Кіріспе

Сакари Севери Туомиожа (29 тамыз 1911, Тампере – 9 қыркүйек 1964, Хельсинки) – фин саясаткері және дипломаты. 1953–1954 жылдары Финляндияның премьер-министрі, 1951–1952 жылдары Сыртқы істер министрі, ал 1945–1955 жылдары Финляндия банкінің басқарушысы қызметін атқарды. Ол сонымен қатар Лондон мен Стокгольмдегі Финляндия елшісі болды. Туомиожа – Біріккен Ұлттар Ұйымының жоғары деңгейдегі миссияларындағы алғашқы фин. Ол әсіресе 1963–1964 жылдардағы Кипр дағдарысында делдалдық рөл атқарғаны және қызметтік міндетін орындау кезінде күрт қайтыс болғаны үшін есімдеріне сақталды. Туомиожа Билдерберг тобының отырыстарына шақырылған алғашқы фин болды.

Өмір

Сакари Туомиожаның жұбайы Ваппу Туомиожа (туған аты Вуолийоки) болды, және олардың екі баласы болды: қызы Туули және ұлы Эркки, ол әкесінің қадамын басып, сыртқы істер министрі ретінде саясатқа қатысты. Сакари Туомиожаның ата-анасы Вальто Вихтори Туомиожа және Лайна София Туомиожа (туған аты Боман) болды. Вальто Вихтори Туомиожа Ұлттық прогрессивтік партиясының жетекшісі және парламент мүшесі болған, сондай-ақ Эльяс Эрккодан кейін «Хельсинкинің Саномат» газетінің бас редакторы қызметін атқарды. Туомиожа денсаулығына байланысты әскери қызметтен босатылды. 1945 жылы Ристо Рити соғыс қылмысы үшін сотталғаннан кейін отставкаға шыққан соң, Туомиожа Финляндия Банкінің басқарма төрағасы болып тағайындалды. 1950-1951 жылдары ол Кеконен І үкіметінде сауда және өнеркәсіп министрі және сыртқы істер министрі болды. 1951-1952 жылдары Кеконен III үкіметінде сыртқы істер министрі қызметін атқарды. 1950 жылдың 11 сәуірінде Туомиожа Кеңес Одағымен сауда келіссөздерін жүргізу үшін Финляндия делегациясының басшысы болып тағайындалды. 13 маусымда бес жылдық сауда келісіміне қол қойылды. 1950 жылдардың басында Финляндия экономикалық қиындықтарға тап болғандықтан, экспорт индустриясы өзінің жағдайын жақсартуға күш салуы керек болды. Құнның өсуіне байланысты жүргізілген келіссөздер Туомиожаны Теуво Аурамен бірге шығындарды қысқарту бағдарламасын жасауға итерді. Туомиожа бұл мәселенің шешімі девальвация деп есептеді. Премьер-министр Урхо Кекконен бұл бағдарламаға күдікпен қарады, бірақ оны іске асыра бастады. Ақырында, Социал-демократиялық партия бағдарламаны іске асыруға қарсылық көрсеткеннен кейін Кекконеннің кабинеті құлады, содан кейін Кекконен премьер-министр ретінде Аграрлық партия төрағалық ететін азшылық үкіметі құрылды. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі Туомиожаға бір минуттық үнсіздікпен құрмет көрсетті. Бас хатшы У Тант өз естелігінде Туомиожаның ғана емес, сонымен қатар БҰҰ-ның өте тәжірибелі делдалы ретінде де тамаша қызмет еткенін айтты. Кипр дауы бойынша оны Гало Плаза алмастырды.