Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Литвадағы телекоммуникациялар интернет, радио, теледидар және телефон байланысын қамтиды. Литва Республикасының Коммуникацияларды реттеу органы (RRT) елдің электрондық коммуникация саласының тәуелсіз реттеушісі болып табылады. Телекоммуникация туралы заң мен Еуропалық Одақтың директиваларына сәйкес құрылған оның міндеті – салада бәсекелестік ортаны дамытуға көмектесу. Еуропалық комиссияның 2022 жылғы Цифрлық экономика және қоғам индексі (DESI) есебі Литваның 27 ЕО елдері арасындағы цифрлық прогресін бағалайды. Жалпы байланыс деңгейі бойынша 23-орында тұрған Литва, жоғары сыйымдылық желісі (VHCN) және үйге дейін талшықты желі (FTTP) жағынан ерекше көзге түседі. Адам капиталы бойынша Литва 20-шы орында, цифрлық дағдыларының артықшылығымен ерекшеленеді. Цифрлық технологияларды енгізуде Литва 13-ші орында, шағын және орта бизнесте (СME) және электрондық коммерцияда жетістіктерге қол жеткізген. Цифрлық мемлекеттік қызметтер 10-шы орында, 2026 жылға қарай негізгі мемлекеттік қызметтердің 100% онлайн форматқа көшуі жоспарлануда. Бұған қоса, ел кеңжолақты инфрақұрылымды, әсіресе қалалық емес аймақтарда жақсартуға баса назар аударды. Киберқауіпсіздікті қамтамасыз ету және «ақылды қала» шешімдерін дамыту жұмыстары да маңызды бағыттар болып табылады.
Telecommunications in Lithuania include internet, radio, television, and telephony. The Communications Regulatory Authority of the Republic of Lithuania (RRT) functions as the independent regulator for the country's electronic communications industry. Established under the Law on Telecommunications and the provisions with European Union Directives, its role is to facilitate a competitive environment within the industry. The European Commission’s 2022 Digital Economy and Society Index (DESI) report evaluates Lithuania's digital progress among 27 EU nations. Ranking 23rd in overall connectivity, Lithuania stands out with Fixed Very High Capacity Network (VHCN) and Fiber to the Premises (FTTP) coverage. In human capital, Lithuania ranks 20th, with a strength in digital skills. Notably, in the integration of digital technologies, Lithuania performs 13th, with advancements in Small and Medium sized Enterprises (SMEs) and e commerce. Digital public services earn the 10th rank, with aspirations for 100% online key public services by 2026. Additionally, the country has focused on enhancing broadband infrastructure, particularly in less urban areas. Efforts in cybersecurity and the development of smart city solutions are also highlighted.
Пайдаланушылар мен дағдылар
2022 жылы Литвада жеке тұлғалар арасында интернет қолдану 87%-ға жетті, бұл Еуроодақтың 89%-дық орташа көрсеткішінен аздап төмен. Ел цифрлық біліктілікті арттыруда үлкен қадам жасады, бірақ 2030 жылға белгіленген «Цифрлық онжылдық» мақсаттарына жетуде әлі де қиындықтарға тап болып отыр. 2022 жылғы мәліметтерге сәйкес, халықтың 49%-ы кемінде негізгі цифрлық біліктілікке ие, бұл Еуроодақтың 54%-дық орташа көрсеткішінен сәл төмен, ал негізгі деңгейден жоғары цифрлық біліктілікке ие адамдардың үлесі 23%-ды құрады, бұл Еуроодақтың 26%-дық көрсеткішінен аздап кем.
In 2022, internet usage among individuals in Lithuania reached 87%, just below the EU average of 89%. The country has made progress in enhancing digital skills but still encounters hurdles in achieving the Digital Decade targets set for 2030. As of 2022, 49% of the population had attained at least basic digital skills, slightly under the EU average of 54%, and the proportion of individuals with above basic digital skills was 23%, marginally lower than the EU benchmark of 26%.
