Кіріспе

2006 жылы Либерияда халық санының өсуі әлемдегі ең жоғары көрсеткішті құрады (жылдық 4,50%). Алайда, кейіннен бұл көрсеткіш төмендеп, 2023 жылы 2,37 пайызды көрсетті. Либерияның 20 ғасырға дейінгі халық санын бағалау қиын, себебі тарихи санақтардың деректері жоқ. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі Либерияның демографиялық жағдайына қатысты ғалымдардың бағалаулары әртүрлі. [[Сурет:Liberia demography.png|thumb|330x330px|Либерия халқының саны 1961-2013 жылдары. Либерия халқы 40 жыл ішінде үш есе өсті. Жыл Орта жылдық халық саны*Жылдық туыс саны*Жылдық өлім саны*Жылдық табиғи өсім*Туыс коэффициенті (CBR)**Өлім коэффициенті (CDR)**Табиғи өсім (NC)**Жалпы фертильдік коэффициенті (TFR)**Нәресте өлімі (IMR)**Өмір күтілуі (жыл)1950 916 40 22 18 43.1 24.0 19.1 6.00 199.3 38.51951 933 41 23 18 43.7 24.2 19.6 6.04 198.8 38.61952 952 42 23 19 44.3 24.2 20.2 6.09 198.0 38.71953 971 44 24 20 44.9 24.2 20.6 6.12 197.3 38.81954 992 45 24 21 45.4 24.3 21.1 6.16 196.6 39.01955 1 014 46 25 22 45.8 24.5 21.3 6.19 197.2 38.81956 1 037 48 26 22 46.4 24.7 21.6 6.24 198.0 38.81957 1 061 50 26 23 46.8 24.9 21.9 6.28 198.7 38.71958 1 085 51 27 24 47.2 25.2 22.1 6.31 199.4 38.51959 1 110 53 28 25 47.7 25.4 22.3 6.35 200.1 38.41960 1 137 55 29 26 48.0 25.6 22.5 6.39 200.6 38.31961 1 165 56 30 26 48.4 25.7 22.7 6.45 200.7 38.31962 1 194 58 31 27 48.7 25.7 23.0 6.50 200.5 38.41963 1 224 60 31 28 48.9 25.7 23.2 6.56 200.0 38.51964 1 255 61 32 29 49.0 25.7 23.4 6.59 199.0 38.61965 1 287 63 33 30 49.1 25.5 23.6 6.62 197.5 38.81966 1 320 65 33 31 49.0 25.3 23.7 6.63 195.8 39.11967 1 354 66 34 33 49.0 25.0 24.0 6.65 193.7 39.41968 1 389 68 34 34 49.0 24.7 24.2 6.66 191.3 39.81969 1 426 70 35 35 49.1 24.4 24.7 6.64 188.5 40.21970 1 464 71 35 36 48.5 24.0 24.5 6.58 185.6 40.61971 1 502 72 35 37 48.0 23.6 24.5 6.54 183.1 40.91972 1 541 74 36 39 48.2 23.1 25.1 6.60 180.3 41.51973 1 583 77 36 40 48.4 22.8 25.6 6.65 177.7 41.91974 1 626 79 36 42 48.5 22.4 26.0 6.69 175.1 42.41975 1 672 81 37 44 48.6 22.1 26.5 6.74 172.4 42.81976 1 718 84 37 46 48.7 21.8 26.9 6.79 169.9 43.21977 1 768 86 38 48 48.7 21.4 27.3 6.84 167.6 43.61978 1 821 88 38 50 48.6 21.0 27.6 6.88 165.4 44.01979 1 876 91 39 52 48.5 20.7 27.8 6.92 163.4 44.31980 1 932 93 39 54 48.0 20.3 27.7 6.87 161.6 44.61981 1 990 94 40 55 47.5 19.9 27.5 6.83 159.9 45.01982 2 