Кіріспе

Көргіш шыны немесе су деңгейін көрсететін аспап – сұйық деңгейін өлшейтін сенсордың бір түрі, мөлдір түтік, оның арқылы резервуардың немесе қазандықтың операторы ішіндегі сұйықтықтың деңгейін көре алады.

Танкідегі сұйықтық

Қарапайым көз айнектері тек бір жағынан резервуардың төменгі жағына, екінші жағынан жоғарғы жағына қосылған пластик немесе шыны түтік болуы мүмкін. Көз айнегіндегі сұйықтық деңгейі резервуардағы сұйықтық деңгейімен сәйкес келеді. Бірақ қазіргі кезде көптеген жағдайларда олардың орнына жетілдірілген қалқымалы сенсорлар қолданылуда.

Бу қазандықтары

Егер сұйықтық қауіпті немесе қысым астында болса, одан да күрделі шаралар қолданылуы керек. Қазандықтағы төменгі судың қысымы мен жоғарыдағы будың қысымы тең болады, сондықтан су деңгейіндегі кез келген өзгеріс бақылау приборында көрінеді. Мөлдір түтік (өзінің "шынысы") көбінесе металл немесе қаталданған шыныдан жасалған қаптамамен жабылуы мүмкін, бұл оны сызылудан немесе соққыдан зақымданудан сақтайды және сыну жағдайында операторларды қорғайды. Бұл әдетте түтік ішіндегі судың үлкейту әсерін анық көруге және осылайша оңай оқуға мүмкіндік беретін өрнекті артқы панельге ие. Кейбір локомотивтерде қазандық өте жоғары қысыммен жұмыс істейтін болса, түтік металлмен күшейтілген қаталданған шыныдан жасалады. Суды белгіленген деңгейде ұстау маңызды, әйтпесе оттық камерасының жоғарғы бөлігі ашылып, қызып кету қаупі туындайды және зақымдануға, тіпті катастрофалық іркілуге әкелуі мүмкін. Прибордың дұрыс оқылып тұрғанын және қазандыққа қосылатын құбырлардың масштабпен бітелмегенін тексеру үшін су деңгейін жылдам түрде крандарды кезекпен ашып, дренаждық клапан арқылы қысқаша су жіберу арқылы "тексеру" керек. Қазандықтар мен қысымды ыдыстарды тексеру жөніндегі ұлттық кеңес Америка Ұлттық Стандарттар Институтының 2-тарауының I бөлімінде 204.3 су деңгейін өлшеуіш сипатталған күнделікті сынақ процедурасын ұсынады. Бұл процедура міндетті болмаса да, операторға көздік бақылаудың барлық бөліктерінің дұрыс жұмыс істеп жатқанын және қазандықпен дұрыс жұмыс істеу үшін қажетті еркін байланыстардың бар екенін қауіпсіз тексеруге мүмкіндік береді.

Қателік

Қазандағы көрсеткіш шыныны мерзімді түрде тексеру қажет, және егер оның безең бұрандаларының жанында жұқарып қалған болса, ауыстыру керек, бірақ пайдалану кезінде де бұзылуы мүмкін. Жүргізушілер жол жүру кезінде қажетті ұзындықта алдын ала кесілген екі-үш шыны түтікшемен қатар, қанап немесе резеңке тығындарды алып жүруге тиіс. Монтаждарға бу мен қайнаған судың шығуын шектеу үшін автоматты шарлы клапандар орнатылғанмен, олар әк жиналуынан істен шығуы мүмкін. Стандартты тәртіп бойынша, бір қолмен көмір қағанын алға ұстап, екінші қолымен қорғаныш ретінде қақпақты ұстап, шынының екі басындағы клапандарды жабуға жету болды.

Рефлекс өлшегіштер

Рефлекс өлшегіш құрылымы жағынан күрделірек, бірақ газ (бу) пен сұйықтық (су) арасындағы айқын айырмашылықты көрсете алады. Ортаны шыны түтікшеге орналастырудың орнына, өлшегіш тік бағыттағы ойықтары бар металл корпустан тұрады, ал корпустың операторға қараған ашық жағында берік шыны пластина орнатылған. Шынының ортамен жанасатын артқы жағында тік боймен жүретін жолақтар қалыптастырылған. Бұл жолақтар 90° бұрыштармен зигзаг үлгісін құрайды. Шыныға кіретін жарық ортамен жанасатын артқы бетте сындырылады. Газ аймағында жарықтың көп бөлігі бір жолақтың бетінен екіншісіне шағылысып, операторға күміс түсті ақ ретінде көрінеді. Сұйық аймағында жарықтың көп бөлігі сұйыққа сындырылады, сондықтан бұл аймақ операторға қара түсті болып көрінеді. Рефлекс өлшегіштердің танымал өндірушілері: Clark Reliance, IGEMA, TGI Ilmadur, Penberthy, Jerguson, Klinger, Cesare Bonetti және Kenco. Қазандықтың қабыршақтануына қарсы қолданылатын препараттардың ("су жұмсартқыштардың") коррозиялық табиғатына байланысты, рефлекс өлшегіштер сумен салыстырмалы түрде жылдам тозып, сұйық деңгейін көрсету қабілетін жоғалтады. Сондықтан, әсіресе 60 бардан жоғары қысыммен жұмыс істейтін қазандықтар үшін екі түсті өлшегіштерді пайдалану ұсынылады.

