Кіріспе

Американдық музыка индустриясының басшысы (1917–2022)

Артур Ньютон Руп (туған Артур Голдберг; 5 қыркүйек 1917 – 15 сәуір 2022) – американдық музыка басшысы және жазбалар продюсері. Ол 1946 жылы Лос-Анджелесте ритм-энд-блюз, блюз, госпел және ерте рок-н-ролл музыкасын жазумен танымал Specialty Records компаниясын құрды.

Алғашқы жылдар

Руптың шын аты Артур Голдберг. Ол 1917 жылдың 5 қыркүйегінде Питтсбург маңындағы Гринсбург қаласындағы еврей жұмысшы отбасында дүниеге келді және жақын орналасқан Маккиспортта өсті. Ол Вирджиния Техникалық университеті, Майами университеті және Калифорния университетінің Лос-Анджелес бөлімшесінде білім алды. Оқу барысында ол өзінің тегін Голдбергтен Рупке өзгертіп, ата-бабаларының есімін қайта жаңғыртты. 1944 жылы Бен Сигертпен бірге Juke Box Records компаниясын құрды, ал бірнеше хитінен кейін серіктестерімен жол айырды да Specialty Records деген жаңа компания ашты. Лейбл тез арада Рой Милтон, Перси Мэйфилд және Джимми Лиггинс, сондай-ақ өте табысты шіркеу музыкасы каталогымен дамыды. Лейблдің бас продюсерлері – Руп, Роберт "Бампс" Блэкуэлл және Дж. У. Александр болды. Джонни Винсент компанияның сату өкілі болды. Руп шіркеу музыкасын өте жақсы көретін, сондықтан 1947 жылы Soul Stirrers, Swan Silvertones, Pilgrim Travelers, Алекс Брэдфорд, Дороти Лав Коутс және Сестра Уайнона Карр сияқты шіркеу хорларын жаздыра бастады. Оның шіркеу музыкасына деген құштарлығы діни емес музыкаға да көшті және Guitar Slim, Don and Dewey, Lloyd Price, Larry Williams және Little Richard сияқты әртістерді таңдауына әсер етті. Рой Монтреллдің "(Everytime I Hear) That Mellow Saxophone", Джимми Лиггинстің "Drunk" және Родди Джексонның "Moose on the Loose" рок-н-ролл әндері де осы лейблде жарық көрді. Specialty Records әртістерге ұсынған келісімшарттар бойынша музыканың барлық меншік және баспа құқығы Руп пен лейблдегі басқаларға тиесілі болды. Литтл Ричард 1955 жылы Specialty компаниясымен келісімшартқа отырды және ол жазған барлық музыканың толық құқығын лейблге берді, ал ол түскен авторлық жарнаның 50 пайызын алды. Өзінің ресми өмірбаянында ол "Tutti Frutti" музыкасының баспа құқығын елу долларға сатқанын, нәтижесінде әр сатылған пластинка үшін жарты центтік роялти алатынын айтты. 1959 жылы Литтл Ричард лейблден кетіп, өзіне тиесілі авторлық жарнаны алмайды деп шағымданып сотқа жүгінді. Ол 11 000 доллармен келісімге келді.

1960 жылдары және одан кейін Руп мұнай және газ саласына инвестиция жасаумен көбірек айналысты. Ол 2022 жылдың 15 сәуірінде Калифорния штатының Санта-Барбара қаласындағы үйінде қайтыс болды. Ол 104 жасқа толыпты.

Құрметтер

Руп 2007 жылы Блюз атақ-даңқының залына енгізілді. 2011 жылы ол (бұрынғы Elektra Records негізін қалаушы Жак Холцманмен бірге) Рок-н-ролл атақ-даңқының залынан Ахмет Эртегун сыйлығымен марапатталды. Мақтау қағазында айтылғандай, Руп "R&B және соул музыкасын көпшілікке таныстырып, Литтл Ричардтың мансабын қанаттандырды. Руптың ұқыпты еңбек ету қабілеті мен керемет музыкалық сезімі рок музыкасының эволюциясын қалыптастырды".