048 96 40 56 46.9 19.6 27.3 6.79 158.6 45.21983 2 109 98 41 57 46.5 19.4 27.0 6.76 157.8 45.41984 2 174 100 42 58 45.9 19.3 26.6 6.73 157.8 45.41985 2 240 102 44 58 45.7 19.7 26.1 6.69 159.9 44.71986 2 306 105 45 60 45.5 19.4 26.0 6.64 161.0 45.01987 2 372 107 47 60 45.0 19.7 25.3 6.57 164.0 44.51988 2 440 109 49 60 44.7 20.1 24.6 6.51 167.4 44.01989 2 508 111 51 60 44.5 20.5 24.0 6.43 170.6 43.51990 2 210 114 65 49 44.4 25.5 18.9 6.37 173.2 36.71991 1 939 85 40 45 44.6 21.0 23.6 6.32 175.0 42.81992 2 053 90 43 48 44.5 21.0 23.5 6.28 173.9 42.71993 2 133 95 46 49 44.6 21.5 23.1 6.25 174.8 42.21994 2 125 97 48 50 44.6 21.8 22.8 6.21 172.9 41.81995 2 142 94 43 52 44.7 20.2 24.4 6.17 166.1 43.91996 2 204 99 44 55 44.6 19.9 24.7 6.13 161.2 44.41997 2 383 100 39 60 44.4 17.6 26.8 6.08 151.5 47.81998 2 639 115 44 71 44.3 16.9 27.4 6.02 144.6 48.91999 2 790 122 45 77 44.1 16.1 27.9 5.95 137.3 50.02000 2 895 126 44 82 43.6 15.2 28.4 5.88 129.8 51.42001 2 982 128 43 86 43.0 14.3 28.7 5.77 122.0 52.82002 3 061 130 42 88 42.3 13.6 28.7 5.65 114.2 53.82003 3 085 131 43 88 41.7 13.9 27.9 5.55 108.9 53.02004 3 122 129 38 92 41.5 12.1 29.3 5.51 99.5 56.02005 3 266 133 37 96 41.5 11.6 29.9 5.52 93.2 56.92006 3 455 141 38 103 41.3 11.2 30.2 5.53 87.8 57.62007 3 633 147 39 108 40.9 10.8 30.1 5.46 83.3 58.32008 3 784 151 39 111 39.9 10.4 29.5 5.33 79.6 58.82009 3 905 152 39 113 38.9 10.1 28.8 5.17 76.5 59.22010 4 020 153 40 113 38.1 9.9 28.2 5.06 74.0 59.42011 4 181 155 40 114 37.4 9.7 27.7 4.97 72.0 59.62012 4 332 162 42 121 37.3 9.6 27.7 4.88 70.3 59.92013 4 427 160 42 118 36.1 9.5 26.7 4.75 68.8 59.92014 4 519 159 44 115 35.1 9.8 25.3 4.62 68.7 59.12015 4 612 158 45 113 34.2 9.7 24.5 4.52 67.7 59.12016 4 706 159 43 116 33.7 9.1 24.7 4.46 65.0 60.42017 4 797 159 43 116 33.2 9.0 24.2 4.40 63.7 60.62018 4 889 160 43 117 32.7 8.8 23.9 4.34 62.4 60.92019 4 985 161 43 118 32.2 8.7 23.5 4.26 61.1 61.12020 5 088 161 45 117 31.7 8.8 23.0 4.17 59.6 60.92021 5 193 163 46 117 31.3 8.8 22.4 4.09 58.0 60.72022 5 304 165 47 118 31.0 8.7 22.1 4.04 56.7 61.02023 5 416 167 48 119 30.7 8.6 21.8 3.99 55.6 61.3* Мыңдаған адамдар** CBR = туыс коэффициенті (1000 адамға); CDR = өлім коэффициенті (1000 адамға); NC = табиғи өсім (1000 адамға); IMR = нәресте өлімі (1000 туған балаға); TFR = жалпы фертильдік коэффициенті (бір әйелге шаққан балалар саны)

