Жаңа Делидегі парламентке жасалған террористік шабуыл
2001 Indian Parliament attack
Жаңа Делидегі 2001 жылғы парламентке жасалған теракт: 13 қаза болды. Ләшкер-и Тайба және Жайш-и Мохаммед күдікпен қарастырылды. Индия-Пәкістан қарым-қатынасына әсер етті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2001 жылғы Нью-Делидегі ислами террористік шабуыл
Islamic terrorist attack in New Delhi
2001 жылғы 13 желтоқсанда Үндістанның Нью-Дели қаласында Үндістан Парламентіне жасалған террористік шабуыл болды. Шабуылды бес қарулы шабуылшы жүзеге асырды, нәтижесінде алты Дели полиция қызметкері, екі Парламент қауіпсіздік қызметінің қызметкері және бір бағбан қаза тапты. Барлық бес террорист қауіпсіздік күштері тарапынан жойылды. Үндістан билігі Пәкістаннан әрекет ететін екі террористік ұйым – Лашкар-е-Тайба (ЛеТ) және Джайш-е Мохаммед (ДЖМ) шабуылды жасады деп айыптады; алайда ЛеТ қатысқандығын жоққа шығарды. Оқиға Үндістан мен Пәкістан арасындағы шиеленісті күшейтіп, 2001-2002 жылдардағы Үндістан-Пәкістан қақтығысына әкелді.
The 2001 Indian Parliament attack was a terrorist attack on the Parliament of India in New Delhi, India on 13 December 2001. The attack was carried out by five armed assailants that resulted in the deaths of six Delhi Police personnel, two Parliament Security Service personnel, and a gardener. All the five terrorists were killed by security forces. Indian authorities accused Lashkar e Taiba (LeT) and Jaish e Mohammed (JeM) – two terrorist groups operating from Pakistan – of perpetrating the attack; however, LeT denied involvement. The incident led to increased tensions between India and Pakistan, resulting in the 2001–2002 India–Pakistan standoff.
Шабуыл
2001 жылдың 13 желтоқсанында бес террорист Ішкі істер министрлігі мен Парламент белгілері бар көлікпен Парламент ғимаратына кірді. Оқиғаға 40 минут бұрын Раджа Сабха мен Лок Сабханың отырысы жабылған болатын, бірақ шабуыл кезінде көптеген парламент мүшелері мен үкімет шенеуніктері, мысалы, Ішкі істер министрі Л.К. Адвани және Қорғаныс министрі Харин Патактың ғимаратта болғандығы күдіктелді. Сол кезде парламент ғимаратында 100-ден астам адам, оның ішінде көрнекті саясаткерлер болды. Қарулы топ көліктеріне жалған идентификациялық жапсырма жабыстырып, парламент кешенінің қауіпсіздігін оңай бұзған. Олар көліктерін Үндістан вице-президенті Кришан Канттың (сол уақытта ғимаратта болған) көлігіне соғып, одан шығып, атуды бастады. Вице-президенттің күзетшілері мен қауіпсіздік қызметкерлері шабуылдаушыларға жауап беріп, содан кейін кешеннің қақпаларын жаба бастады. 2001 жылдың қараша айында Джамму және Кашмирдің Шринагар қаласындағы жиынға да осындай шабуыл жасалып, 38 адам қаза тапты.
On 13 December 2001, five terrorists drove into the House of Parliament in a car with Home Ministry and Parliament labels. While both the Rajya Sabha and Lok Sabha had been adjourned 40 minutes prior to the incident, many members of parliament (MPs) and government officials such as Home Minister LK Advani and Minister of State for Defence Harin Pathak were believed to have still been in the building at the time of the attack. More than 100 people, including major politicians, were inside the parliament building at the time. The gunmen used a fake identity sticker on the car they drove and thus easily breached the security deployed around the parliamentary complex. The gunmen drove their vehicle into the car of the Indian Vice President Krishan Kant (who was in the building at the time), got out, and began shooting. The Vice President's guards and security personnel shot back at the attackers and then started closing the gates of the compound. A similar attack was carried out on the assembly of Srinagar, Jammu and Kashmir, in November 2001, killing 38 people.
