Кіріспе

1979 жылы түсірілген американдық табиғаттан тыс қорқыныш фильмі, режиссері Дэвид Шмоллер. 1979 жылғы қорқыныш фильмі.

"Туристтік тұзақ" (Ұлыбританияда бастапқыда "Террордың қасіреті" деп аталды) – Дэвид Шмоллердің режиссерлік жұмысы, басты рөлдерде Чак Коннорс, Жоселин Джонс, Джон Ван Несс, Робин Шервуд және Таня Робертс. Фильмде жастар тобы жол жиегіндегі, жалғыз эксцентрик басқаратын мұражайға соқтығысады, онда психокинетикалық қабілеттері бар белгісіз кісі өлтіруші оларды өлтіре бастайды. Шмоллер сценарийді Дж. Ларри Кэрроллмен бірлесіп жазды, ол фильмнің продюсері болды, ал танымал продюсер және режиссер Чарльз Бэнд де продюсерлікке қатысты.

Сюжет

Айлин мен оның жігіті Вуди Калифорния шөлі арқылы жүріп келеді. Автокөлігінің дөңгелегі тесіліп қалғанда, Вуди жанармай құю станциясын іздеуге кетеді. Олардың достары Бекки, Джерри және Молли басқа көлікпен саяхаттап жатыр. Олар Айлинге жетеді де, Вудиді алуға бет түзеді. Вуди жанармай құю станциясын табады, бірақ ол құлағандай көрінеді. Ол артқа бөлмеге кіреді, бірақ көрінбейтін күш оны тұтқынға түсіреді. Сәлден кейін әртүрлі манекендер пайда болып, оларға қарсы ұшып келіп жатқан заттарға күліп, бір металл құбырмен оны қапыздап өлтіреді. Қалғандары Слаузеннің жоғалған оазисін – туристерге арналған әрекетсіз орынды табады, бірақ олардың көлігі түсініксіз себеппен бұзылады. Джерри машинаны жөндеуге тырысады, ал қыздар шешініп суға түседі. Туристтік орынның иесі Слаузен мырза оқпанымен пайда болады. Ол жаңа тас жол салынғалы бері туристік орынының құлдырауына ашуланыпты. Қыздар үйге кіргені үшін кешірім сұрайды. Слаузен Джерриге машинасын жөндеуге көмектесуді ұсынады, бірақ олардың құралдарын алу үшін онымен бірге үйіне баруын талап етеді. Сол жерде олар туристік орынды көреді: жанды балауыз мүсіндерді. Айлин жақын маңдағы үйге қызығады, бірақ Слаузен әйелдердің мұражайда қалуын талап етеді. Слаузен Джерриді машинасын жөндеуге алып кетеді. Айлин екінші үйден телефон іздеуге кетеді. Ол жерде манекендерді көреді, ал оның артында маска киген бейтаныс адам пайда болады. Бөлмедегі заттар өздігінен қозғалады, ал Айлиннің мойнындағы шарфы оны тұншықтырып өлтіреді. Слаузен оралып, Джерри қалаға кеткенін айтады. Айлиннің кеткенін естігенде, ол үйге барады және Айлиннің манекенге айналғандығын көреді. Ол қайтып келіп, Молли мен Беккиге Айлиннің табылмай қалғанын айтады. Көңілі толмаған әйелдер оны өздері іздеуге кетеді. Бекки үйге кіргенде Айлинге ұқсайтын манекенді табады. Оған маска киген кісі өлтіруші және бірнеше манекендер шабуыл жасайды. Кейін ол Джерримен бірге жертөледе байлаулы күйі оянады. Джерридің айтуынша, кісі өлтіруші – Слаузеннің інісі Дейви. Сондай-ақ, тағы бір саяхатшы – Тина да тұтқынға алынған. Оны маска киген адам өлтіреді. Джерри өзін босатып, кісі өлтірушіге шабуыл жасайды, бірақ оны жеңіп алады. Моллиді маска киген адам қуалайды. Ол Слаузенмен кездеседі, ол оны музейге апарып, оқсыз қару береді, ал ол ішке кіреді. Маска киген адам пайда болады және Молли атып өлтіреді, бірақ қаруда оқ жоқ. Ол масканы шешіп, өзін Слаузен деп таныстырады. Молли көп ұзамай тұтқындалып, төсекке байланады. Бекки мен Джерри жертөледен қашып шығады, бірақ олар ажырасып кетеді. Слаузен Беккиді музейге қайта алып барады. Сол жерде ол үнді басшысының мүсінімен өлтіріледі, ол оған пышақ тастап, мойнына қадап қояды. Үйге келген Джерри Моллиді құтқаруға келеді, бірақ ол есін жойып, манекенге айналып кеткен. Слаузен әйелімен би билейді, ал Молли әйелінің жанға енгенін көреді. Дүрбелеңге түскен ол Слаузенді балтамен өлтіреді. Ертесі күні таңертең, ақылдан безген Молли достарының манекендерін алып, кетіп қалады.