Малиден келген көшіп келушілер

Кепеле, Джио, Мано, Мандинго және Вай топтары түрлі себептермен Мали империясынан көшіп келді, бірі саяси араздасулардан қашу үшін, екіншілері жақсырақ өмір іздеу үшін. Либерияның батысындағы Гранд-Кейп-Маунт округіне қоныстанған Вай тайпасы 1833 немесе 1834 жылы жазудың бір түрін алғаш рет ойлап тапты. Осы өнертабыстың авторы Робертспорт (облыстық орталық) жолындағы Бандакордан шыққан Дуалу Букеле болды.

Кот-д'Ивуардан келген көшіп келушілер

16 ғасырда; Кру (Тажуасон), Басса, Белле, Крахн, Гребо.

19 ғасыр

Америкалық либериялықтар: АҚШ және Кариб аймағынан шыққан еркін қара нәсілділер мен азат етілген құлдар және олардың ұрпақтары. Конго – Ұлыбритания мен АҚШ құл саудасын тоқтатқаннан кейін құл кемелерінен құтқарылған адамдарды атау үшін қолданылатын сөз. Бұл адамдар Либерияға (ал британдықтар құтқарылған жағдайда Сьерра-Леонеге) қайтарылып, олардың ұрпақтары да сонда қоныстанды. Осы құтқарылған африкалықтардың көпшілігі Конго өзенінің алабынан шыққан деп есептелгендіктен, осы термин пайда болды.

Ливаннан келген көшіп келушілер

19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында ливандық саудагерлер, отбасылар және кәсіпкерлер Либерияға келе бастады. Ливандықтар қазіргі таңда елінің барлық айманында супермаркеттер, мейрамханалар, тоқыма өнімдері, құрылыс компаниялары, фабрикалар және өндіріспен айналысатын басқа да ірі кәсіпорындарға ие.

Халық саны

5,358,483 (2022 ж. бағасы) 4,809,768 (2018 жылдың шілдесі)

Діндер

Христиандар 84,9%, мұсылмандар 12%, дәстүрлі дін өкілдері 0,5%, басқалары 0,1%, дінсіздер 2,6% (2022 ж. болжамы). Христиандар 85,6% (көптеген баптистер), мұсылмандар 12,2%, дәстүрлі дін өкілдері 0,6%, басқалары 0,2%, дінсіздер 1,5% (2008 ж. болжамы).

Жас құрамы

0-14 жас: 43,35% (ерлер 1 111 479/әйелдер 1 087 871)
15-24 жас: 20,35% (ерлер 516 136/әйелдер 516 137)
25-54 жас: 30,01% (ерлер 747 983/әйелдер 774 615)
55-64 жас: 3,46% (ерлер 89 150/әйелдер 86 231)
65 жас және одан жоғары: 2,83% (ерлер 70 252/әйелдер 73 442) (2020 ж. болжамы)
0-14 жас: 43,72% (ерлер 1 062 766 /әйелдер 1 040 211)
15-24 жас: 19,9% (ерлер 478 041 /әйелдер 478 999)
25-54 жас: 30,1% (ерлер 711 963 /әйелдер 735 878)
55-64 жас: 3,43% (ерлер 84 474 /әйелдер 80 410)
65 жас және одан жоғары: 2,85% (ерлер 67 229 /әйелдер 69 797) (2018 ж. болжамы)

Туу көрсеткіші

1 000 адамға шаққанда 36,64 туу (2022 ж. болжамы) Әлеммен салыстыру: 11-орын
1 000 адамға шаққанда 37,9 туу (2018 ж. болжамы) Әлеммен салыстыру: 10-орын

Өлім-жітім көрсеткіші

1000 адамға шаққанда 6,62 өлім (2022 ж. болжамы). Әлеммен салыстыру: 131-ші орын.
1000 адамға шаққанда 7,4 өлім (2018 ж. болжамы). Әлеммен салыстыру: 116-шы орын.

Тұқым қуалаушылықтың жалпы көрсеткіші

4,03 бала / әйел (2023 ж. болжамы) Әлемдік көрсеткішпен салыстыру: 25-орын
4,79 бала / әйел (2022 ж. болжамы) Әлемдік көрсеткішпен салыстыру: 13-орын
5 бала / әйел (2018 ж. болжамы) Әлемдік көрсеткішпен салыстырғанда: 13-орын

Орташа жасы

Барлығы: 18 жыл. Дүниежүзімен салыстыру: 215-ші орын.
Ер адамдар: 17,7 жыл
Әйелдер: 18,2 жыл (2020 ж. болжамы)
Барлығы: 17,8 жыл. Дүниежүзімен салыстыру: 217-ші орын.
Ер адамдар: 17,6 жыл
Әйелдер: 18,1 жыл (2018 ж. болжамы)

Халық санының өсу қарқыны

2,73% (2022 ж. болжамы) Әлем елдерімен салыстыру: 16-шы
2,59% (2018 ж. болжамы) Әлем елдерімен салыстыру: 19-шы