Қылмыскерлер
Дели полициясы шабуылды бес террорист жасағанын мәлімдеді және олардың берген есімдері: Хамза, Хайдер, Рана, Ранвижай және Мохаммед – олар «Жайш-е-Мохаммед» ұйымының мүшелері болған. Дели полициясының өкілдері қарулы топтың Пәкістаннан нұсқау алғанын және операция Пәкістанның Интерсервис барлау (ISI) агенттігінің басшылығымен жүргізілгенін хабарлады.
Delhi Police stated that five terrorists carried out the attack and the names given by them were: Hamza, Haider alias Tufail, Rana, Ranvijay and Mohammed – who were members of Jaish e Mohammed – were killed. Delhi Police officials said that the gunmen had received instructions from Pakistan and the operation had been carried out under the guidance of Pakistan's Inter Services Intelligence (ISI) agency.
Сот
Шабуылдан кейін көптеген күдіктілер тұтқындалды, ал 2002 жылдың желтоқсанында «Джейш-е Мохаммед» террористерінің төртеуі шабуылға қатысы бар деп айыпталды (сонымен қатар «Гилани» деп те жазылады) және Шаукат Гурудың әйелі Афсан Гуру (қыздық аты: Навжот Санду). Тағы бірнеше қылмыскерлер «Джейш-е Мохаммед» деп аталатын тыйым салынған террористік ұйымның басшылары деп танылды. Тергеу аяқталғаннан кейін тергеу органы 2002 жылдың 14 мамырында төрт айыпталушыға қатысты 1973 жылғы Қылмыстық процессуалдық кодексінің 173-бабы бойынша есеп берді. Сот оларға Үндістанның қылмыстық кодексінің (IPC), «Терроризмді болдырмау туралы заңның» (POTA) және «Жарғыш заттар туралы заңның» әртүрлі баптары бойынша айып тақты. Аталған арнайы соттың төрағасы С. Н. Дхингра болды. Айыпталушылар сотталды және сот рекордтық алты ай ішінде аяқталды. Прокуратура 80 куәгерден жауап алды, ал айыпталушы С. А. Р. Гиланидің атынан 10 куәгер жауап берді. 300-ге жуық құжат сотқа ұсынылды. Афзал Гуру, Шәүқат Хусейн және С. А. Р. Гилани қылмыстық кодекстің 121, 121А, 122, 120В, 302 және 307 баптарымен, сондай-ақ 120В бабымен оқылған 3 және 5 тармақшаларымен, жарылғыш заттар туралы заңның 3 және 4 баптарымен айыпты деп танылды. Бірінші және екінші айыпталушылар да POTA-ның 3 және 4 баптары бойынша сотталды. Төртінші айыпталушы, яғни Навжот Санду, басқаша айтқанда Афсан, қылмыстық кодекстің 123-бабы бойынша айыптаудан басқа барлық айыптардан ақталды. Қалған үш айыпталушыға қылмыстық кодекстің 302-бабымен бірге 120-Б бабымен оқылған және POTA-ның 3-бабының 2-тармағы бойынша өлім жазасы тағайындалды. Олар сонымен қатар IPC, POTA және жарылғыш заттар туралы заңның ережелеріне сәйкес сегіз айып бойынша өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Айыпталушылардың екеуінен, атап айтқанда Афзал Гуру мен Шәүқат Хусейннен табылған бір миллион үнді рупиясы POTA-ның 6-бабы бойынша мемлекетке тәркіленді. Джетмалинидің айтуынша, Гейланиді қорғағаны үшін саяси мансабынан айырылып қалғандай болды. Гейланиді ақтауы прокуратураның парламентке шабуыл жасағаны туралы нұсқасына үлкен тесік салды. Ол бүкіл шабуылдың бас миы ретінде таныстырылды. Дели университетінің жас оқытушысы Гейланиге ашуланған әріптестері мен достары қолдау көрсетті, олар оның жала жабуды ойлаған. Олар белгілі заңгер Нандита Хаксармен байланысып, оның ісіне қатысуды өтінді. Үндістан соты 2006 жылдың 20 қазанында өлім жазасына кесілген Афзал Гурудың өлім жазасын тоқтатты. Оның отбасы Нью-Делиде ел президенті доктор А. П. Дж. Абдул Каламмен кездесу үшін келді, одан мейірім өтінішін қабылдауды сұрады. Шабуылда қаза тапқан КРПЖ сарбазы Камлеш Кумари Джатовтың отбасы президент өтінішті қабылдаса, Ашок Чакраны қайтарып беретіндерін айтты. 2006 жылдың 13 желтоқсанында қаза тапқандардың отбасы үкіметке медальдарды қайтарды. 2007 жылдың сәуірінен бастап Үндістанның сол кездегі президенті А. П. Дж. Абдул Калам сот процесіне араласудан бас тартты. Үкімді 2006 жылдың 20 қазанында орындау жоспарланған болатын, бірақ Афзалға өлім жазасын орындау тоқтатылды және ол өлім жазасына кесілді. 2013 жылдың 3 ақпанында оның мейірім өтініші сол кездегі президент Пранаб Мукерджиден қабылданбады. 2013 жылдың 9 ақпанында таңғы сағат 8:00-де Делидің Тихар түрмесінде асылып, діни рәсімдермен жерленді. Шәүқат Хусейн өзінің жақсы мінез-құлқы үшін белгіленген мерзімінен 9 ай бұрын босатылды. Дели полициясының екі қызметкері, А.К.П. Раджбир Сингх пен Мохан Чанд Шарма осы іс бойынша айғақ жинаған. Кейіннен Сингхты досы мүлік дауынан атып өлтірді.
