Кіріспе
Лавалы алаптар – кең, көбінесе тегіс лава ағындарынан тұратын аудан. Мұндай құрылымдар әдетте өте сұйық базальт лавасынан құралған және төмендегі жер бетіне ондаған немесе жүздеген шақырымға созылуы мүмкін.
A lava field, sometimes called a lava bed, is a large, mostly flat area of lava flows. Such features are generally composed of highly fluid basalt lava, and can extend for tens or hundreds of kilometers across the underlying terrain.
Морфологиясы мен құрылымы
Лава өрісінің соңғы морфологиясы оның ішкі құрылымы, құрамы және сұйық күйдегі лава ағысының механикасы сияқты қасиеттерін аша алады. Лава өрісінің үстіндегі қырқалар мен өрнектер лава арналарының бағытын және қаттыланған "қабықтың" астында болатын, көбінесе белсенді лава түтікшелерін көрсетеді. Сондай-ақ, лава ағынының pāhoehoe немесе 'a'ā класына жататынын анықтауға мүмкіндік береді. Лава өрісі құрылымының екі негізгі түрі – табақша ағыны лавасы және жастықша лавасы. Табақша ағыны лавасы бүктеліп, қырсықталған табақша сияқты көрінеді, ал жастықша лавасы дөңгелек пішіндес болып, көбінесе бірін-бірің үстіне үйілген жастықтарға ұқсайды. Лава ағыны морфологиясының маңызды аспектісі – лава ағынының инфляциясы деп аталатын құбылыс. Бұл pāhoehoe ағынында жоғары эффузия жылдамдығымен сипатталады және бастапқыда лава ағынының үстінде жұқа қабық түзеді. Қабықтың астындағы сұйық лава эффузияның жоғары жылдамдығы сақталуының нәтижесінде өсе береді, сондықтан бүкіл "құрылым" көлемі төрт метрге дейін ұлғаяды. Бұл аномалия лава ағынының бұрын белгісіз болған маңызды физикалық ерекшеліктерін және механизмдерін аша алады. Лава өрісінің құрылымы географиялық орналасуына қарай да өзгеріп отырады. Мысалы, су асты лава алаңдарында Галапагос рифті сияқты жылдам ағынды орталықтармен сипатталатын жанартаулардың жанында табақша ағыны лавасы кездеседі, ал Атлант мұхитының орталық бөлігі сияқты баяу ағынды орталықтарға жақын жерлерде жастықша лава алаңдары табалады.
Карталау және болжау
Үлкен лавалық далалардың аумағын әуеден немесе спутниктік суреттерден зерттеу оңай, себебі олардың көбінесе қара немесе қара түске жуық түсі айналағы ландшафттан айқын ажыратылады. Қазіргі компьютерлік модельдер лавалық далалардың орналасуын болжау мүмкіндігінен кем, себебі қоршаған ортаның кездейсоқ әсерлерін алдын ала анықтау қиын. Компьютерлік модельдеудің сапасы үздіксіз жақсарып келеді, бірақ лава ағыны мен пішінін анықтайтын көздің геометриясы және лаваның шығарылу жылдамдығы сияқты көптеген ұсақ факторлар қазіргі дәлдікті шектейді.