Кіріспе

Тексардың кек алуы немесе Солтүстікке қарсы Оңтүстік – француз ғылыми-фантастикалық жазушы Жюль Верннің романының ағылшын тіліндегі толық атауы. Роман Флорида штатының Джексонвилл қаласының жанында тұратын, құлдыққа қарсы шыққан солтүстік азаматы Джеймс Бербанк пен құлдықты қолдаған оңтүстік азаматы Тексардың арасындағы қарым-қатынасқа арналған. Алғаш рет 1887 жылы Францияда жарық көрген бұл кітап АҚШ-та шыққан кезде тым жай реакция алды, себебі Вернь Америка Азамат соғысының кейбір мәліметтері туралы жеткілікті білмеген. Содан бері Верньтің көптеген басқа туындыларымен салыстырғанда бұл роман ұмытылып кетті.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Тексар мен Бербанк – қатты өшпенді жаулар. Бербанктің құлдыққа қатысты солтүстік көзқарасы – жамандық деп саналады, бұл Тексар мен Америка Конфедерациясы Штаттарының тереңінен келген қоғамның қалған бөлігі үшін кең таралған емес. Бұл келіспеушіліктен бөлек, Тексар Бербанкқа ашулы, себебі ол Тексарға заңдық мәселелер әкелді. Тексар өзін айыптаудан құтқаратын мінсіз алиби ойлап тапқанмен, Тексар кек алуға ниетті болады және ақырында Джексонвилл қауымдастығының белгілі және ықпалды мүшесіне айналады. Осы жаңадан қол жеткізген билігін пайдаланып, Тексар қала тұрғындарын Бербанкқа қарсы қайырады және Камдлес Бей деп аталатын Бербанк плантациясын қиратып жіберетін көтерілісшілерді жетектейді. Бербанктің қызы Дай және күтімшісі Зерма екеуі де Тексармын деп мәлімдеген адам тарапынан ұрланып, Эверглейдс аймалындағы Карнерал аралына әкелінеді. Жолда, АҚШ Әскери-теңіз күшінің көмегіне жүгінгеннен кейін, олар Камдлес шығанағындағы оқиғалармен бір уақытта, бірақ қашықта болған қылмыстарға жауап ретінде Тексарды іздеп жүрген тағы бір топты табады. Бұл тек бір Тексардың ғана шын екенін, ал екіншісінің жалған екенін түсінуге мүмкіндік береді. Енді іздеу Дай мен Зерманы ғана емес, сонымен қатар осы құпияның шешімін табу үшін жалғасуда.

Жариялану тарихы

"Nord Contre Sud" – кітаптың түпнұсқа француз тіліндегі атауы, алғаш рет 1887 жылғы қарашада J. Hetzel et Cie, Париж баспасы толық суреттелген түрінде жарық көрді. Бірінші американдық (және бірінші ағылшын тіліндегі) аудармада "Nord Contre Sud" (Солтүстікке қарсы Оңтүстік) кіріспе атауға (субтитр) айналдырылды, ал кітаптың атауы "Texar's Vengeance" деп берілді, бірақ тез арада "Texar's Revenge" деп қайта аударылды. Бұл басылымды Джордж Мунро, Нью-Йорк (1887) баспасы Лаура Э. Кендаллдың аудармасымен "Teңіз жағалауы кітапханасы" сериясының бөлігі ретінде жариялады. Содан бері атаудың бірнеше шағын өзгерістері болды, кейбір басылымдар атауды "Texar's Revenge" деп атады, ал кейбіреулері атауды мүлдем жойып, тек "Солтүстікке қарсы Оңтүстік" деген қарапайым атауды қолданды. Ең көп таралған және қабылданған американдық нұсқасы – толық "Texar's Revenge, немесе Солтүстікке қарсы Оңтүстік". Сондай-ақ, кітапты екі томға бөліп шығарылған бірнеше басылымдар да болды: "Түндік Бурбанк" және "Оңтүстік Тексар", олардың екеуі де кітаптың көптеген басылымдарында кездеседі. Келесі 20 жыл ішінде У.Л. Эллисон, Хёрст және басқалар АҚШ-та әртүрлі арзан басылымдар шығарды. Ағылшын тіліндегі алғашқы толық суреттелген басылым – "Сампсон Лоу, Марстон, Серл және Ривингтон", Лондон баспасынан 1887 жылғы желтоқсанда жарық көрген "Солтүстікке қарсы Оңтүстік". Бұл Джордж Мунро баспасынан шыққан аудармадан өзгеше, автор аты көрсетілмеген. 2007 жылы АҚШ-та "Солтүстікке қарсы Оңтүстік" кітабының толық суреттелген алғашқы басылымын Мэриленд штатының Сент-Майклс қаласындағы Choptank Press баспасы Lulu Press кітабы ретінде шығарды, бұл "Сампсон Лоу" баспасының алғашқы басылымының көшірмесі болды.

Цитата

[Жюль Верннің] "Тексар" әңгімесінде өте жұқа сюжеттік желі көтеріліс туралы өте көп, нақты емес ақпаратпен тым ауыр болып келеді. Егер біреу бұл әңгімеге көңіл бөлсе, оқиғаның тарихи бөлігіндегі түрлі күлкілі қателіктерді көрсету оңай болар еді [T&M-де сілтеме жасалған].