Following the attack, many suspects were arrested, and in December 2002 four Jaish e Mohammed terrorists were convicted for roles in the attack. (also spelled "Gilani"), and Shaukat Guru's wife Afsan Guru (maiden name: Navjot Sandhu). Some other proclaimed offenders were said to be the leaders of the banned terrorist organization known as Jaish e Mohammed. After the conclusion of investigation, investigating agency filed the report under Section 173 of Criminal Procedure Code, 1973 (India) against four accused persons on 14 May 2002. Charges were framed under various sections of Indian Penal Code (IPC), the Prevention of Terrorism Act, 2002 (POTA), and the Explosive Substances Act by the designated sessions Court. The designated Special Court was presided over by S. N. Dhingra. The accused were tried and the trial concluded within a record period of about six months. 80 witnesses were examined for the prosecution and 10 witnesses were examined on behalf of the accused S. A. R. Geelani. About 300 documents were exhibited. Afzal Guru, Shaukat Hussain and S. A. R. Geelani were convicted for the offences under Sections 121, 121A, 122, Section 120B read with Sections 302 & 307 read with Section 120B of IPC, sub Sections (2), (3) and (5) of Section 3 and Section 4(b) of POTA and Sections 3 and 4 of Explosive Substances Act. The accused 1 and 2 were also convicted under Section 3(4) of POTA. Accused 4, namely Navjot Sandhu a. k. a. Afsan, was acquitted of all the charges except the one under Section 123 IPC for which she was convicted and sentenced to undergo rigorous imprisonment for five years and to pay a fine. Death sentences were imposed on the other three accused for the offences under Section 302 read with Section 120B IPC and Section 3(2) of POTA. They were also sentenced to life imprisonment on as many as eight counts under the provisions of IPC, POTA and Explosive Substances Act in addition to varying amounts of fine. The amount of a million Indian rupees, which was recovered from the possession of two of the accused, namely, Afzal Guru and Shaukat Hussain, was forfeited to the State under Section 6 of the POTA. Jethmalani said it almost cost him his political career for defending Geelani. Geelani's acquittal blew a gaping hole in the prosecution's version of the parliament attack. He was presented as the mastermind of the entire attack. Geelani, a young lecturer at Delhi University, received support from his outraged colleagues and friends, who were certain that he had been framed. They contacted the well known lawyer Nandita Haksar and asked her to take on his case. Afzal Guru, sentenced to death by Indian court and due to be hanged on 20 October 2006, had his execution stayed. His family had camped in New Delhi to meet the President Dr. A. P. J Abdul Kalam to accept the mercy petition. The family of Kamlesh Kumari Jatav, a CRPF Jawan who died in the attack has said that they would return the Ashok Chakra, if the president accepted the petition, and on 13 December 2006, the families of the deceased returned the medals to the government. As of April 2007, the then President of India, A. P. J. Abdul Kalam, refused to interfere in the judicial process. The sentence was scheduled to be carried out on 20 October 2006, but Afzal was given a stay of execution and remained on death row. On 3 February 2013, his mercy petition was rejected by the then President Pranab Mukherjee. He was hanged in Delhi's Tihar Jail at 8:00 A. M. on 9 February 2013, and buried in Tihar jail with full religious rites. Shaukat Hussain was released nine months prior to his scheduled date of release on account of his good conduct. Two Delhi Police officials, ACP Rajbir Singh and Mohan Chand Sharma are credited for gathering prima facie evidence in the case. Singh was later shot dead by a friend over a property deal
