Кіріспе
Asin (кейде ASIN деп стильделеді) – Филиппиннің пиноя халықтық рок тобы. Олар 1970-ші жылдардың соңында үш адамнан құралған топ ретінде басталып, кейін квартетке айналды және бастапқыда «Жердің тұзы» деп аталды. «Асин» филиппин тілінде «тұз» деген мағынаны білдіреді.
Asin (sometimes stylized as ASIN) are a Pinoy folk rock band from the Philippines. They started as a trio in the late 1970s before becoming a quartet, and was originally known as the Salt of the Earth. "Asin" means salt in the Filipino language.
Қалыптасу және ерте табыстылық
ASIN 1976 жылдың соңында құрылды, оның ядросы – Негрос Оксиденталдан Майк Пиллора-младший және Оңтүстік Котабатодан Сезар Банарес-младший есімді екі музыканттан тұратын дуэт. Олар Манила қаласындағы фолк-клубтар мен пабтарда «Майк және Сезар» деген атпен өнер көрсеткен. Бір жылдан кейін, дуэтке Лолита Карбон шақырылып, үшеуінің арасындағы ортаңғы дауысты толықтырды және үшінші мүше атанды. Пиллора триоға «Salt of the Earth» деген ат қойды, бұл әнді алғаш The Rolling Stones, кейін Джоан Баиз орындаған, ал авторы Мик Джаггер мен Кит Ричардс болатын. Бұл әннің атынан өзге, Пиллора топтың атын Киелі кітаптағы «жердің тұзы» метафорасын еске түсіретіндей етіп қойғысы келді, ол – қарапайым және адал халықты білдіреді. 1978 жылы үшеуі де (ән жазушы, композитор және аранжировщик болған) алғашқы жазба келісімшартына қол қойып, «Salt of the Earth» атауын тагалог тіліндегі «Asin ng Lupa» сөзімен ауыстырды. Соңында олар ASIN деп танылды. Мүшелер сонымен қатар жергілікті лақап атымен тұтқалар (собрикет) қабылдап, жанкүйерлеріне Ноной, Саро және Нене есімдерімен белгілі болды. Сол жылы олардың тұңғыш альбомы «Asin» жарық көрді, ол дәстүрлі музыкадан өзгеше және ерекше жаңа музыкалық стильдің пайда болуына себепкер болды. Олардың әндері филиппин халқының арасында әлеуметтік сананы оятып, әлеуметтік және саяси ұмтылыстарға шақыру ретінде танылды. 1979 жылдың соңғы тоқсанында олар «Himig ng Pag ibig» (Махаббат әнұраны) атты тағы бір альбом шығарды. Содан кейін топ бірден тарап кетті. Алайда, музыкалық аренадан кетуі олардың танымалдығын кемітпеді. 1983 жылға дейін топтан ешқандай хабар болмады. Сол жылдың жазында AIESEC (Association Internationale des Etudiants en Sciences Economiques et Commerciales) – Филиппиннің Себу қаласындағы кеңсесі бар халықаралық студенттік бизнес ұйымы, топты қайта біріктіру жобасын қолға алды. Ноной шақырылып, оған тобын қайта құру тапсырылды. Нәтижесінде Себу Колизеомында (Себу қаласы) топтың қайта қосылу концерті өтті. Осыдан кейін ASIN, менеджері Диндомен бірге Минданаода бірнеше рет өнер көрсетті, Висая аймағында сирек концерттер берді және Лусонда марафондық концерттер ұйымдастырды. Бұл олардың үшінші альбомын, «Himig ng Lahi» (Жаратқандардың әнұраны) құруы мен шығаруына әкелді. Ноной арқылы Фред Абан-младший, Pendong есімімен танымал бас-гитарист, триоға қосылып, топтың төртінші мүшесі болды, бірақ ол бұрын ән жазбаған («Mga Limot na Bayani», «Siglo», «Pag asa» және т.б. әндері кейіннен Абан-младший топ үшін жазды). Ненеден басқа топ мүшелерінің барлығы «младший» атанғандықтан (әрқайсысы әкесінің есімін алып жүрген), Нене де өзін «младший» деп жариялады. 1984 жылдың басында топ Филиппин архипелагының әртүрлі аймақтарынан алынған дәстүрлі және заманауи әндердің адаптациясынан тұратын «Ang mga Awitin ng Bayan kong Pilipinas» атты эксперименталды альбом шығарды. 1985 жылдың қараша айында олар Nonoy-дың «ASIN Sa Atubiling Panahon» (Asin Күмәнді уақытта) деп атаған тағы бір түпнұсқа жинағын шығарды. Бұл келесі жылдың басында болған оқиғалармен байланысты болды, соның ішінде биліктегі Маркос режимін құлатқан EDSA революциясы. ASIN бұл кезеңді «atubiling panahon» (күмәнді уақыт) деп атады, сол кезде топ екінші рет тарады. 1988 жылы олар жаңа онжылдық туралы сөйлейтін жаңа альбом жасау үшін қайтадан бірігуге шешім қабылдады. Бірақ жаңа менеджер оларды ескі әндерді бейімдеуге шақырды, нәтижесінде «Himig Kayumanggi» және «Sinta» альбомы жарық көрді. Кейіннен түрлі интригалар Нонойдың топтан қуылтуына әкелді. Ашулы Ноной Таиландқа, Шри-Ланкаға, Үндістанға, Грекияға, Израильге және Египетке «өзінің жанын іздеуге» кетті. Еліне оралғаннан кейін жаңа альбом жасау арманы орындалмады. Одан кейін Саро мен Нене, сол кезде ASIN атымен өнер көрсеткен, Локал Браун тобына қосылды. 1990 жылы Asin тобының қалған мүшелері (жаңа менеджер басшылығымен) тарады. Саро өзінің туған жері Оңтүстік Котабатоға оралды, Нене Nene Band құрды, ал Пендонг Grupong Pendong құрды. 1992 жылы концерт ұйымдастырушы үш бастапқы мүшені – Ноной, Саро және Нене – қайта қосылу концертіне шақырды. Ұйымдастырушының сөзіне сүйенсек, Пендонгты кестедегі мәселелерге байланысты концертке қатыстырмаған. Концерт Халықтық өнер театрында өтті. Алайда, бұл тек бір түндік шара болды, содан кейін әр мүше өз жолымен кетті.
