Немец тарихшысы Иоганн Давид Кёлер: Өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Неміс тарихшысы Иоганн Давид Кёлер (18 қаңтар 1684 – 10 наурыз 1755) – неміс тарихшысы. Оның ғылыми еңбектерінің негізгі бағыттары – рим монеталарын тарихи артефакт ретінде зерттеу, ежелгі қару-жарақтар және генеалогия болды. Кёлер Альтдорф университетінің кітапхана директоры қызметін атқарды және кітаптану ғылымының алғашқы еңбектеріне үлес қосты.

Өмір

Кёлер Саксония курфюрсттығындағы Колдиц қаласында дүниеге келді және Виттенберг университетінде оқыды. Ол Альтдорф және кейін Геттинген университеттерінде логика мен тарих профессоры болды, сондай-ақ Альтдорф университетінің кітапханашысы қызметін қысқа мерзімге атқарды. Ол Геттингенде қайтыс болды.

Ықпал

Кёлер Еуропалық ғылымның ауыспалы кезеңінде ғылыми беделге ие болды. Орта ғасырлардан бастап, Ағарту дәуіріне дейін еуропалық ғалымдар «жалпы білім мәдениетінің» – respublica litteraria (Eskildsen 2005: 421) құрамына кірді. Бұл ортақ білім мәдениеті он сегізінші ғасырда ұлттық және діни қысымдарға ұшырады, сондықтан Кёлер танымал бола бастаған кезде, жалпыеуропалық ойдағы қоғамдық бірлестіктен ауқымды ұлттық бірлестікке қарай өзгеріс болды (Anderson 1991). Оның кітапхана және ақпарат ғылымындағы біліктілігі үш монографиясына негізделген: 1728 жылы жарық көрген Syllogie aliquot Scriptorum de bene ordinanda et ornanda Bibliotheca; 1741 жылы жарық көрген Hochverdiente und aus bewährten Urkunden wohlbeglaubte Ehren Rettung Johann Guttenbergs, eingebohrnen Bürgers in Mayntz; және 1762 жылдан бастап Anweisung für reisende Gelerte, Bibliothecken, Münz Cabinette, Antiquitäten Zimmer, Bilder Sale, Naturalien und Kunst Kammern, u. d. m mit Nutzen zubesehen. 1728 жылғы «Syllogie» – сол кездегі маңызды тарих мәтіндерінің библиографиялық зерттеуі және ол тарихшылардың осы және бұрынғы рөліне сәйкес келеді. Бернхард фон Малинкродт (1591–1664) 1639 жылы Гутенбергтің баспа машиналарын ойлап тапқандығын алғаш қорғаған автор ретінде танылады (Schmidmaier 2001), бірақ Кёлер екінші және шешуші қорғаныстың авторы деп есептеледі (Eck 2000). Осы контексте Кёлердің үшінші және ең маңызды еңбегі – 1792 жылғы Anweisung für reisende Gelerte, Bibliothecken, Münz Cabinette, Antiquitäten Zimmer, Bilder Sale, Naturalien und Kunst Kammern, u. d. m mit Nutzen zubesehen. Соңында, Кёлер римдік монеталар және нумизматика туралы ғылыми журнал жариялады. Оның ұлы Иоганн Тобиас Кёлер осы салаға қызығушылығын жалғастырды. Бұл журнал кітапхана ғылымы үшін маңызды, себебі ол алғашқы шынайы сериялық басылымдардың бірі болып табылады.

Köhler came into scholarly prominence in a transitional period for European scholarship. From the Middle Ages and into the Enlightenment, European scholars were part of a "common culture of scholarship", a respublica litteraria (Eskildsen 2005: 421). That common culture of scholarship was subjected to a series of nationalistic and religious pressures across the eighteenth century so that as Köhler came into prominence in the eighteenth century, there had been a shift from the pan European imagined community to a more parochial nationalist one (Anderson 1991). His credentials as a library and information scientist are based upon three of his monographs: Syllogie aliquot Scriptorum de bene ordinanda et ornanda Bibliotheca, published in 1728; Hochverdiente und aus bewährten Urkunden wohlbeglaubte Ehren Rettung Johann Guttenbergs, eingebohrnen Bürgers in Mayntz in 1741; and Anweisung für reisende Gelerte, Bibliothecken, Münz Cabinette, Antiquitäten Zimmer, Bilder Sale, Naturalien und Kunst Kammern, u. d. m mit Nutzen zubesehen from 1762. The 1728 Syllogie is a bibliographic examination of major history texts of the day and is in keeping with the role of historians then and now. The 1741 Hochverdiente is an examination of the assertion that Johann Gutenberg was indeed the inventor of movable type – the printing press – against competing claims. Bernhard von Mallinckrodt (1591 1664) is credited with writing the first defense of Gutenberg as the inventor of the printing press in 1639 (Schmidmaier 2001), but Köhler is said to have authored second and definitive defense (Eck 2000). Köhler's third and most important work within this context is the 1792 Anweisung für reisende Gelerte, Bibliothecken, Műnz Cabinette, Antiquitäten Zimmer, Bilder Sale, Naturalien und Kunst Kammern, u. d. m mit Nutzen zubesehen. Finally, Köhler published a scholarly journal on Roman coins and numismatics in general. His son Johann Tobias Köhler continued that interest. This journal is important to library science in that it is among the first true serials ever published.