Жауап
Бастапқыда Үндістан үкіметі Лашкар-е-Тайба мен Джайш-е-Мохаммедті шабуылға қатысы бар деп айыптады. Алайда, Лашкар-е-Тайба оқиғаға қатысқандығын жоққа шығарды. Айыпталушылардың бірі Афзал Гуру осы оқиға үшін өлім жазасына кесілді. Әлемдік көшбасшылар мен Үндістанның жақын көршілері Парламентке жасалған шабуылды айыптады. 14 желтоқсанда биліктегі Ұлттық демократиялық альянс (ҰДА) Пәкістан негізделген Лашкар-е-Тайба мен Джайш-е-Мохаммед ұйымдарын шабуыл үшін кінәлады. Ішкі істер министрі Л.К. Адвани «Кешегі оқиға туралы бізге белгілі бір мәліметтер келіп түсті, ол көрші елдің және ондағы террористік ұйымдардың осы шабуылдың артында тұрғанын көрсетеді» деді, бұл Пәкістанға және Пәкістан негізделген экстремистік топтарға тікелей сілтеме еді. Сол күні Үндістан Пәкістанның Үндістандағы жоғарғы комиссары Ашраф Джехангир Қазиге нота жолдап, Пәкістаннан ЛеТ және ДжеМ ұйымдарының қызметін тоқтатуды, ұйым басшыларын ұстап беруді және олардың қаржылық активтерін және осы активтерге қол жеткізуін шектеуді талап етті. Үндістан үкіметінің мәлімдемесіне жауап ретінде сол күні Пәкістан қарулы күштері жоғары сақтандыру режиміне көшті. 20 желтоқсанда Үндістан 1971 жылғы Үнді-Пәкістан соғысынан берігі ең ірі әскери жұмылдыру кезінде Кашмир мен Пәнджабқа әскерін шоғырландырып, орналастырды.
The Indian Government initially accused Lashkar e Taiba and Jaish e Mohammed of involvement in the attack. However, Lashkar e Taiba denied any involvement in the incident. One of the accused, Afzal Guru, was sentenced to death for the incident. World leaders and leaders in India's immediate neighbourhood condemned the attack on the Parliament. On 14 December, the ruling National Democratic Alliance (NDA) blamed Pakistan based Lashkar e Taiba and Jaish e Mohammed for the attack. Home Minister LK Advani claimed, "We have received some clues about yesterday's incident, which shows that a neighbouring country, and some terrorist organisations active there behind it", in an indirect reference to Pakistan and Pakistan based militants groups. The same day, in a demarche to Pakistani High Commissioner to India, Ashraf Jehangir Qazi, India demanded that Pakistan stop the activities of LeT and JeM, that Pakistan apprehend the organisations' leaders and that Pakistan curb the financial assets and the groups' access to these assets. In response to the Indian government's statements, Pakistani forces were put on high alert the same day. On 20 December, India mobilised and deployed its troops to Kashmir and Punjab in what was India's largest military mobilisation since the 1971 Indo Pakistani War.
Танымал мәдениетте
Special OPS: 2020 жылы Hotstar Specials ұсынған үнділік әрекет-шпиондық триллер веб-сериалы, Нейрадж Пандейдің жасалған және режиссерлік еткен туындысы, бас рөлде Кей Кей Менон ойнаған, шабуылдарға негізделген. 2022 жылы «Шабуыл: 1-бөлім» атты тағы бір фильм шықты, ол да шабуылдардың кейбір аспектілеріне арналған.
Special OPS: The 2020 Indian action espionage thriller web series from Hotstar Specials created and directed by Neeraj Pandey and starring Kay Kay Menon in the lead role was based on the attacks. In 2022, another movie was released called Attack: Part 1 was also partially based on the attacks.