Шанхай қалалық автобустарына шолу

Кіріспе

Шанхайдағы автобустар шолуы

Шанхайда шамамен 2000 ресми автобус желісі бар (қала орталығы, троллейбустар және қала маңындағы желілер), оларды 10-нан астам автобус компаниясы қызмет көрсетеді. Бұрын Баши, Дачжун, Гуанчжун және Цяншен төрт ірі компания болды; 2009 жылы олар бірігіп, Баши топтық компанияларына айналды, соның ішінде Баши No.1 6 автобус жолаушылар қызметтері, Баши трамвайы, Баши Синьсин және Чонгмин компаниясы, Баошан компаниясы және Цзиньшан компаниясы. Әрбір қала маңы ауданындағы қызметтерді бір компания атқарады. 2015 жылы Баши No.1 жолаушылар қызметі мен Баши трамвайы біріктіріліп, Баши No.1 компаниясы, Баши No.2 жолаушылар қызметі Баши No.2 компаниясы, Баши No.3 және No.4 жолаушылар қызметтері біріктіріліп, Баши No.3 компаниясы, Баши No.6 жолаушылар қызметі Баши No.4 компаниясы, ал Баши No.5 жолаушылар қызметі мен Баошан компаниясы Баши No.5 компаниясы болды. Автобус компанияларының ливреялары әртүрлі. Ең көп таралған ливрея 2001 жылы құрылған «SH ливреясы» деп аталады. Баши тобының автобустары, Цзиньшан ауданының Цзиньшан автобус компаниясы, Минхан ауданының Минхан автобус компаниясы және басқа да жеке автобус компаниялары осындай ливреяны қолданады, бірақ түстері әртүрлі. Пудун жаңа ауданының Пудун автобусы 2009 жылы құрылған арнайы ливреяны пайдаланады, ол көк түсті және көбінесе «Хайбао ливреясы» деп аталады. Сунцзян ауданының Сунцзян автобусы 2007 жылы құрылған қызыл және сұр түсті ливреяны пайдаланады. Фэнсян ауданының Фэнсян автобусы жасыл және ақ түсті ливреяға және «SH ливреясына» негізделген, бірақ жасыл және көк түсті тағы бір ливреяға ие, олар Фэнсян Баши мен Фэнсян автобусынан (жергілікті меншік) кейін құрылды. Цинпу ауданының Цинпу автобусы 2015 жылдың соңынан бері жаңа ливреяны қолдана бастады, оның түсі Баши «SH ливреясымен» бірдей, бірақ үлгілері әртүрлі. Цинпу ауданының Цзуншен Дачжун автобусы кейбір маршруттарында сары және жасыл түстердің үйлесімін пайдаланады. 2006 жылдан бері Шанхай электрлік және гибридтік автобустарды енгізуде Қытайда көш бастап келеді. 2010 жылғы Шанхай Дүниежүзілік көрмесі кезінде қалада 256 жаңа энергия көзімен жұмыс істейтін, аз шығарынды немесе шығарындысы жоқ автобустарды пайдалану бағдарламасы іске қосылды. 2015 жылдың мамыр айына қарай жүйеде 1700-нен астам жаңа энергия көзімен жұмыс істейтін автобус бар, бұл бүкіл автопарктің 20% астам бөлігін құрайды. 2000-жылдардың ортасында қала көптеген дәстүрлі троллейбус маршруттарын стандартты дизельдік автопаркке ауыстырды, себебі маршруттың икемділігі, жылдамдығы және жоғары сымдардың визуалды ластануын жою қажет болды. Алайда троллейбустардың айқын артықшылықтары бағдарламаны сақтап дамытуға деген қызығушылықты қайта ояртты. 2013 жылы Баши троллейбус компаниясы ескірген автопаркті жаңарту және Шанхайдағы троллейбустардың жалпы санын арттыру үшін 300 жаңа троллейбусқа тапсырыс берді. 2017 жылдың ақпан айында Янъань көтерілген тас жолының астында жүретін бірқатар автобус желілері өзгертіліп, Янъань жолының ортасындағы арнайы жолақтарда жүретін троллейбус автобустарының жылдам транзиті жүйесіне айналдырылды. Жолға 40 Yutong ZK5180A буыны бар автобустар мен 28 Yutong ZK5120C қатты, екі режимде жұмыс істейтін троллейбустар қызмет көрсетеді. Автобустар жолда орташа жылдамдыққа қол жеткізді. Бұл желіде күндізгі сағаттарда орташа есеппен 54 000 адам жол тартады, бұл Шанхайдағы ең көп пайдаланылатын автобус желісіне айналдырды. 71-жол басқа троллейбус маршруттарымен жоғары сымдарды бөліспейді. 2021 жылғы 28 шілдеде Шанхайдың жол көлігі департаменті дәстүрлі троллейбус желісін «оптимизациялау» мәселесін көтерді, бұл 6, 8, 13, 22, 25 және 28-маршруттардағы барлық инфрақұрылымды алып тастауға, тарихи құндылық пен сымдар алатын орынды теңестіруге әкеледі. Бұл маршруттардағы троллейбустар электрлі автобустармен ауыстырылады.

