Кіріспе

Американдық музыкант және композитор (1928–2023)
американдық джаз бассисі

Уильям Джеймс Эдвардс Ли III (23 шілде 1928 – 24 мамыр 2023) – американдық джаз бассисі және композиторы, Боб Дилан мен Арета Франклинмен бірлескен жұмыстарымен, джаз перкуссияшысы Макс Роучқа арналған шығармаларымен және 20 ғасырдың ең маңызды музыкалық өнер иелеріне «бірінші шақырылған» музыкант және топ жетекшісі ретіндегі жұмысымен танымал. Олардың ішінде Дюк Эллингтон, Билли Холидей, Гарри Белафонте, Питер, Пол және Мэри, Саймон және Гарфанкел, Джуди Коллинз, Арло Гаттри, Билли Стрэйхорн, Вуди Гаттри және Пит Сигер бар. Ли Strata East Records қара тәуелсіз лейблында үш сыншылар тарапынан жоғары бағаланған альбом жазды: (1) Майк пен Фибидің ұрпақтары: Рух сөйлейді; (2) Брас компаниясы: Түстер, екі қарындасымен бірлесе отырып; және (3) Нью-Йорк бас скрипка хоры, жеті бас скрипкадан тұратын бірлестік, JazzdaGama оны «барлық музыканттар үшін нағыз қасиетті кітап» деп сипаттады, ал Ли оны «жазба халық, джаз операларының» бірі деп атады, олардың екеуі де бала кезіндегі үйінің жанындағы бұрынғы құлдардың тұрақтары туралы естеліктерден шабыттанды. Осы жазбалардың барлығынан кейін Нью-Йорк қаласының Орталық паркінде, Линкольн орталығында және Ньюпорт джаз фестивалінде қойылымдар өтті. Ли 250-ден астам альбомда және «Puff the Magic Dragon» және «Mr. Tambourine Man» сияқты әндерде ойнады. Сонымен қатар, ол өзінің ұлы, белгілі кинорежиссер Спайк Ли түсірген бірнеше фильмдерде де пайда болды, сондай-ақ «She's Gotta Have It» (1986), «School Daze» (1988), «Do the Right Thing» (1989) және «Mo' Better Blues» (1990) фильмдеріне түсірілген түпнұсқа саундтректерді жасады. 1951 жылы Атлантадағы тарихи қара Морехаус колледжін бітірген Ли «Чарли Паркердің бибоп жазбаларын ашты», бұл оны «двойной бас, ең үлкен және ең төменгі дыбысты аспапты меңгеруге» және 1959 жылы Нью-Йоркке көшуге дейін Атланта мен Чикагодағы шағын джаз топтарымен өнер көрсетуге итермеледі. Музыкадағы ең танымал есімдердің кейбірімен бірге ойнаған Ли көбінесе Диланның 1965 жылғы классикалық «It's All Over Now, Baby Blue» және Гордон Лайтфуттың 1964 жылғы жүлделі атақты альбомынан «Oh, Linda» әнінде жалғыз музыкант болды. Басқа музыкалық әріптестері: Табиғи рухани оркестрдің музыка дирижері, «School Daze», Columbia, 1988. «Do the Right Thing» фильмінің «Natural Spiritual Orchestra», Universal, 1989 жылғы оркестрінің дирижері. Музыкалық жетекші, «Mo' Better Blues», Universal, 1990 жыл. «Джоның төсек-орынды шаштараз дүкені: біз бас кесу» қысқаметражды фильміне музыка жазды.

Жеке өмір

1954 жылы Ли сурет мұғалімі Жаклин ("Джеки") Шелтонға үйленді, сол жылы ол Атлантаның тарихи афроамерикандық Spelman колледжін бітірді. Олардың бес баласы болды: кинорежиссер Спайк Ли (1957 ж.т.), Кристофер (1959 ж.т., 2014 ж.қ.), фотограф Дэвид Ли (1961 ж.т.), сценарист және актриса Джои Ли (1962 ж.т.) және кинорежиссер Синк Ли (1966 ж.т.). 1959 жылы отбасы Бруклиндегі Форт-Гринге көшіп келді. Спайк Ли әкесінің жаңа қарым-қатынасына жағымсыз реакция білдірді және ол: "Анамның қабірі салқындауға да үлкермеді" деді. Екеуі арасындағы керісіп кету Спайк Лидің "Джунглидегі қызу" фильмін шығарғаннан кейін күшейді. Бұл фильм некеден тыс, түрлі нәсілдік қарым-қатынастың басталуы мен аяқталуы туралы болды және Ли мен Капланның қарым-қатынасына баға беру ретінде қабылданып, түсіндірілді. Сот ісі тоқтатылғанымен, Ли кейіннен тұтқындалуы туралы былай деді: "Тұтқындалғанымға қуаныштымын. Осы оқиға мені оятты. Мен 40 жасқа дейін есірткіге тиіспедім", яғни ол әйелі қатерлі ісікпен ауырған кезде героин қолдана бастады. Бірақ көп ұзамай Ли мен Спайк Ли арасында дау туды. 1994 жылы егде жастағы Ли екеуінің екі жылдан бері сөйлеспегенін айтты. 2023 жылдың 24 мамырында Ли Форт-Гриндегі үйінде қайтыс болды. Ол 94 жаста еді.