Тұрақты кең жолақты байланыс
Литвада 2022 жылы кемінде 100 Мбит/с жылдамдықпен кең жолақты қызметтерді пайдалану деңгейі 52% құрады, бұл Еуропалық Одақтың (ЕО) 55% орташа көрсеткішінен сәл төмен. Тұрақты өте жоғары сыйымды желі (VHCN) мен үйге дейін талшықты оптикалық желіні (FTTP) қамту деңгейі 78% болды, бұл сәйкесінше ЕО орташа көрсеткіштерінен (73% және 56%) асып түседі. 2018-2023 жылдарға арналған Еуропалық аймақтық даму қорынан (ЕАДҚ) қаржыландырылған «Келесі буынға арналған қолжетімді инфрақұрылымды дамыту» жобасы 1235 шақырым оптикалық талшықты желілерді орнатуға және телекоммуникациялық мұнаралар құрылысын бастауға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, жаңартылған Ұлттық кең жолақты байланыс жоспарының аясында «Сандық тұрғыдан осал пайдаланушылар үшін гигабиттік кең жолақты инфрақұрылымды дамыту» жобасы, қалпына келтіру және төзімділік механизмінен (RRF) 49 миллион еуро көмекпен қаржыландырылып, жеке компаниялар, коммерциялық емес және мемлекеттік ұйымдар, муниципалитеттер және муниципалдық компаниялар арқылы 5000 пайдаланушыға қосылу мүмкіндігін ұсынады. Инфрақұрылымға қатысты Литва байланыс мұнараларын салуға және оптикалық талшықты желілерді орнатуға 75 миллион еуро бөлді, мақсаты 2025 жылға қарай үй шаруашылықтарының 95% осы жоғары жылдамдықты интернет қызметтеріне қол жеткізуіне қол жеткізу. Көлік және коммуникация министрлігі елдің 5G дамуына бағыт-бағдар беріп отыр. 2020 жылы бекітілген нұсқаулар негізгі көлік дәліздері бойындағы үздіксіз 5G қызметтерін қоса алғанда, келесі буын мобильді желілерді енгізуге бағытталған. Елдің әртүрлі аймақтарында қайталау станциялары бар көптеген жеке меншік коммерциялық телерадиокомпаниялар бар (2007). Конституцияда сөз және баспасөз бостандығы кепілдік берілген, және үкімет осы құқықтарды іс жүзінде құрметтейді. Тәуелсіз баспасөз, тиімді сот жүйесі және жұмыс істейтін демократиялық саяси жүйе осы бостандықтарды нығайтуға көмектеседі. Дегенмен, сөз бостандығының конституциялық анықтамасы ұлттық, нәсілдік, діни немесе әлеуметтік жеккөрушілікке, зорлық-зомбылыққа және кемсітушілікке, жамандауға және дезинформация таратуға шақыру сияқты әрекеттерді қорғамайды. Литваға немесе оның азаматтарына қарсы кеңестік немесе нацистік Германияның қылмыстарын жоққа шығару немесе «ауырлатпау», геноцидті, адамзатқа қарсы қылмыстарды немесе соғыс қылмыстарын жоққа шығару қылмыс болып саналады. 2012 жылдың алғашқы 11 айында билік 259 жеккөрушілікке және 6 дискриминацияға шақыру фактісі бойынша тергеу бастады, олардың көпшілігі интернет арқылы жасалған. Билік 69 істі сотқа жіберді, 68-ін жапты, 113-ын дәлел жетіспеуіне байланысты тоқтатты, ал қалғандары тергеуде. Жеккөрушілікке қатысты көптеген шағымдар нәсілшілдік немесе антисемиттік көріністерге, жыныстық бағдарына, гендерлік идентификациясына немесе ұлтына қатысты ашық жаулыққа байланысты болды. Адамның абыройы мен қадір-қасиетіне зиян келтіретін жалған ақпаратты тарату қылмыс болып саналады. Жамандау, егер ол бұқаралық ақпарат құралдары арқылы таратылса, бір жылға дейін айыппұл салуға немесе бас бостандығынан айыруға әкеп соғуы мүмкін, ал жамандау материалы үшін екі жылға дейін жазалануға болады. «Кішкентайлардың денесіне зиян келтіретін» немесе олардың ойлау процесіне әсер ететін материалдарды жариялау заңсыз болса да, кішкентайлардың жыныстық зорлауын және мазақтауын, кішкентайлар арасындағы жыныстық қатынасты немесе «жыныстық қатынасты» насихаттайтын ақпаратты таратуға қатысты заң көбінесе қолданылмайды және ол БАҚ бостандығына кері әсер етеді деген көрсеткіштер жоқ. Конституция жеке адамның жеке хат-хабарларына немесе жеке және отбасылық өміріне кездейсоқ араласуға тыйым салады, бірақ үкімет бұл тыйымды іс жүзінде сақтамайды деген хабарлар бар. Заң бойынша, жеке тұлғаның үйін іздестіру үшін соттан рұқсат алу қажет және үкімет немесе басқа тараптардың азаматтардың хат-хабарларын немесе байланыстарын бақылауына тыйым салынған. Алайда, отандық адам құқықтары жөніндегі ұйымдар үкімет заңды тиісті түрде орындамайды деп айыптайды.
