Кіріспе

Америкалық инженер-механик және кәсіпкер (1844–1924)

Генри Робинсон Таун (1844 жылдың 24 тамызы – 1924 жылдың 15 қазаны) – американдық инженер-механик және кәсіпкер, басқаруды жүйелеудің алғашқыларын қалыптастырушы ретінде белгілі. Ол 1924 жылы қайтыс болғаннан кейін қайырымдылыққа бірнеше миллион доллар сыйлады.

Өмірбаян

Таун 1844 жылы Филадельфияда Джон Генри мен Мария (Тэвис) Т. Таунның отбасында дүниеге келді. Ол 1861-1862 жылдары Пенсильвания университетінде оқыды, онда Сент-Энтони Холл клубының мүшесі болды, бірақ диплом алмады. Кейіннен университет оған құрметті магистр дәрежесін берді.

Ерте мансап

Колледжде бір жыл оқығаннан кейін, Таун I. P. Моррис, Таун & Co. меншігіндегі Port Richmond Iron Works зауытында суретші болып жұмысқа орналасты. 1868 жылдың жазында Генри Р. Таунды ортақ досы Линус Йеллге таныстырды. Кейін 1868 жылы Йель қайтыс болды, ал Таун компанияны Линус ұлы Джон Б. Йель қазынашы ретінде Йель және Таун Өндіріс Компаниясы (Yale & Towne Manufacturing Co.) ретінде қайта ұйымдастырды. 1892 жылы ол Америка миллионерлерінің тізімінде миллионер ретінде тіркелді. 1915 жылы компания төрағасы лауазымынан бас тартты. Компания басқармасының құрамына Studebaker компаниясының бұрынғы президенті Альберт Рассел Эрскин, конгрессмен Шлайлер Мерит және басқалар кірді. Осы кезеңде ол Таун-Халси жоспарын жасады. Ф. У. Тейлордың айтуынша, және оның "Ғылыми басқару" кітабында көрсетілгендей, "ол жұмыстың ең жылдам орындалған уақытын тіркеуден және оны стандарт ретінде белгілеуден тұрады. Егер жұмысшы жұмысты одан да қысқа уақытта бітірсе, оған жұмыс істеген уақыты үшін сағатына бірдей жалақы төленеді, сонымен қатар оның жылдам жұмыс істегені үшін сыйақы беріледі, ол стандартты уақытта орындалған жұмыстың жалақысы мен алынған жалақы арасындағы айырмашылықтың төрттен бірінен жартысына дейін құрайды."

Кейінгі жылдар

Таун инженерлер үшін менеджментті жаңа әлеуметтік рөл ретінде қарастырған алғашқы инженерлердің бірі болды және менеджмент техникаларын дамыту инженерлік мамандықтың дамуы үшін маңызды екенін айтты. Ол өзінің "Инженер-экономист" атты еңбегінде инженердің басқарушылық рөлі туралы ойларын толыққанды баяндады. 1888 жылы ASME президенті болып сайланған ол, президенттік құттықтауында да шеберхана мен жұмысшылардың тиімділігін қалай арттыру мәселесін көтерді ("Қорысты бөлісу" тақырыбын қараңыз). Таун мен Линк Белт президенті Джеймс Мапес Додж 1906 жылы Фредерик Уинслоу Тейлорды ASME президенті етіп сайлауға ықпал етті (Noble, ABD, 269-270 бб.). Тейлор – "Ғылыми басқару қағидалары" кітабының авторы.

Өлім

Генри Р. Таун 1924 жылы 15 қазанда Нью-Йорк қаласында қайтыс болды. 1868 жылы үйленген әйелі Кора Е. Уайт 1917 жылы дүние салды. Оның мүлкі бірнеше миллион долларға бағаланды, және оның көп бөлігі Нью-Йорк қаласының азаматтары үшін бейбіт өнер музейлеріне немесе өнеркәсіп музейлеріне сыйланды. Таун өсиетімен Манхэттенде Бейбіт өнер музейлерін құруға 1 миллион доллар, ал Нью-Йорк ғылым және өнеркәсіп мұражайына айналған "техникалық мұражай құруға" 2 миллион 500 мың доллар, білім беру бағдарламаларына 50 мың доллар, инженерлік қорға да сол сома, Филадельфиядағы Франклин институтына 10 мың доллар, Нью-Йорк университетіне де сол сома, сондай-ақ тағы да басқаларына қаражат бөлді.

Патенттер

1897 жылы. АҚШ патенті 575016 Бұрандалы көтергіш үшін үйкеліспен басқару құрылғысы. 1898 жылы. АҚШ патенті 29786 кілттің суреті.