Банарес қайтыс болды
1993 жылдың 18 наурызында сағат 21:00 шамасында Сесар "Саро" Банарес өзінің туған қаласы Коронадалдағы караоке барында болғанда бірнеше клиент арасында төбелес шықты. Бір оқ атылып, ол Банарестің маңдайына тиді. Ол ауруханаға жеткізілді, бірақ көз жұмды. Жеті жылдық сот отырысынан кейін адвокат Гуальберто Каталунья кішісі мен ағайынды Джоэлито және Джоэл Кастрасьондар Банарестің қанына қол жұмсағаны үшін кінәлі деп танылып, өмір бойына түрмеге жабылды. Олар Банарес отбасына 1 миллионнан астам песодан астам материалдық және рухани зиянды өтеуге міндеттелді. Прокуратура куәгерлерінің сөзіне сүйенсек, Каталунья мен Кастрасьон ағайындылары Банареске қатысты түсініспеушілікке байланысты шабуыл жасаған. Каталунья Банарестің маңдайына сыра бөтелкесін лақтырып, төбелес бастады. Кастрасьон ағайындылары Банареске шабуыл жасап жатқанда, Каталунья Жоэлито Кастрасьонға тапаншаны ұстатты, ол Банареске оқ атты. Кейін Каталунья заңгерлік қызметін жалғастырды.
Кейінгі жылдар
1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында Филиппиннің солтүстігіндегі Кагаян провинциясындағы жанкүйерлері арасында Асин деп танымал болған Нене, досы Вилли Катралға жиі барып, концерттер ұйымдастыруға көмектесті. Тугегараоға жиі сапар шегуі оған "Сиерра Мадре аутдор клубы" сияқты экологиялық ұйымдармен байланыс орнатуға мүмкіндік берді. 2000 жылы Англиядан шыққан, бірақ көп жылдардан бері Филиппинде тұратын Крейг Берроуз, топтың қалған мүшелерін біріктіріп, альбом жасау туралы идея келтірді. Алдымен ол Ноноймен сөйлесіп, оның келісімін алды, содан кейін Нене мен Пендоңды Нонойдың аралдағы үйіне шақырды. Үшеуі бірнеше рет кездесіп, Ноной альбомның тұжырымдамасын ұсынды, оны екеуі де қуана қабылдады. Бірақ альбом шығарылмады. Нонойдың жобасы іске аспады, ал 2002 жылы Берроуздың қолдауымен Нене мен Пендоң өздерінің "Pag ibig, Pagbabago, Pagpapatuloy" атты альбомын жарыққа шығарды. Кейін Пендоң БАҚ-қа Нонойдың қалай гитарасын қойып, тыныш өмірге көшкені, топтың қалай құрылғаны және Ноной мен Саромен бірге Кола Хаус атты фолк-рок клубында Ненемен қалай танысқаны туралы әңгімеледі, содан кейін олар "Ердің тұзы" деп аталатын өз музыкалық тобын құруға шешім қабылдады. Оның айтуынша, осылайша ASIN тобының тарихы басталды. Ноной Гинжи есімді жаңа серіктесімен бірге Noyginji Interaktiv ретінде өнер көрсетуді жалғастырды. Олар "Ang Karugtong" ("Жалғасу") сияқты жаңа әндері бар дискілерді таратты. 2006 жылдың ортасында Нене мен Пендоң жолдары айырылысты. Пендоң отбасымен бірге АҚШ-қа көшіп, Grupong Pendong атымен өнер көрсетуді жалғастырды. Сол жылдың соңында Ноной отбасымен бірге Израильге көшіп, Noyginji Interaktiv ретінде концерттер берді. Нене Филиппинде қалып, жеке әнші ретінде өнер көрсетті. 2010 жылдың 14 шілдесінде Ноной мен Нене ASIN тобы ретінде Оңтүстік Котабатоның Коронадал қаласында қайтыс болған әріптесі Саро Банарес кішінің естелігіне арнап қайтадан бірікті. Олардың концерті 44-ші Т’налак фестивалінің ашылуы болды, бұл фестиваль жыл сайын өткізіліп, аймақтың тайпалық қауымдастықтарының билерін, қолөнер бұйымдарын және Оңтүстік Котабатоның өнімдерін көрсетеді. Келесі күні оларды Мэнни Пакьяо өзінің туған жері Саранганиде көп көрермен алдында өнер көрсетуге шақырды. Үшінші күні олар Оңтүстік Котабатоның Суралла қаласындағы Себу көлінің әкімі шақырған қонақтар үшін ойнады. ASIN 2021 жылдың 6 тамызында COVID-19 пандемиясы кезінде онлайн өткен MYX Music Awards 2021 салтанатында MYX Magna сыйлығымен марапатталды. Бұл сыйлық OPM индустриясына қосқан үлкен үлесі үшін табысталды.
