Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1976 жылғы микрокомпьютерлік мәтін өңдеу бағдарламасы
1976 microcomputer word processor program
1976 жылдың желтоқсанында Майкл Шрайер шығарған Electric Pencil бағдарламасы үй компьютерлері үшін алғашқы мәтін өңдеуші болды.
Electric Pencil, released in December 1976 by Michael Shrayer, was the first word processor for home computers.
Тарих
1975 жылы Майкл Шрайер 20 жыл Нью-Йоркте кинорежиссер болып жұмыс істегеннен кейін Калифорнияға көшті. Электрондық жиынтықтарды құрастыруды ұната отырып, ол MITS Altair 8800 компьютерін сатып алып, құрастырды, содан кейін Processor Technology Sol 20 үшін ашық лицензиядағы құрастырушы бағдарламасын өзгертті. Компьютермен әуесқойлар Шрайердің ESP 1 бағдарламасын сатып алуға ниет білдірді, осылайша оған күтпеген және табысты жаңа бизнес ашылды. "Сөз өңдеуші" деген терминді естімеген Шрайер, өзінің бағдарламасының құжаттамасын жазу үшін жазу машинасының орнына компьютерін пайдалануға болатынына сенді, сондықтан ол тағы бір бағдарлама жазды – микрокомпьютер үшін алғашқы сөз өңдеуші. Altair үшін Electric Pencil 1976 жылдың желтоқсанында пайда болды, ал Sol 20 нұсқасы ерекше танымал болды. Ірі компьютер дүкендерінің желісі болмағандықтан, Шрайер Michael Shrayer Software Inc. компаниясын құрды, бірақ компанияны өзінің атымен атағанына кейін өкінді, себебі бұл оның жеке өміріне қол сұғуға себеп болды. Ол BYTE сияқты компьютерлік журналдарда жарнама берді және бағдарламаны пошта арқылы сатты. Electric Pencil үшін 8К жад және Intel 8080 немесе Zilog Z80 процессоры қажет болды. Клиенттер бағдарламаны өздерінің нақты компьютерлері мен операциялық жүйелері үшін сұрағанда, ол сөз өңдеушіні оларға бейімдеді, нәтижесінде 78 нұсқасы пайда болды, соның ішінде NorthStar Horizon және TRS 80. Electric Pencil – микрокомпьютерлер үшін сөз өңдеушілердің негізгі мүмкіндігін – сөздер енгізілгенде және жойылғанда жолдардың автоматты түрде түзетілуін (сөз орамын) жүзеге асырған алғашқы бағдарлама болды. Егер Шрайер оны жаңартуды жалғастырғанда, Electric Pencil нарықтағы үстемдігін сақтап қалар еді. Алайда, WordStar және Magic Wand сияқты көптеген баламалар пайда болды, олар түпнұсқадан асып түсті, себебі Шрайер бағдарламалаудан жалықты және оның құқықтарын сатты. Electric Pencil 1980-ші жылдарға дейін нарықта сатылды, соның ішінде 1983 жылы IBM PC үшін де нұсқасы шықты, бірақ 1982 жылы Джеймс Фэллоус оны Perfect Writer және Scripsit сияқты жаңа өнімдермен салыстырғанда "ескірген және қарапайым" деп сипаттады.
In 1975, Michael Shrayer had moved to California after 20 years as a New York filmmaker. Enjoying assembling electronic kits, he purchased and assembled a MITS Altair 8800 computer, then modified a public domain assembler program for the Processor Technology Sol 20. Fellow computer hobbyists wanted to buy Shrayer's ESP 1 software, giving him an unexpected and lucrative new business. Having never heard of a "word processor", Shrayer nonetheless believed that he should be able to use his computer, instead of a typewriter, to write documentation for his program, and thus wrote another program – the first word processor for a microcomputer – with which to do so. Electric Pencil for the Altair appeared in December 1976, and the version for the Sol 20 became especially popular. As no large network of computer stores existed, Shrayer formed Michael Shrayer Software Inc. – a decision he regretted, as naming the company after himself cost him his privacy – advertised in computer magazines such as BYTE, and sold the program via mail order. Electric Pencil required 8K of memory and an Intel 8080 or Zilog Z80 processor. As customers requested the program for their specific computers and operating systems he ported the word processor to each, resulting in 78 versions including the NorthStar Horizon and TRS 80. Electric Pencil was the first program for microcomputers to implement a basic feature of word processors: word wrap, in which lines are adjusted as words are inserted and deleted. Electric Pencil's market dominance might have continued had Shrayer continued to update it. Many imitators appeared, however, including WordStar and Magic Wand, both of which surpassed the original's popularity as Shrayer became bored with programming and sold its rights to others. Electric Pencil remained on the market into the 1980s, including a version for the IBM PC in 1983, but by 1982 James Fallows described it as "outdated and crude" compared to newer products like Perfect Writer and Scripsit.
Ерекше қолданылуы
Джерри Пурнелл жеке компьютерде мәтін өңдеу бағдарламасын қолданып, кітаптың жарық көрген бөлігін жазған алғашқы автор ретінде танылады. Ол бұл үшін «Электр қарындаш» бағдарламасын пайдаланған. 1977 жылы Пурнеллге бұл бағдарлама көрсетілді және ол өнімділігін арттырып, түзетілген беттерді қайта теру қажеттілігінсіз түпкілікті қолжазбаны дайындауға көмектесетініне көз жеткізді.
Jerry Pournelle is recognized as the first author to have written a published portion of a book using a word processor on a personal computer, using Electric Pencil for that purpose. In 1977, Pournelle was shown the program and decided it would help his productivity by making it easier to produce a final manuscript without requiring a complete retyping of edited pages.