Кіші-мажор жетілік аккорды

Кіріспе

Төрт нотадан тұратын жетінші хорд. Минорлық мажорлық жетінші хорд, немесе минор/мажорлық жетінші хорд (Хичкок хорды деп те аталады) – тамыр, минорлық үштік, таза бестік және мажорлық жетінші (1, 3, 5 және 7) интервалдарынан құралған жетінші хорд. Оны мажорлық жетілікпен толықтырылған минорлық үштік ретінде қарастыруға болады. Популярлы музыкалық белгілерде mM7, mΔ7, −Δ7, mM7, m/M7, m(M7), minmaj7, m⁷, m7+, сияқты жазылады. Мысалы, A тамырына салынған минорлық мажорлық жетінші хорд, AmM7 деп жазылып, A, C, E, G ноталарынан тұрады.

Аккордты {0, 3, 7, 11} сандық белгісімен көрсетуге болады.

Қолдану

Тониктегі жетілік акордарында гармониялық кіші шкаланы үйлестіргенде пайда болады. Яғни, төменде көрсетілгендей, гармониялық минорлық шкаланың бірінші, үшінші, бесінші және жетінші сатылары минорлық жетілік аккордын құрайды. Гармониялық минорлық шкалада жетінші саты көтеріледі, бұл жетінші саты мен октава арасында кіші секундты (жарты тон) құрайды. Бұл жарты тон гармониялық контексте пайдалы жетекші тонды (тоникке тартымдылық) тудырады, ол табиғи минорлық шкалада жоқ. Дәстүрлі түрде, классикалық және джаздық контексте, минорлық тоналдылықтың доминантында аккорд құрғанда, осы көтерілген жетінші саты болады, сондықтан екі аккорд та тоникке күшті тартымдылыққа ие. Бұл аккорд классикалық музыкада кездеседі, бірақ классикалық және барокко кезеңдеріне қарағанда романтизм кезеңінің соңында жиірек қолданылады. Дегенмен, оның керемет мысалын Бахтың «Матайдың құлшынысы» шығармасының соңғы тактысінде табуға болады. Аккорд бірінші уақытта пайда болады, бірақ өткір жетінші саты (B натуралы) C-ге қарай көтеріледі. Джон Элиот Гардинер бұл аккордты «күтпеген және тіпті қиын диссонанс» ретінде естиді, «мелодиялық аспаптар B натуралы – соққылы жетекші тонды – C минорлық каденцияға ерігенге дейін талап етеді». Форте 419 нөмірі бар аккорд «Екінші Вена мектебінің музыкасының дыбыстық символы» деп санауға болады, өйткені оның кең таралғандығы мен көптеген стратегиялық функциялары бар. Мысалы, Альбан Бергтің скрипкалық концертінің бірінші бөлімі Бах сияқты шешілмей аяқталады, «белгісіз соңғы каденцияны» құрады, «тональды жабылудың шешуші белгісі жоқ». Дауыстармен бастап айтылған аккорд Лучано Берионың «Симфония» операсының ашылу бөлімінің дыбыстық кеңістігіне де еніп кіреді. Тағы бір маңызды қолданылуы – Сэмюэл Барбердің фортепианолық сонатасының төртінші бөлімі; фуганың тақырыбы арпеджио түрінде берілген минорлық жетілік аккордымен басталады. Арпеджио фуганың бойымен көп рет естіледі. Минорлық жетілік аккорды көбінесе джазда қолданылады, әдетте минорлық тоник ретінде жұмыс істейді. Джаз музыканттары әдетте осы аккордқа қатысты мелодиялық кіші шкаламен импровизация жасайды; гармониялық кіші шкала да қолданылады. Сонымен қатар, Бернард Херрманның осы аккордты қолдануы – ең танымал «Психо» фильмінде – оған «Хичкок аккорды» деген лақап атты сыйлады. Фламенкода гитаристер көбінесе атмосфераны құру үшін осы аккордты абстрактілі аккорд ретінде пайдаланады, және ол минор мен мажор арасындағы кернеу арқасында маврлық сезім береді. Мысалы, Родригоның «Аранхуэс концерті» екінші бөліміндегі 8-суреттегі гитара аккорды қараңыз. Сондай-ақ, Бенессаның диссертациясында испандық Ренессанс кезеңінде монархтардың музыкалық шығармаларында осы кернеуді қалай қолданғанын және оның музыкалық шығармаларындағы эмоциялардың кең спектрін қалай бейнелегенін қараңыз. Рок және эстрадалық музыкада сирек кездесетін аккорд «көбінесе мажорлық ладтағы төртінші сатыда кездеседі», осылайша аккордтың жетінші саты шкаланың үшінші саты болады, бұл аккордтың сирек кездесуін түсіндіруге болады, өйткені «үшінші сатыны блюздық өзгерту ретінде төмендетуге бейімділік».

The chord occurs on the tonic when harmonizing the harmonic minor scale in seventh chords. That is, the first, third, fifth, and seventh scale degrees of the harmonic minor scale form a minor major seventh chord, as shown below. The harmonic minor scale has a raised seventh, creating a minor second (half step) between the seventh and the octave. This half step creates a pull (leading tone) to the tonic that is useful in harmonic context and is not present in the natural minor scale. Traditionally, in classical and jazz contexts, when building a chord on the dominant of the minor tonality, this raised seventh is present, and so both of these chords have a strong pull to the tonic. This chord appears in classical music, but it is used more in the late Romantic period than in the Classical and Baroque periods. However, a striking example may be found in the final bar of Bach's St Matthew Passion. The chord occurs on the first beat, but the sharp seventh (B natural) is resolved upwards to a C. John Eliot Gardiner hears this chord in context as an "unexpected and almost excruciating dissonance the melody instruments insist on B natural—the jarring leading tone—before eventually melting in a C minor cadence." The chord, which has Forte number 4 19, "may be regarded as the sonic emblem of music of the Second Viennese School because of its prevalence and multiple strategic functions." An example would be the chord that concludes the first movement of Alban Berg's Violin Concerto without resolving as Bach did, creating "an inconclusive final cadence" with "no decisive connotation of tonal closure". The chord, initially sung by voices, also permeates the sound world of the opening movement of Luciano Berio's Sinfonia. Another notable use is in the fourth movement of Samuel Barber's Piano Sonata; the subject of the fugue begins with a minor major seventh chord presented as an arpeggio. The arpeggio is heard many times throughout the fugue. The minor major seventh chord is most often used in jazz, typically functioning as a minor tonic. Jazz musicians usually improvise with the melodic minor scale over this chord; the harmonic minor scale is also used. Additionally, Bernard Herrmann's use of this chord – most notoriously in his score for Psycho – has earned it the nickname, "The Hitchcock Chord". In flamenco, guitarists often use this chord as an abstract chord to create atmosphere and it gives a Moorish feel with the tension between the minor and major. See for example, the guitar chord at Figure 8 of the second movement of Rodrigo's Concierto de Aranjuez. See also Benessa's dissertation for how this tension was used by the Moors during the Spanish Renaissance period to capture a surprisingly wide spectrum of emotions in their musical works. The chord, infrequent in rock and popular music, is "virtually always found on the fourth scale degree in the major mode", thus making the seventh of the chord the third of the scale and perhaps explaining the rarity of the chord, given the "propensity of the third scale degree to be lowered as a blues alteration." .