Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Финалдық матчты қайтадан өткізу – бұл финал тең түскен жағдайда жарыс жеңімпазын анықтау әдісі. Бұл әдетте футбол түрлерінде, әсіресе Австралиялық футболда қолданылады. Австралия Футбол Лигасында үш рет, соңғы рет 2010 жылы қолданылған, ал 2016 жылы одан бас тартылды.
A grand final replay was a method of deciding the winner of a competition when a grand final is drawn. It is commonly used in football codes, particularly in Australian rules football. It was most notably used in the Australian Football League on three occasions—most recently in 2010—prior to its abolition in 2016.
Австралиялық футбол
1991 жылға дейін Австралия футболында финалдық ойындарда теңдікті бұзу үшін ешқандай жүйе болған жоқ. Сондықтан, командалар келесі аптада ойынды қайтадан өткізіп, финалдың қалған кестесін бір аптаға ықшамдайтын. Бұл 1990 жылы «Коллингвуд» және «Батыс жағалау» командалары арасындағы іріктеу финалда тең түскен кезде дау тудырды. Бұл «Эссендон» командасына бір емес, екі апта демалыс берді, ал көптеген адамдар осы ұзақ үзіліс олардың «Коллингвудқа» екінші жартылай финалда және ірі финалда жеңілуіне себеп болды деп мәлімдеді. Сонымен қатар, 1990 жылға қарай АФЛ финалдарына байланысты 1977 жылғыға (алдыңғы финалда тең түскен кезде) қарағанда әлдеқайда көп шаралар мен корпоративтік іс-шаралар жоспарланған болатын, ал финал кестесінің кешігуі осы шараларды қайта жоспарлау кезінде ареналар мен қонақүйлерде шатақ тудырды. Осы жағымсыз салдардың қайталануын болдырмау үшін АФЛ 1991 жылдан бастап, ірі финалды қоспағанда, тең түскен финалдарды шешу үшін қосымша уақытты (әр тарапқа бес минуттан) пайдалануды енгізді. Алайда, 1991 жылдан 2015 жылға дейін тең түскен ірі финалдардан кейін ойын қайтадан өткізілетін. 2010 жылғы тең түскен ірі финалдан кейін (қайта ойнауға дейін) егер қайта ойнау да тең түссе, екінші рет қайта ойнаудың орнына қосымша уақыт тағайындалатын ереже қосылды. 2016 жылы ірі финалды қайта ойнау жойылды. Басқа финалдық ойындарда тең түскен ірі финалдар енді екі бес минуттық қосымша уақытпен шешіледі; егер қосымша уақыттың соңында есептер тең болса, келесі гол соғылғанша ойын жалғасады. 2019 жылы процедура өзгертілді, соның салдарынан жеңімпаз анықталғанша үш минуттық қосымша уақыттар ойнатылады.
Until 1991, Australian football had no structure in place to break a tie in a finals game. As such, the teams would reconvene the following week to replay their game, pushing back the rest of the finals schedule by one week. This caused controversy in 1990, when the qualifying final between Collingwood and West Coast was drawn. It meant that the minor premiers Essendon had a two weekend bye instead of one, and many insisted that the extended layoff had contributed to their losses to Collingwood, both in the second semi final and in the grand final. Additionally, by 1990 there were many more events and corporate entertainment functions scheduled around the AFL finals than had been the case in 1977 (when the previous finals draw had occurred), and the delay in the finals schedule caused chaos for venues and hotels as these events were rescheduled. To avoid a repeat of these undesirable outcomes, the AFL initiated the use of extra time (five minutes each way) to decide drawn finals, except for the grand final (that being the case in 2010), from 1991 onward. However, from 1991 until 2015, a grand final replay would still be played after a drawn grand final. In the days after the 2010 drawn grand final (before the replay), a provision was added that extra time be played if the replay were drawn, rather than playing a second replay. In 2016, the grand final replay was abolished. As for other finals matches, drawn grand finals are now resolved with two five minute periods of extra time; if the scores are still tied at the end of the extra time period, play will continue until the next score. The procedure was modified in 2019 so that three minute halves of extra time would be played until a winner was determined.
Регби лигасы
1977 және 1978 жылғы Жаңа Оңтүстік Уэльс регби лигасының финалдық ойындары тең түсті және қайта ойналды. 1977 жылғы қайталама ойын бір аптадан кейін, ал 1978 жылғы қайталама ойын үш күннен кейін өтті. 1977 жылғы шешуші ойында 20 минуттан қосымша уақыт берілді, бірақ келесі маусымда бұл талап алынып тасталды. Дегенмен, 1978 жылғы финалдық турнирде екі ойын тең аяқталып, қайта ойнау қажет болғандықтан, 1979 жылы қосымша уақыт қайтадан енгізілді. 2003 жылы «алтын гол» жүйесі қабылданды. Бұл жүйе 2016 жылғы маусымға дейін финалдық ойындарда қолданылды. Қазіргі таңда барлық финалдық ойындар қосымша уақытпен шешіледі, егер есеп тең болса, «алтын гол» жүйесі қолданылады.
Both the 1977 and 1978 New South Wales Rugby League Grand Finals ended in draws, and were subsequently replayed. The 1977 replay was held one week later, the 1978 replay three days later. In the 1977 decider, 20 minutes of extra time was played, this proviso was dropped for the following season. However, after two games were drawn in the 1978 finals series and hence necessitated replays, extra time was re instated in 1979. In 2003, the system of golden point overtime was adopted. This was the method in finals football until the 2016 season. All finals are now decided with extra time then resorting to golden point if scores are still level.