Shanghai has around 2000 formal bus lines (including city center, trolleybuses and suburban lines), served by more than 10 bus companies. In the past, Bashi, Dazhong, Guanzhong and Qiangsheng were the four largest; around 2009 they merged to become Bashi Group Companies, including Bashi No.1 6 Bus Passenger Service Companies, Bashi Tram, Bashi Xinxin and Chongming Company, Baoshan Company and Jinshan Company. Each Suburban district also renewed with one company serving each district. Around 2015, Bashi No.1 Passenger Service and Bashi Tram merged to be Bashi No.1 Company, Bashi No.2 Passenger Service became Bashi No.2 Company, Bashi No.3, No.4 Passenger Service merged to be Bashi No.3 Company, Bashi No.6 Passenger Service became Bashi No.4 Company, and Bashi No.5 Passenger Service and Baoshan Company became Bashi No.5 Company. Liveries of different bus companies differ. The most ordinary livery is often called "SH Livery", which was established in 2001. Bashi Group buses, Jinshan Bus Co. of Jinshan District, Minhang Bus Co. of Minhang District and other private bus companies use such kind of livery, while different in colors. Pudong Bus of Pudong New Area has its special livery established in 2009, which is blue and is often called "Haibao Livery". Songjiang Bus of Songjiang District has a livery of a combination of red and grey, which was established in 2007. Fengxian Bus of Fengxian District has a livery of green and white and another livery based on "SH Livery" but with the color of green and blue, which were established after Fengxian Bashi and Fengxian Bus (local owned). Qingpu Bus of Qingpu District started using new livery since the end of 2015, which contains the same color with Bashi "SH Livery" but has different patterns. Zongshen Dazhong of Qingpu District has a special livery of a combination of yellow and green on some of its bus routes. Since 2006, Shanghai has been the leading Chinese system to implement electric and hybrid buses. During the 2010 Shanghai World Expo, the city piloted a program that includes 256 new energy buses with low to no emission. As of May 2015, the system has over 1,700 new energy buses, amounting to over 20% of the entire fleet. During the mid 2000s, the city converted many traditional trolley routes to a standard diesel fleet because of route flexibility, speed, and eliminating the visual pollution of overhead wires. However, the obvious benefits of the trolley buses have brought back a renewed interest in keeping and developing the program. In 2013, Bashi Trolley Bus Company ordered 300 new trolleybuses to replace the aging fleet and grow the overall number of trolleys in Shanghai. In February 2017, a number of ordinary bus lines running under the Yan'an Elevated Road was altered and transformed into the Yan'an Road Medium Capacity Bus Transit System, a trolleybus bus rapid transit line running in the reserved lanes in the center of Yan'an Road. The line is served by a fleet of 40 Yutong ZK5180A articulated bus and 28 Yutong ZK5120C rigid dual mode trolleybuses. Buses achieved an average operating speed of on the line. The line has an average weekday ridership of about 54,000 people, making itself the most used bus line in Shanghai. Line 71 doesn't share any overhead wires with other trolleybus routes. On 28 July 2021, the Shanghai road transport department raised the issue of 'optimising' the traditional trolleybus network, which will result in the removal of all infrastructure on routes 6, 8, 13, 22, 25 and 28 to balance between historical value and space taken by wires. Trolleybuses on these routes will be replaced by electric buses.

Атау беру жүйесі

Қала орталығындағы автобустардың көпшілігі бағыттарды көрсету үшін нөмірлерді пайдаланады, ал қала маңындағы автобустар мен қала орталығындағы бірнеше бағыттар қытай әріптерін қолданады. Соңғы он жылда желілерді жақсартуға белсенділік артты, нәтижесінде көптеген автобус бағыттары қысқартылды, ұзартылды немесе біріктірілді. Көптеген атауы бар автобус бағыттары бірыңғай тарифпен нөмірленген бағыттарға айналдырылды. Кейбір тұрақты бағыттар тек жұмыстың қарсаң сағаттарында жұмыс істейтіндей етіп өзгертілді, бірақ бастапқы нөмірлері сақталды.

