессте болған кезінде оны жою үшін ондаған рет дауыс берді. 2020 жылы Индиана штатының бас прокуроры лауазымына үміткер болып бақ сынаған Рокита, қолжетімді медициналық көмек туралы заңның конституцияға қайшы деп танылуы үшін сотқа шағымдануға қолдау көрсетуге уәде берді. 2021 жылдың желтоқсан айында Рокита WSBT телеарнасында сұхбат берді және COVID-19 Индиана штатының тұрғындарын (Hoosiers) өлтіргенін көрсететін статистикаға сенбейтінін айтты, "Енді ешқандай сандарға сенбеймін" деді. Бірнеше күннен кейін, WSBT сұхбатына берген жауабын түсіндіретін Twitter-дегі бірнеше хабарламасында Рокита, ешқандай дәлел келтірмей, қаржылық мүддедегі денсаулық сақтау қызметкерлерін осы қате статистиканың көзі деп айыптады, сондай-ақ COVID-19-дан болған өлімдер деп басқа себептерден туындаған өлімдерді тіркегендерін мәлімдеді. Осы хабарламалардың бірінде Рокита денсаулық сақтау қызметкерлеріне алғыс айтып, оларды батырлар деп атады.
Иммиграция
2017 жылы Рокита «Саясаткерлердің заңсыз әрекеттерін тоқтату» (SLAP) заң жобасын ұсынды. Бұл заңға сәйкес, «қауіпсіз қала» саясатын іске асырған мемлекеттік және жергілікті саясаткерлерге айыппұл салынып, түрмеге қамау жазасы берілуі мүмкін. Рокита 2017 жылы президент Трамптың жеті мұсылман көпшілік елдерінің азаматтарына АҚШ-қа уақытша кіруге тыйым салған жарлығын қолдады.
Өңірлер
Рокита Тайпалық еңбек егемендігі туралы заңды әзірледі. Бұл заң жобасы "Ұлттық еңбек қатынастары кеңесінің индей тайпасына тиесілі және оның жерінде орналасқан, сондай-ақ сол тайпа басқаратын кәсіпорындарға қатысты құзыреті жоқ екенін нақтылайды". 2018 жылы заң жобасы Палатада мақұлданды, бірақ Сенатта қарастырылмады.
Дональд Трамп
Конгрессте болған кезінде Рокита президент Дональд Трамппен 90,3% жағдайда бірге дауыс берді. 2018 жылғы Индиана штатындағы АҚШ Сенаты сайлауының республикалық іріктеу кезінде Рокита 2016 жылғы Трамптың Индианадағы сайлау штабының төрағасы мен вице-төрағасының қолдауын алды. 2019 жылдың мамыр айында Трамптың әкімшілігі Рокитаны AMTRAK директорлар кеңесіне мүшелікке ұсынғанын хабарлады. Сенат бұл ұсыныс бойынша шара қабылдамады, ол 116-шы Конгресс аяқталған 2021 жылдың 3 қаңтарында күшін жойды.
2020 жылғы президенттік сайлауды бұзуға бағытталған күш-жігер
2020 жылы бұрынғы вице-президент Джо Байден 2020 жылғы президенттік сайлауда жеңіске жеткеннен кейін және Трамп алаяқтық туралы жалған мәлімдемелер жасап, жеңілісін мойындаудан бас тартқанда, Рокита, бас прокурор болып сайланғаннан кейін, Техас бас прокуроры Кен Пакстонның бастамасымен АҚШ Жоғарғы Сотына (Техас штаты мен Пенсильвания штаты арасындағы дау) өтініш қолдады. Бұл өтінішті Жоғарғы сот қабылдамады. Екі күннен кейін Рокита Twitter-де «Мен әрқашан Президентімізді қолдаймын» деп жазды. Келесі күні ол бұл жазбаның «сөз бостандығының тәжірибесі» екенін мәлімдеп, әлеуметтік желі компанияларын «елдің барлық әңгімелерін бақылаумен» айыптады және «Мен Капитолийде болған зорлық-зомбылықты өткен жаздағы зорлық-зомбылықты айыптағандай айыптаймын» деді. 2021 жылдың ақпан айында Рокита Twitter-де 2020 жылғы президенттік сайлаудың Трамптан «ұрланғанын» жалған түрде мәлімдеді. Платформа бастапқыда Рокитаның хабарының таралуын шектеді, себебі бұл зорлық-зомбылыққа алып келуі мүмкін екенін көрсетті.