Кіріспе

Клубтық ұрыс – RC үлгісіндегі соғыс кемелері арасындағы ұрыс. Бұл халықаралық клубтық қызмет, онда қатысушылар радиомен басқарылатын, нақты соғыс кемелерінің масштабты модельдерін жасайды. Көбінесе бұл модельдер 1946 жылға дейін әртүрлі елдерде салынған кемелердің үлгілері болады, мысалы, Де-Мойн, немесе неміс линкоры «Бисмарк». Модельдер пневматикалық зеңбіректермен жарақтандырылып, көлдер мен телімдерде бір-бірімен шайқасады. Соғыс кемелерінің модельдерімен ұрыс кейде теңіздік стратегиялық ойынның (Naval Wargaming) бір түрі саналады, бірақ оны роботтармен ұрыс суға негізделген нұсқасы деп қарауға болады, себебі ішкі жүйелер мен принциптері радиоэлектроникамен басқарылатын модельдерге ұқсас, ал кейбір жағдайларда пневматикалық жүйелері де осыған ұқсайды. Бұл спорт негізінен «Үлкен зеңбірек» және «Жылдам зеңбірек» (немесе «Шағын зеңбірек») клубтарына бөлінеді. «Үлкен зеңбірек» және «Жылдам зеңбірек» форматтары жыл сайын ұлттық/халықаралық клубтар арасында жарыстар өткізеді. Ірі «Жылдам зеңбірек» клубы – Халықаралық радиоэлектроникалық соғыс кемелері ұрыс клубы (IRCWCC). 2015 жылғы қаңтардан бастап тағы бір ірі клуб, Model Warship Combat, Incorporated (MWCI) таратылды, ал оның мүшелері IRCWCC құрамына енді. IRCWCC жыл сайын бір апталық ұлттық іс-шара өткізеді, ол «Nats» деп аталады. Онда флоттар тарихи одақтарға (Одақтастар және Осі) бөлініп, бір-біріне қарсы соғыс жүргізеді. Апта соңында ең көп ұпай жинаған команда ұлттық чемпионатты жеңіп алады. «Үлкен зеңбірек» клубтары жыл сайын Солтүстік Американың «Үлкен зеңбірек» ашық чемпионатының (NABGO) іс-шарасын өткізеді. Австралиялық шайқас тобы (AUSBG) қаңтар және маусым айларында екі жыл сайынғы ұлттық жарыстар ұйымдастырады.

Тарих

Радиомен басқарылатын соғыс кемелерінің жарысын 1970-жылдардың соңында Техас штатында (АҚШ) тұратын шағын топ ойлап тапты. Оның негізін қалаушылары – Стэн Уоткинс, Д. У. Флюгель және Джефф Поиндекстер. Бұл адамдар радиомен басқарылатын кемелерді пайдалану және оларды қандай да бір қарумен жарақтандыру туралы оймен "айналысып", кейін шайқасқа қатысуға мүмкіндік беретін, нәтижесінде бұл спортты дамытты. 1977 жылы Стэн Уоткинс әртүрлі сантехникалық бөлшектерді пайдалана отырып "Марк I" қаруын жасады. Бұл алғашқы жүйеде фреон итергіш ретінде қолданылды, нәтижесінде көп зақым келтірмейтін шайқастар өтті. Біраз уақыттан соң және одан әрі жетілдіргеннен кейін, топ балса ағашынан жасалған корпус арқылы болат доптарды атып, қарсыласты шайқаста "батыруға" қол жеткізді. Осы жетістіктен кейін ұйымдастырылған топтар тез құрылды, 1982 жылы IRCWCC, Big Gun топтары және NASWCA құрылды. "Марк I" қаруы клапандардан, шлангтан және фреон баллонынан тұрды. Фреон 22 баллонына темір фитингтер орнатылды, ол қаруға қуат беретін қысымды қамтамасыз етті. Баллонды толтыру үшін кішкентай су клапандары қолданылды, сондай-ақ қысымды O-сақиналы шпуль клапанға беру үшін пайдаланылды. Қару ату позициясында болмағанда, O-сақина қысым көзін журнал шлангысынан бөліп тұрды; бірақ радио басқару блогы қосылғанда серво шпуль клапанды орнына жылжытты, бұл фреонның қысымды баллондан журнал шлангысына ағып кетуіне мүмкіндік берді. Журнал қысымға толып, BB-лер шектегіш түтікке ағып, қысым жеткілікті деңгейге жеткенде BB-лерді шектегіш арқылы және стволдан шығарып жіберді. BB-лердің бастапқы жылдамдығы кеме моделінің 1/32 дюймдік балса ағашынан жасалған қабығында тесіктер жасауға жеткілікті болды. Дегенмен, бұл сызықтық журнал мен ствол жинағы кішкентай кеме моделінің қару мұнарасына орнатуға тым үлкен болды. Сыртқы көріністі жақсарту үшін, қарудың жоғары жағындағы өлшемін азайту үшін латунь иілісті фитинг қосылды. Бұл журналдың палубадан тік шығуына мүмкіндік берді, ал BB-лер шектегішке кірмес бұрын иілгіштің негізгі бөлігіне ұшып кіреді. Бұл жаңа Mk II стволдық бөлігін жасауға әкелді. Бірінші Mk II Стен Уоткинстің USS Arizona моделіне орнатылды (1/144 масштаб). BB-лер (шамамен 100) мөлдір шлангқа салынып, қысымға түскенде BB-лерді стволдың латунь түтігінің артындағы кішкентай мөлдір пластикалық түтікке құйды. Қысымның күші BB-лерді шектегіш түтік арқылы және стволдан шығарып жіберді. Бұл конструкцияның күші балсадан жасалған 1/32 қабыққа енуге жеткілікті болды. Шектегіштің конструкциясы қысым жеткілікті болған сайын бірнеше BB-лердің "секіруіне" себеп болды, бірақ бірден көп секіру үшін, соғыс кемесінің экипажы секірудің басталғаннан кейін катушка клапанын жылдам жабуға тиіс болды. Бұл фреонды беру шлангілері өте жұқа болғандықтан және ағыны төмен болғандықтан мүмкін болды. Бірнеше онжылдықтар бойында технологиялық жетістіктерге байланысты хобби сенімділігі мен ойнау мүмкіндігі жағынан айтарлықтай жақсарды. Көптеген түрлі топтар құрылды, олар 1:48 масштабтан бастап ең көп таралған 1:144 масштабқа дейін, қолданылатын ережелердің әртүрлі және аймақтық нұсқаларын пайдаланды.