Екі түсті өлшегіштер

Шыныны қорғау мақсатында, коррозиялық ортада қос түсті өлшегіштер көбінесе артықшылыққа ие. Өлшегіш тік бағытталған ұялы металл корпустан тұрады, алдыңғы және артқы жағында берік, тегіс шыны орналасқан. Алдыңғы және артқы корпус беттері параллель емес, тік жазықтықта орналасқан. Өлшегіш корпусының артында әдетте қызыл және жасыл түсті екі түрлі толқын ұзындығына ие жарық көздері орналасқан. Қызыл және жасыл жарықтың әртүрлі сындыру қасиеттеріне байланысты, сұйық аймақ операторға жасыл, ал газ аймағы қызыл түспен көрінеді. Рефлекстік өлшегіштен айырмашылығы, шыны тегіс бетке ие, ол тікелей ортамен жанасуы міндетті емес және кремний сияқты коррозияға төзімді, мөлдір материалдың қабатымен қорғалуы мүмкін. Жоғары сапалы қос түсті деңгей өлшегіштерді өндіретін белгілі компаниялар: Clark Reliance, Klinger, FPS Aquarian, IGEMA және Quest Tec.

Магниттік индикатор

Магниттік индикаторда сұйықтық бетінде тұрақты магнит орналасқан жүзуші болады. Сұйықтық шыны қолданбай, берік, магниттік емес материалдан жасалған камерада сақталады. Денгей көрсеткіші бір-бірінің үстіне орналасқан және жүзуші орналасқан камераға жақын орналасқан бірнеше айналмалы магниттік жалақтардан тұрады. Жалақтардың екі беті әртүрлі түспен боялған. Магнит жалақтардың артынан жоғары және төмен жылғанда, олардың айналуына себеп болады, сұйық бар аймақтың түсін, газ бар аймақтың түсінен ажыратады. Магниттік индикаторлар түрлі өндірушілердің материалдарында өте жоғары қысымға және/немесе температураға, сондай-ақ агрессивті сұйықтықтарға ең қолайлы деп көрсетілген.

Тарих

Алғашқы құрылғымен жабдықталған локомотив 1829 жылы Джон Растрик Стоурбриджтегі өндіріс орнында салынды.

Заманауи өнеркәсіптік көз айнегі

Өнеркәсіптік бақылау құралдары өнеркәсіптің өзімен бірге өзгерді. Су өлшегіштен құрылымдық жағынан күрделі, қазіргі заманғы көру шынысы – көру терезесі немесе көру порты деп те аталады – химиялық зауыттарда және басқа да өнеркәсіптік орындарда, соның ішінде фармацевтикалық, тамақ, сусындар және биогаз зауыттарында кездеседі. Көз айнегі операторларға резервуарлар, құбырлар, реакторлар мен ыдыстардағы процестерді визуально бақылауға мүмкіндік береді. Қазіргі заманғы өнеркәсіптік көз айнегі – екі металл жақтаудың арасында бекітілген шыны диск, олар бұрандалар мен тығындармен бекітіледі немесе шыны диск өндіріс кезінде металл жақтауға біріктіріледі. Бұл мақсатқа содалы әйнек немесе борсиликатты әйнек қолданылады, ал металл, әдетте тот баспайтын болат, қажетті беріктік қасиеттеріне сәйкес таңдалады. Борсиликатты әйнек химиялық коррозияға төзімділігі, температураға төзімділігі және мөлдірлігі тұрғысынан басқа түрлерге қарағанда артықшылыққа ие. Біріктірілген көз айнектері механикалық алдын ала кернеуленген әйнек деп те аталады, себебі әйнек металл сақинаның қысылуы арқылы күшейтіледі. Шыны диск және оны қоршаған болат сақинаға жылу беріледі, нәтижесінде материалдар бірігеді. Болат салқындағанда жиырылады, шыныны қысып, кернеуге төзімді етеді. Әдетте әйнек кернеу кезінде сыналатындықтан, механикалық алдын ала кернеуленген әйнек сынбайды және жұмысшыларға қауіп тудырмайды. Ең берік көз айнектері борсиликатты әйнектен жасалады, себебі оның кеңею коэффициентінің айырмашылығы жоғары.