Кіріспе

Австралияның Корольдік Әуе күштері эскадрильясы

No. 5 эскадрилья – Австралияның Корольдік әуе күштерінің оқу, әскери ынтымақтастық және тікұшақ эскадрильясы. Эскадрилья 1917 жылы Ұлыбританияда Австралиялық ұшу корпусының оқу бөлімшесі ретінде құрылды, ол ұшқыштарды Батыс майданындағы қызметке дайындады. Кейіннен ол теңіз флотымен ынтымақтастық эскадрильясы болды, бірақ одан кейін No. 9 эскадрилья RAAF болып қайта аталды, содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери ынтымақтастық эскадрильясы ретінде қайта құрылды. 1960 жылдардың ортасында ол тікұшақ эскадрильясы ретінде қайта құрылды және 1989 жылдың желтоқсанында таратылды, ол Австралия қорғаныс күштерінің тікұшақ оқу мектебін құру үшін пайдаланылды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс және соғыс аралығы

No. 5 эскадрилья 1917 жылдың 15 маусымында Англияның Шоубери қаласында Австралиялық Ұшу корпусының бірлігі ретінде, капитан Эндрю Лангтың басшылығымен құрылды және бастапқыда Корольдік Ұшу корпусының "29 (Австралиялық) (Оқу) эскадрильясы" деп аталды. 1917 жылдың тамызында майор Генри Петре эскадрилья басшылығын өз қолына алды. Оның Австралиялық Ұшу корпусы атағы ("No. 5 (Оқу) эскадрильясы, АФК") 1918 жылдың басында ресми түрде мойындалды. Морис Фарман Шорторн, Airco DH.6, Avro 504, Sopwith Pups, S. E.5as және Sopwith Camels сияқты түрлі ұшақтармен жабдықталған эскадрилья Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбританияда Австралиялық ұшқыштарға оқу жүргізді. No. 5 эскадрильяда оқығаннан кейін Австралиялық ұшқыштар операциялық эскадрильялардың біріне жіберілсе де, эскадрильяның басты міндеті – No. 1 эскадрильяда қызмет ету үшін ұшқыштар мен бақылаушыларды даярлау болды. Кейіннен, Camels ұшақтарымен жабдықталғаннан кейін, эскадрилья Австралиялық Ұшу корпусының 4-эскадрильясына ұшқыштармен қамтамасыз етті. Соғыс кезінде эскадрилья айына орташа есеппен сегіз ұшқыштан бітірді, оларды операциялық эскадрильялардан ауыстырылған, тәжірибелі ұшқыштар оқытты. No. 5 эскадрилья 1919 жылдың мамыр айында Австралияға қайта оралды және келесі айда Австралияға жеткен соң ресми түрде таратылды. 1936 жылдың 20 сәуірінде No. 5 эскадрилья RAAF базасында Ричмондта No. 101 (Флоттық Ықпалдастыру) ұшуын кеңейту арқылы теңіз флотының ынтымақтастық эскадрильясы ретінде қайта құрылды. Supermarine Seagull V амфибиялық ұшақтарымен жабдықталған эскадрильяның бөлек ұшулары Австралия Корольдік Теңіз күштерінің крейсерлерінен және HMAS Albatross су ұшақтарынан жүзеге асырылды. No. 5 эскадрилья 1939 жылдың 1 қаңтарында No. 9 эскадрилья болып қайта аталды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1941 жылдың 9 қаңтарында No. 5 эскадрилья RAAF Laverton базасында Wirraway ұшақтарымен жабдықталған әскери-әріптестік эскадрильясы ретінде қайта құрылды. 1942 жылдың 17 мамырында эскадрилья Квинсленд штатының Тувумба қаласына көшірілді. 1942 жылдың 17 қарашасында эскадрилья үш айға Тогулаваға көшіріліп, содан кейін Кингаройға қайта орналастырылды. 1943 жылдың соңында эскадрилья Бумеранг ұшақтарымен жартылай жабдықталды және Австралиядағы бірнеше әртүрлі әскери базаларға бекітілді. 1944 жылдың 11 қарашасында No. 5 эскадрилья, No. 84 (Әскери-әріптестік) қанатына қарасты Бугенвиль аралындағы Торокинадағы Пива әуежайына орналастырылды. Жаңа Зеландия Корольдік Әуе күштерінің бөлімшелерімен бірлесіп, аралдағы жапондық басқыншыларға қарсы күресіп жатқан Австралияның жер күштеріне қолдау көрсету үшін барлау, артиллериялық бақылау, жерге шабуыл және әуеден жабдықтау міндеттерін орындады. Эскадрилья сонымен қатар Жаңа Британия және Жаңа Гвинеяда да жеке құрамдарды орналастырды. 1945 жылдың қыркүйегінде, соғыс аяқталғаннан кейін, эскадрилья үш-төрт P-40 Kittyhawk ұшағын алды, бірақ Бумеранг және Wirraway ұшақтарын сақтап қалды. 1946 жылдың басында эскадрилья Батыс Австралияға, эскадрильяны қайта құру мақсатымен жіберілді. Алайда, No. 5 эскадрилья 1946 жылдың 18 қазанында Пирс әуе базасында таратылды. Соғыс жылдарында эскадрильяның 24 мүшесі қаза тапты.

Қырғи қабақ соғыс

5-ші эскадрилья 1964 жылы Bell UH-1 Iroquois көп мақсатты тікұшақтарымен жабдықталған тікұшақ эскадрильясы ретінде қайта құрылды. Эскадрилья Тайланд-Малайзия шекарасындағы бүлікшілерге қарсы операцияларды қолдауда және содан кейін Индонезия-Малайзия қақтығысында белсенді қызмет атқарды. 1966 жылдың 12 сәуірінде Fairbairn әуе базасындағы 9-шы эскадрилья RAAF 5-ші эскадрилья RAAF болып қайта нөмірленді (ал «жаңа» 9-шы эскадрилья Австралияның Вьетнам соғысына қатысуының аясында Оңтүстік Вьетнамға жөнелту үшін дереу құрылды). Малайзиядағы эскадрилья 5-ші эскадрильяның C бөлімшесі болып қайта аталды, ол келесі айда таратылды, ал оның құрамы Fairbairn-дегі эскадрильяға оралды. Эскадрилья Вьетнамға қызметке дайындалып жатқан әуе экипажын оқытты және Вьетнамға жөнелтуге дайындалып жатқан батальондарға қолдау көрсетті. Одан әрі іздеу-құтқару операцияларын жүргізді. 1970 және 1980 жылдардың ортасында эскадрилья Ирокез тікұшақтарын Таяу Шығыстағы бейбітшілік сақтау миссияларына жөнелтті, біріншісі Біріккен Ұлттар Ұйымының Төтенше жағдайлар күштерімен Исмаилияға, ал кейін Синайға Көпұлттық күштер мен бақылаушылар құрамында. 1984 жылдың басында эскадрилья AS350B Squirrel көп мақсатты тікұшақтарын алды, және Iroquois UH-1H тікұшақтарымен бірге эскадрилья оқу-жаттығу қызметін және әскерге қолдау көрсетуді жалғастырды, сонымен қатар табиғи апаттар кезінде азаматтарға көмек көрсетті. 1989 жылдың желтоқсанында 5-ші эскадрилья таратылып, 1990 жылы Австралия қорғаныс күштерінің тікұшақ мектебіне (ADFHS) қосылды.