Қару-жарақ қоймасының конфигурациясы

Тура журнал — Болат шарлы оқ-дәрілер салыстырмалы түрде түзу, қатты немесе икемді түтіктерде орналасады және гравитациялық немесе күшпен пушканың қақпағына жіберілуі мүмкін. Шығырлы журнал — Оқ-дәрілер тура журнал конфигурациясындағыдай түтіктерде орналасады; алайда, журнал түтігі тығыз оралады, кейде пушканың тірегі мен/немесе клапанының айналасында, осылайша пушкаға қажетті бойлық көлемді азайтуға болады. Оқ-дәрілер гравитациялық немесе күшпен пушканың қақпағына жіберілуі мүмкін. Канистрлік журнал — Канистрлік журнал конфигурациясында оқ-дәрілер пушка корпусына ендірілген цилиндрлік камерада орналасады. Оқ-дәрілер әдетте гравитациялық түрде пушканың қақпағына жіберіледі.

Құрылымы

Кейбір алғашқы кемелер 1/150 масштабында салынған болса, масштабтар қазіргі кезде ең көп қолданылатын 1:144 құрылыс масштабымен стандартталды, алайда 1:96, 1:72 және 1:48 масштабтарында модельдеушілердің топтары да бар. Көптеген корпус шыны талшықтан (терезелер ойылып салынған) жасалған, немесе ағаш қабырғалармен бастап салынған. Кеме корпусының сырты балса ағашымен қапталған, бұл салыстырмалы түрде төмен жылдамдықты снарядтардың оны тесіп өтуіне мүмкіндік береді. Бұл тесілу судың ішке кіруі үшін жасалған, егер кемедегі су сорғыштары корпусқа кіретін су мөлшерін өтемесе, модель батып кетеді. Зақымды басқару орталықтандырылған су сорғысы арқылы жүзеге асырылады, ол корпус ішіндегі суды реттелген көлемде шығара алады. Рұқсат етілген көлем нақты кеменің су сызбасына сәйкес анықталады. Әдетте, ағын ең кішкентай кемелер үшін сағатына 30 галлон (GPH), ал ең үлкен кемелер үшін 90 GPH аралығында өзгереді. "Биг Ган" клубтары көбінесе 1981 жылдың соңы мен 1982 жылдың басында құрылған, қазіргі кезде таратылған "Солтүстік Америка соғыс кемелері жауынгерлік қауымдастығынан" (NASWCA) шыққан.

Жылдам/шағын қару

Негізінен мүшелері тарапынан атыс жылдамдығына шектеулердің аздығына байланысты Fast Gun деп танылатын бұл формат, кейде .177" (BB) калибрлі қарудың ғана қолданылуына байланысты Small Gun деп те аталады. Белсенді клубтардың шамамен 80% осы жылдам қару түріне жатады, онда барлық кемелер 1/144 масштабта салынған және .177" калибрлі қару қолданылады, олар көбінесе бекітілген орнатуларда орнатылады, бірақ кеме класына байланысты айналуы мүмкін. Сонымен қатар, барлық кемелерге оңай тесілуге болатын корпус жасау үшін 1/32" қалыңдықтағы бальза ағашынан жасалған "Қорғаныс" орнатылған. Зақымды бақылау 1/8" немесе 1/16" диаметрлі ағын шектегіштері бар центробегті билгелік сорғыларды пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Бұл форматты ұстанатын клубтарға Халықаралық радиобасқарылатын соғыс кемесі жауынгерлік клубы (IRCWCC) және Модельді соғыс кемесі жауынгерлік, Incorporated (MWCI) кіреді. Small Gun форматының бір саласы немесе бейімделуі – Келісім-шартты ұрыс. Келісім-шартты ұрыс, немесе қысқаша Келісім-шарт, IRCWCC немесе MWCI ережелерінде анықталғандай, бірдей калибрлі қару-жарақ, броня және жауынгерлік бөлімшелерді қамтиды; алайда жылдамдық және сорғылау сыйымдылығы тиісінше прототиптік кемеге және сусымаға байланысты шектеледі. Осылайша, Келісім-шартты ұрыс Fast Gun форматының кейбір төмен құн аспектілерін Big Gun форматының кейбір масштабталған ерекшеліктерімен біріктіреді.