Тұжырымдама

"Туристтік тұзақ" фильмінің сценарийін Дэвид Шмолер мен Дж. Ларри Кэрролл жазған, соңғысы бұл фильмді продюсер Чарльз Бэндке ұсынды. Алғашқыда Шмолер фильмді Джон Карпентерге түсіруді жоспарлаған, бірақ Кэрролл қаржылық шарттарға қанағаттанбады және оның орнына Шмолердің өзі режиссерлік жасауын қалады. Кэрролл мен Шмолер бұрын фильмді Сэмюэл З. Аркофф пен Брюс Кохн Кертис продюсерлеріне ұсынған, алайда өндіріс келісіміне қол жеткізе алмады. Алғашқы сценарийде телекинетикалық қабілеттер болған жоқ; Кэрроллдың сөзіне сәйкес, бұл идеяны Бэнд ұсынған және оны сценарийге енгізуді талап еткен. Шмолер Алехандро Ходоровский мен Луис Бунюэльдің сюрреалистік фильмдерінен, сондай-ақ JCPenney универмагындағы манекендерді байқаудан шабыттанды.

Кастинг

Өндіріс фильмге кастинг директорын тағайындамады, оның орнына рөлдерді іріктеуге тәуелсіз актерлік агенттердің көмегіне сүйенді.

Шығару

Фильмнің премьерасы Лос-Анджелесте 1979 жылдың 14 наурызында өтті. Фильмде зорлық-зомбылық пен қорқынышты суреттер көрсетілгеніне қарамастан, Америка кино ассоциациясы фильмге PG рейтингісін берді. Los Angeles Times газетінің Чарльз Шамплин фильм туралы: «Фильмде тиімді сәттер бар, бірақ тіпті қорқынышқа бейім адамдар да айқайлардың арасында тым ұзақ үзіліс болатынын сезінеді» деп жазды. Monthly Film Bulletin журналының Тим Пуллейн бұл фильмді «Психоның төмен бюджеттік хоррор жанрындағы қиялы жоқ, жалған көшірмесі» деп атады. Фильмде балауыз қойшықтардың әлеуетті қаупі жеткілікті көрсетілмеген, ал олармен салыстырғанда, адам кейіпкерлері де жақсы ойнамайды. LA Weekly басылымының Джинджер Варни фильмнің сценарийі «жетілмегендігін» айтса да, Роберт А. Бернстің көркемдік шешімдерін мақтап, «қатал қорқыныш жанкүйерлеріне де ұнайтын сезімді сыйлайды» деді. Ретроспективті шолулардың бірінде автор және киносыншы Леонард Мальтин фильмге төрт жұлдыздың жартысын берді, фильмде бірнеше шынайы қорқыныш бар болғанымен, ол «көбінесе көңілсіз триллер» екенін айтты. Жазушы Стивен Кинг өзінің «Danse Macabre» (1981) кітабында фильмді еске алынбаған классика деп мақтап, «балауыз фигуралары қираған, қарапайым туристік орталықтан тыс жерде қозғала бастап, тірілгенде ерекше қорқыныш сезімін тудырады» деп атап өтті. AllMovie-ден Джейсон Бьюкенен фильмді «1970-ші жылдардың ең бағаланбаған төмен бюджеттік хоррор фильмдерінің бірі» деп мақтады. Фильмге берген шолуында Бьюкенен фильмнің атмосферасын, музыкасын, Коннерстің ойынын және дыбыс пен суреттерді алаңдатушы түрде қолдануын жоғары бағалады, оны Тоби Хупердің «Техас шынжырлы пісіру қырғыны» фильмімен салыстырды. TV Guide журналы фильмге төрт жұлдыздың екеуін беріп, оны «ерекше, қорқынышты оқиға» деп сипаттады.

Үй медиасы

Фильм 1998 жылғы 20 шілдеде Cult Video компаниясы арқылы VHS және DVD форматында жарық көрді. Ол 2013 жылғы 19 наурызда Wizard Entertainment компаниясы DVD-де қайта шығарылды. Full Moon Features компаниясы фильмді алғаш рет Blu-ray форматында 2014 жылғы 20 мамырда шығарды. Full Moon Blu-ray нұсқасында 85 минуттық фильмнің қысқартылған түрі бар; фильмдегі зорлық-зомбылық көріністері сақталғанмен, осы нұсқадағы сюжеттік кейбір ұсақ бөлшектер жоқ. Фильмнің толық, кесілмеген нұсқасы Blu-ray форматында Full Moon компаниясымен 2020 жылғы 24 қарашада шықты. Бұл нұсқа жоғалған 5 минутты қалпына келтірді және коллекциялық ретро VHS қаптамасында, Мистер Слаусеннің әрекеттік фигурасы және DVD көшірмесі сияқты қосымша материалдармен бірге ұсынылды. Стандартты бір дискілі Blu-ray 2021 жылғы 9 ақпанда жарық көрді.