Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Финляндияның премьер-министрі 1991-1995 жылдары.
Prime minister of Finland from 1991 to 1995
Эско Тапани Ахо (20 мамыр 1954 жылы туған) – 1991-1995 жылдар аралығында Финляндияның премьер-министрі болған фин саясаткері.
Esko Tapani Aho (born 20 May 1954) is a Finnish politician who was prime minister of Finland from 1991 to 1995.
Ерте өмір және мансап
Ахо Финляндияның Ветели қаласында дүниеге келген. Университетке түсуге дейін ол саяси карьерасын бастады. 1974 жылдан 1979 жылға дейін ол Финляндиялық Орталық Жасөсперімдер ұйымының төрағасы болды, оның көптеген бұрынғы төрағалары жоғары саяси лауазымдарға көтерілді. 1978 жылы ол президенттік сайлауға қатысты, сондай-ақ 1982 және 1998 жылдары да осы лауазымды атқарды. 1979-1980 жылдары Ахо Сыртқы істер министрлігінің саяси хатшысы қызметін атқарды. 1980-1983 жылдары Каннус қалалық әкімдігінің сауданы дамыту жөніндегі өкілі болды. Ахо Хельсинки университетінде оқып, 1981 жылы әлеуметтік ғылымдар магистрі дәрежесін алды.
Aho was born in Veteli, Finland. Prior to attending university, he began a career in politics. From 1974 to 1979, he was chairman of the Finnish Centre Youth, many of whose previous chairmen had risen to high political positions. In 1978, he became a presidential elector, a position he also held in 1982 and 1998. From 1979 to 1980, Aho was political secretary of the Ministry of Foreign Affairs. From 1980 to 1983, he was a trade promoter for the municipality of Kannus. Aho studied at the University of Helsinki, receiving a Master of Social Science in 1981.
Парламенттік мансап
Ахо алғаш рет 1983 жылы Финляндия Парламентіне (eduskunta) сайланды. 1990 жылы Орталық партияның төрағасы болды және 2002 жылға дейін осы лауазымды сақтап қалды. Партия сол кезде Финляндиядағы үш ірі саяси партияның бірі еді. 36 жасында ол Финляндия тарихындағы ең жас премьер-министр атанды. Ахо 1991 жылдан 1995 жылға дейін оңшыл-орталық коалициялық үкіметтің (Орталық партия, Ұлттық коалиция партиясы, Христиан-демократтар және Швециялық халық партиясы) премьер-министрі болды. Ол Финляндияны Еуропалық Одаққа енгізуімен ең көп танылды, бірақ премьер-министрдің дипломатиялық шеберлігінің арқасында олар мүшелікке қолдау көрсетуге көндірілді. Финляндия 1992 жылдың 16 наурызында ЕО-ға мүшелікке үміткерлік танытты, ал екі жарым жылдан кейін референдум өтті. Ахо үкіметі 1990-жылдардың басындағы ауыр экономикалық дағдарысқа да тап болды. Ұлттық қарыздың күрт өсуіне қарамастан, Ахо үкіметі қатаң үнемдеу саясатын жүргізді, бұл оның беделін түсірді. Бұл 1995 жылғы сайлаудағы сәтсіздігіне және Орталық партияның сегіз жылдық оппозицияда болуына ықпал етті. Ахоның "Каннустың Кеннедиі" деген лақап аты болды (Каннус – оның туған қаласы), себебі оның сыртқы келбеті Джон Ф. Кеннедиді еске түсіретін, ұқыпты және әдемі шашы бар еді. Эско Ахо 2000 жылы Финляндия президенті сайлауында Тарья Халоненнен жеңіліп қалды. Ол кейін белсенді саясаттан зейнеткерлікке шықты, бастапқыда бір жылдық "сабаптық демалыс" ретінде, осы уақытта ол Гарвард университетінде (саясат институтында резидент-фелло болған) 2000 жылдың күзінде ЕО бойынша зерттеу тобын басқарды. 2008 жылы Ахоның есімі президенттікке үміткерлер туралы пікір сауалына енгізілді, онда ол соңғы орынды иеленді. 2008 жылдың 1 қарашасында Ахо Nokia компаниясының корпоративтік қатынастар және жауапкершілік жөніндегі атқарушы вице-президенті болып тағайындалды және атқарушы кеңесінің құрамына кірді. Премьер-министр болып тағайындалған кезде ол Еуропадағы ең жас үкімет басшысы еді.
Aho was first elected to the Finnish Parliament (eduskunta) in 1983. He became chairman of the Centre Party in 1990, a position that he held until 2002. The party was at the time one of three major political parties in Finland. At 36 years of age, he was the youngest prime minister in Finnish history. Aho was the prime minister of a centre right coalition government (Centre Party, National Coalition Party, Christian Democrats and Swedish People's Party) from 1991 to 1995. He is best known for leading Finland into the European Union. but they were persuaded to support membership due to the prime minister's diplomacy. Finland applied for EU membership on 16 March 1992, and a referendum was held two and a half years later. Aho's government also faced the deep economic depression of the early 1990s. Despite a steep rise in the national debt, the Aho government applied a stringent policy of austerity that made it unpopular. This partly caused its fall in the 1995 election and the Centre Party's eight year period in the opposition. Aho had the nickname "Kennedy of Kannus" Kannus being his hometown) due to his streamlined and well coiffed habitus reminiscent of John F. Kennedy. Esko Aho lost the bid for President of Finland to Tarja Halonen in 2000. He subsequently retired from active politics, initially in the form of a "sabbatical leave" of one year, during which he led a study group on the EU in the 2000 fall semester at Harvard University (where he was a resident fellow at the Institute of Politics). In 2008, Aho's name was included in an opinion poll on possible presidential candidates, in which he ranked last. On 1 November 2008, Aho became Nokia's executive vice president of corporate relations and responsibility and became a member of its executive board. At the time of his rise to prime minister, he was the youngest head of government in Europe.
Банктер
Ахо 2016 жылы Ресейдің "Сбербанк" директорлар кеңесіне мүше болып кірді. Украинаға Ресейдің басып кіруінен кейін 2022 жылдың ақпан айында ол осы лауазымынан қанағаттанды.
Aho became a member of the board of directors of the Russian Sberbank in 2016. He resigned from the position in February 2022 following the Russian invasion of Ukraine.