Кіріспе

Британдық саясаткер және кәсіпкер Кэролайн Энн Кокс, Баронесса Кокс, (туған Caroline Anne McNeill Love; 6 шілде 1937 жылы туған) – британдық Лордтар палатасының тәуелсіз мүшесі. Ол сондай-ақ, Гуманитарлық көмек жәрдем қоры (HART) деп аталатын ұйымның негізін қалаушы. Кокс 1982 жылы өмірлік пэр болып тағайындалды және 1985 жылдан 2005 жылға дейін Лордтар палатасы спикерінің орынбасары болды, сондай-ақ үкіметте министр қызметін атқарды. Ол сонымен қатар, Елизавета II патшайымның күтудегі баронессасы болды. Борнмут университетінің алғашқы канцлері, 2006 жылдан 2013 жылға дейін Ливерпуль Хоуп университетінің канцлері болды және Корольдік медбикелер колледжінің құрметті вице-президенті. Ол MERLIN Medical Emergency Relief International медициналық төтенше жағдайларды жеңілдету ұйымының негізін қалаушы сенімді мүшесі болды. Англия шіркеуінің консервативті қанатымен байланысы тығыз танымал англикан.

Өмірбаян

Кокс 1937 жылғы 6 шілдеде Лондонда дүниеге келген. Ол Хайгейттегі Ченнинг мектебінде білім алған. 1958 жылдан бастап Лондон ауруханасында мемлекеттік тіркелген медбике болып жұмыс істеді. "Евангелисттер қазір" журналында айтылғандай: "Бұл студенттік наразылықтардың кезеңі болды, студенттер лекцияларды немесе олар антимарксистік деп есептейтін жиналыстарды тоқтату үшін демонстрациялар ұйымдастырды. Кокс мұның ауыр салмағын мойнына алды және 1974 жылы студенттер оған сенімсіздік дауысы берді". Ол 1977 жылы политехникалық институттан кетіп, Корольдік хирургтар колледжінің құрметті мүшесі атанды. Кейіннен ол Борнмут университетінің алғашқы канцлері болды. 2006 жылы Данди университетінен құрметті заң ғылымының дәрежесін алды және сол жылы Ливерпуль Хоуп университетінің канцлері болып тағайындалды.

Жаңа оңшылдық пен тачеризм

Гулд баяндамасындағы жұмысынан кейін Кокс Маргарет Тэтчер, Кит Джозеф және Энох Пауэллмен байланысты Жаңа оңшылдардың маңызды тұлғасына айналды. Ол 1981 жылы Әлеуметтік мәселелер институты үшін «Білім берудің сазгерлері» атты еңбекті бірлесіп жазды және Саясатты зерттеу орталығымен жұмыс істеді, онда ол «Оқуға құқық» (1982) атты ықпалды памфлет жазды. Ол 1980-ші жылдардың басында «The Heritage Foundation» қорымен қаржыландырылған Еуропалық қорғаныс және қауіпсіздік зерттеулер институтында жұмыс істеді, онда ол 1984 жылы Роджер Скрутонмен бірлесіп консервативті «Civitas» ой-санау орталығынан шыққан «Peace Studies: A Critical Survey» еңбегін жазды. 1983 жылдан 1985 жылға дейін Консервативті философия тобының директоры болды. Скрутон және басқалармен бірге «Білім және идеология» атты кітап жазды. 1987 жылы ол Руперт Мердоктың қаржыландыруымен «Еркін Ұлыбритания комитетін» құрды, ол бір кезде «барлық есірткі заттарды заңдастыруды» талап еткен. 1985–1990 жылдары ол Терроризмді зерттеу институтының атқарушы директоры болды. 2007 жылы құрылғаннан бері ол Әлеуметтік байланыс орталығында кеңесші ретінде, ал 2009 жылдан бастап директор ретінде тығыз жұмыс істеп келеді.

Лордтар палатасының мүшесі

Оның әулеттік құқығы 1982 жылғы 15 желтоқсанда премьер-министр Маргарет Тэтчердің ұсынысымен "жұмыс істейтін пэрлер" тізімінде жарияланды және 1983 жылғы 24 қаңтарда оған Ұлы Лондонның Куинсбери бароннасы Кокс атағы берілді. Кокс бастапқыда консерватор ретінде отырды және Королева Елизавета II-нің баронша-күзетшісі қызметін қысқа мерзімге атқарды. Ол 1986 жылдан 2006 жылға дейін Лордтар палатасының вице-спикері болып қызмет етті. Бұл заң жобасы кейін 1988 жылғы Білім беру реформасы заңы ретінде қабылданды. Ол 1993 жылы жергілікті білім беру органдарының өкілеттіктерін азайту реформаларын қолдады, сондай-ақ оқытуда діни сипаттың күшті болуын жақтады.