In Lithuania, the uptake of broadband services with speeds of at least 100 Mbps was 52% in 2022, marginally below the European Union (EU) average of 55%. Coverage of Fixed Very High Capacity Network (VHCN) and Fiber to the Premises (FTTP) was at 78%, surpassing the EU averages of 73% and 56%, respectively. The "Development of Next Generation Access Infrastructure" project, funded by the European Regional Development Fund (ERDF) for the period 2018 2023, facilitated the installation of 1,235 kilometers of fiber optic lines and initiated the construction of telecommunication towers. Additionally, as part of the revised National Broadband Plan, the "Development of gigabit broadband infrastructure for digitally sensitive users" project, supported by EUR 49 million from the Recovery and Resilience Facility (RRF), is designed to extend connectivity to 5,000 users across private companies, non governmental and governmental organizations, municipalities, and municipal companies. In terms of infrastructure, Lithuania has committed €75 million to construct communication towers and install fiber optic lines, striving for 95% of households to have access to these high speed Internet services by 2025. Additionally, the Ministry of Transport and Communications is guiding the country's 5G advancements. Guidelines established in 2020 focus on rolling out next generation mobile networks, including uninterrupted 5G services along major transport routes by 2025. Many privately owned commercial broadcasters, many with repeater stations in various regions throughout the country (2007). The constitution provides for freedom of speech and press, and the government generally respects these rights in practice. An independent press, an effective judiciary, and a functioning democratic political system combine to promote these freedoms. However, the constitutional definition of freedom of expression does not protect certain acts, such as incitement to national, racial, religious, or social hatred, violence and discrimination, or slander, and disinformation. It is a crime to deny or "grossly trivialise" Soviet or Nazi German crimes against Lithuania or its citizens, or to deny genocide, crimes against humanity, or war crimes. In the first 11 months of 2012 authorities initiated investigations into 259 allegations of incitement of hatred and six of incitement of discrimination, most of them over the Internet. Authorities forwarded 69 of those allegations to the courts for trial, closed 68, and suspended 113 for lack of evidence; the others remained under investigation. Most allegations of incitement of hatred involved racist or anti Semitic expression, or hostility based on sexual orientation, gender identity, or nationality. It is a crime to disseminate information that is both untrue and damaging to an individual's honour and dignity. Libel is punishable by a fine or imprisonment of up to one year, or up to two years for libellous material disseminated through the mass media. While it is illegal to publish material "detrimental to minors’ bodies" or thought processes, information promoting the sexual abuse and harassment of minors, promoting sexual relations among minors, or "sexual relations", the law is not often invoked and there are no indications that it adversely affects freedom of the media. The constitution prohibits arbitrary interference in an individual's personal correspondence or private and family life, but there were reports that the government did not respect these prohibitions in practice. The law requires authorities to obtain judicial authorisation before searching an individual's premises and prohibits the indiscriminate monitoring by government or other parties of citizens’ correspondence or communications. However, domestic human rights groups allege that the government does not properly enforce the law.