Таза көші-қон деңгейі

2,74 көшіп келуші/1000 тұрғын (2022 ж. болжамы) Әлем елдерімен салыстыру: 176-шы
4,7 көшіп келуші/1000 тұрғын (2018 ж. болжамы) Әлем елдерімен салыстыру: 192-орын

Тәуелділік қатынастары

жалпы тәуелділік коэффициенті: 83,2 (2015 ж. болжамы) жастар тәуелділік коэффициенті: 77,6 (2015 ж. болжамы) егде жастағы адамдардың тәуелділік коэффициенті: 5,5 (2015 ж. болжамы) жұмысқа қабілетті халықтың қолдау көрсеткіші: 18,1 (2015 ж. болжамы)

Қалалық даму

Қала халқы: жалпы халықтың 53,1% (2022)
Қала халқы: жалпы халықтың 51,2% (2018)
Қалалану деңгейі: жылына 3,41% өсім (2015-2020 шамамен)

Туылған кездегі өмір сүру ұзақтығы

Жалпы халық саны: 65,45 жас. Елдің әлемдік көрсеткішімен салыстыру: 201-ші.
Ер адам: 63,19 жыл.
Әйел: 67,78 жыл (2022 жылғы бағалау бойынша).
Жалпы халық саны: 63,8 жыл (2018 жылғы бағалау бойынша).
Ер адам: 61,6 жыл (2018 жылғы бағалау бойынша).
Әйел: 66 жыл (2018 жылғы бағалау бойынша).
Жалпы халық саны: 57 жыл (2011 жылғы бағалау бойынша).
Ер адам: 55,44 жыл.
Әйел: 58,6 жыл.

Этностық топтар

Либерияның түпкілікті африкалық халқының жалпы санының шамамен 95% құрайтын 17 этникалық топ ресми түрде тіркелген: ең ірі топ – кпелле, сондай-ақ басса, гио, кру, гребо, мандинго, мано, крахн, гола, ганди, лома, кисси, ваи, сапо, белле (кууа), менде және дей. Сонымен қатар, көбінесе саудамен айналысатын фула және ганадан келген, маусымдық немесе тұрақты түрде Либерияда тұратын балықшылар немесе балық саудагерлері – фанти сияқты көшпелі топтар да бар. Либерияға 1822 жылдан бастап келген еркін туған және бұрынғы құл африкалық америкалықтардың ұрпақтары – америкалық либериялықтар, және Кариб теңізінен келген иммигранттардың ұрпақтары – конго халқы да бар, олар халықтың шамамен 5% құрайды. Бұрын Либерияның саяси өміріне үстемдік еткен және әлі де зор ықпалға ие. Еуропалық текті шамамен 5000 адам бар, олардың көпшілігі кеншілер, миссионерлер, кәсіпкерлер ретінде қоныстанды. Либерияның бизнес қауымдастығының маңызды бөлігін құрайтын ливандықтар, үндістер және басқа да азиялық түбірлері бар адамдар да бар. Азаматтық соғыс пен оның салдарынан туған қауіпсіздік мәселелеріне байланысты Либериядағы африка емес халықтың саны аз және көбінесе Монровия мен оның төңірегіне шоғырланған. Либерия Конституциясы Либерия азаматтығын тек «негрлер немесе негр текті» адамдармен шектейді, онда Либерия Конституциясы / 4-тарау / 27-бапта: «Либерияның оң мәдениетін, құндылықтары мен мінез-құлқын сақтау, дамыту және нығайту үшін, Либерия азаматы болуға тек негрлер немесе негр текті адамдар ғана туылуымен немесе табиғилану арқылы лайық».

Тілдер

Ағылшын тілі 20% (ресми тіл), шамамен 20 этникалық топтың тілдері, олардың бірқатары жазылып, хат алмасуда қолданылады.

Сауаттылық

анықтамасы: 15 жастан асқандар оқи және жаза алады (2015 ж. бағасы) жалпы халық саны: 48,3%
ерлер: 62,7%
әйелдер: 34,1% (2017)

жалпы халық саны: 47,6% (2015 ж. бағасы) ерлер: 62,4% (2015 ж. бағасы) әйелдер: 32,8% (2015 ж. бағасы)

Жұмыссыздық, 15-24 жас аралығындағы жастар

жалпы: 2,3% (2016 ж. болжамы) еркек: 2,4% (2016 ж. болжамы) әйел: 2,2% (2016 ж. болжамы)