Мұра
Asin филиппиндық поп/рок музыкасына филиппиндық жергілікті аспаптарды енгізген алғашқы топ болды. Олар филиппиндық тайпалық музыканы зерттеді және музыканың бастауларына адал болуға барынша тырысты. Жергілікті музыканы көшірудің орнына, олар халыққа музыканың бастауларына құрметпен қарауды үйретуге және оны тайпалық көздерден рұхсат алып бейнелеуге кірісті. Asin өзінің саяси топ екенін мойындамаса да, олардың әндері, көбінесе жалғыздық пен сағыныш туралы, президент Фердинанд Маркостың билігіндегі Филиппиндегі 1970 жылдардың алабұрлы ағымдарын көрсетеді. Топтың Маркос үкіметімен қарым-қатынасы қайшылықты болды: үкімет кейде олардың жазбаларын бүлікшіл деп санап тәркіледі, ал кейде патриоттық деп атап, Президенттік сарайда ойнауға шақыратын.
Бұрынғы мүшелері
Сесар "Саро" Банарес кіші (1976–93; 1993 жылы қайтыс болды)
Фред "Пендонг" Абан кіші (1983–1990; 2002–2006)
Fred "Pendong" Aban Jr. (1983 1990; 2002 2006)
Ескерту: ASIN тобының ресми мүшелері 4 ғана, ал қалған музыканттар – сессиялық музыканттар.
"Балита"
The Black Eyed Peas тобының "The Apl Song" әнінің тагалог тіліндегі мәтіні Асиннің "Balita" (тагалог тілінде "Жаңалықтар") әнінің біріне негізделген. "Balita" Минданаодағы қақтығыстар кезінде болған трагедияларды бейнелейді. Әннің соңғы қорынышы – алғашқы екі жолы хилигайно, ал соңғы екі жолы себуано тілінде, тагалог тіліндегі хордан аударылған. Ал "The Apl Song" әні Black Eyed Peas тобының мүшесі Аллан Пинеданың Анхелес қаласындағы бала кезінде бастан өткерген қиындықтарын баяндайды. Ол "Balita" әнін Асиннің музыкасын тыңдап өскендіктен таңдады. "Monkey Business" альбомындағы келесі "Bebot" әнінде де Асиннің "Ang Bayan Kong Sinilangan (Cotabato)" әнінен гитара рифі алынған. "Balita" Gloc 9 тобының 2009 жылғы "Matrikula" альбомының алтыншы трегінде де қолданылған, онда Urbandub тобының Габби Алипесі қатысқан.
"Масдан Мо анг Капалигиран"
Бұл ән Пасиг өзеніне арналған. Ол Дженис де Белен, Родерик Паулате, Вильма Сантос және қайтыс болған OPM хип-хоп королі Кико жұлдыздық құрамындағы "Engkanto" фильмінің титрлері ретінде пайдаланылды; фильм 1993 жылы OctoArts Films компаниясы тарапынан жарық көрді.
"Химинг Паг-Ибиг"
2010 жылы Йенг Константино бұл әнді Паоло Заратэ аранжировкалаған ABS CBN телеарнасының «Dyosa» сериалының тақырыбы ретінде орындады. Оригинал нұсқасын 2012 жылы Viva Records лейблымен хип-хоп әртісі Пио, Lolita Carbon қатысуымен үлгі ретінде пайдаланды. Әнді актриса Глайза де Кастро да «Liway» (2018) фильмі үшін орындады. Бұл ән Синди Миранда мен Рен Эскано жұлдыздығымен түсірілген «Адан» фильмінің саундтрегі ретінде де қолданылды. 2021 жылғы «Whether the Weather Is Fine» фильмінде бұл ән шешімді сахнада пайдаланылды.
Альбомдардағы орындары
Ugat: OPM Folk Rock-тың ең жақсысы 1-том (Vicor Music, 2008)
Ugat: OPM Folk Rock-тың ең жақсысы 2-том (Vicor Music, 2010)
Ugat: The Best Of OPM Folk Rock Vol. 2 (Vicor Music, 2010)