Сандық сызықтар

200-ден төмен нөмірленген желілер – қалыпты автобустар. Осы автобустарда 30-дан төмен нөмірленген желілердің көпшілігі (0-ден басталатындарынан басқа), сондай-ақ 71-ші желі троллейбустарды пайдаланған немесе бұрын пайдаланған, бірақ кейбіреулері қалыпты автобустарға айналдырылды. Барлық троллейбустар кондиционерленген. 200 мен 299 арасындағы желілер көбінесе жұмыстың қызу сағаттарына арналған, бірақ кейбір желілер жұмыстың қызу сағаттарынан күндізгі толық қызметке ауыстырылады. 300-399 аралығындағы желілер түнгі автобустар болып табылады. 400-499 аралығындағы желілер Хуанпу өзенін кесіп өтетін автобустар. Хуанпу өзенін кесіп өтетін тағы да көп автобус желілері бар. 500 мен 599 арасындағы желілер – арнайы байланыс автобустары. Олардың кейбіреулері біріктірілді (мысалы, 562 және 62 желілері 62 желісіне біріктірілді), ал кейбір желілер 1990 жылдары кондиционерленген автобустармен ауыстырылғаннан кейін 900 мен 999 арасындағы нөмірлермен қайта аталды (мысалы, бұрынғы 591 желісі 936 желісі болып өзгерді). 600 мен 699 арасындағы желілер – Пудун ауданындағы арнайы автобустар. 700 мен 799 арасындағы желілер – қала маңындағы қалыпты автобустар. 700-ге жуық автобустардың көпшілігі Сыртқы айналма жолдан (S20 жолынан) тыс кем дегенде бір терминалға ие. 800-899 арасындағы желілер – арнайы автобустар. Олардың көпшілігі орташа өлшемді автобустар, бірақ қазір кондиционерленген үлкен автобустармен ауыстырылуда. Бұрын осы желілерді жеке компаниялар басқарған, бірақ кейін ірі автобус компаниялары оларды өздеріне қаратуға алды. Осы желілердің сапасы мен сенімділігі айтарлықтай жақсарды. 900 мен 999 арасындағы желілер бұрын кондиционерленген арнайы автобустар болған, бірақ 2020 жылдан бастап Шанхай қаласындағы барлық автобус маршруттары кондиционерленгендіктен, арнайы белгіленуі алынып тасталды. 1000-нан жоғары нөмірленген желілер – аудандық қалыпты автобустар. Олар әдетте орташа өлшемді автобустарды пайдаланып, аудандарды автобус немесе метро станцияларымен байланыстырады және айналма маршруттармен жүреді.

Тариф

Барлық бірыңғай тарифтер, нөмірленген бағыттар және қашықтыққа негізделген тарифтердің көпшілігі Шанхай қоғамдық көлік картасын, сондай-ақ Шанхай қоғамдық көлігінің QR-кодтарын қабылдайды. Шанхай қоғамдық көлік қызметі үшін трансферлік жеңілдік саясаты қолданылады. Шанхай, көптеген қытай қалаларындағыдай, «стандартты» автобустар үшін 1-ден 2 юаньге дейін тариф белгілейді. Кейбір қалалық автобустар бағасы тек 1 юаньды құрайды. Ұзақ қашықтыққа жүретін автобустар жолға қарай төлем қабылдауы мүмкін. Ең ұзын бағыттың бағасы жол ұзындығына байланысты, әдетте 5 юаньнан 11 юаньға дейін ауыспайды. Мұндай автобустардың ең қысқа қашықтықтағы бағасы әдетте 1 юаньды құрайды. Кейбір ұзақ қашықтыққа жүретін автобустар жол ұзындығына сәйкес стандартты тарифтерді қолданады. Мысалы, Цзядиннің Наньмэнінен Янпудың Вуцзяочанына жүретін автобус 8 юань тұрады. Жергілікті тариф саясатына сәйкес, Шанхай қоғамдық көлік картасын немесе Шанхай қоғамдық көлік QR-кодын пайдаланатын жолаушылар метро немесе автобуспен жүргеннен кейін, 120 минут ішінде кез келген автобус бағытын пайдаланса, 1 юань жеңілдік алады. 2023 жылдың 27 қыркүйегінен бастап Шанхайдың MaaS жүйесі бір күндік билетті енгізді, оны WeChat мини-бағдарламалары арқылы 19.8 юаньға сатып алуға болады, және жолаушылар көптеген автобус бағыттарын (жоғары жылдамдықтағы автобустарды қоспағанда) шектеусіз пайдалана алады.