Сыртқы істер

Кокс Лордтардың Африка тақырыбындағы пікірталастарына жиі қатысып, сондай-ақ баспасөзге жазған хаттарында басқа да "ұмытылған қақтығыстарды" көтерді. 1992 жылдың қыркүйегінде Судандағы қақтысты айқындап, Суданның ислами үкіметін сынап, доктор Джон Гарангтың Судан халықтық азаттық армиясын қолдады. 1993 жылы Әзірбайжандағы жағдайды екі жыл бойы зерттегеннен кейін, Кокс үкіметтің Армения халқына қатысты әрекеттерін, әсіресе Таулы Қарабақ аймағында сынға алды. Ол өзінің позициясын "Қарабақ армяндарының мүддесін қорғау" деп атады. 2015 жылы Армения парламенттік тобының мүшесі болды. Ол Таулы Қарабақтың армяндарының өзін-өзі анықтау құқығын ынталы түрде қолдайды. 2003 жылға дейін ол бұл аймаққа 60-тан астам сапар жасады. АҚШ Конгресінің Армения мәселелері жөніндегі комитетінің төрағасы Фрэнк Паллоне оның Армения мен Қарабаққа деген адалдығын жоғары бағалады. 2006 жылдың 15 ақпанында Армения президенті Роберт Кочарян оған Мхитар Гош медалін табыс етті. Кокс Солтүстік Корея жөніндегі парламенттік топтың он бір мүшесінің бірі. Топ Обама әкімшілігінің Солтүстік Кореямен ресми жаулықты тоқтату және қарым-қатынасты жақсарту мүмкіндігін әкелгенін мәлімдеді.

Ұлыбритания құлдырады

2002 жылы ол Лондондағы World Harvest Christian Centre-дің дін қызметкері Вале Бабатундедің «Ұлыбритания құлдырады» кітабын жариялап, оны қолдады. Кітапта «көпмәдениеттілік «шетелдік тәжірибелерді» импорттау арқылы Ұлыбританияны құртады, гомосексуализм «жойқын», ал абортты Холокостпен теңестіруге болады» деп айтылған, сондай-ақ лесбияндықты «табиғатқа қарсы» деп сипаттаған. Бұған жауап ретінде Лейборист партиясының өкілі Том Уотсон оны Консервативтік партиядан шығаруды талап етті. Кокс 2012 жылдың 10 мамырында Лордтар палатасына Арбитраж және медиация қызметтері (Теңдік) туралы заң жобасын енгізді. Ол: «Заң алдындағы теңдік – британдық әділеттіліктің негізгі құндылығы. Менің заң жобам осы стандартты сақтауға бағытталған. Көптеген әйелдер: «Біз осы әдеттерден қашу үшін елге келдік, бірақ жағдай мұнда одан да нашар болып шықты», – дейді». Кокс мұсылман әйелдеріне қатысты кемсітушілікке және исламдық соттарда «құқықтық құзыреттің кеңеюіне» жол бермеуді көздейді. Оның заң жобасы бойынша, шариғат соттары немесе кеңестері отбасылық және қылмыстық құқық бойынша заңды құзыреттілікке ие екенін жалған мәлімдеген немесе осыған ұқсас әрекет жасаған кез келген адам бес жылға бас бостандығынан айырылуы мүмкін. Егер заң жобасы қабылданса, ол барлық төрелік соттарға қатысты болады. Заң жобасының мақсаты – соттарда кең таралған кемсітушілікпен күресу, атап айтқанда, шариялық практика бойынша әйелдердің куәлігіне ерлердікінен екі есе аз мән беруді тыйым салу. Яһудилік Бет-Дин соттары сияқты, шариғат соттары 1996 жылғы Арбитраж заңына сәйкес, аудандық соттар мен Жоғарғы соттар орындайтын қаржылық және мүліктік даулар бойынша шешім шығара алады. Баронша Кокс: «Біз осы елдің негізгі құқықтық принциптерімен мүлдем үйлеспейтін жүйеде әйелдердің қасірет көруін білмей, қызыл және жасыл төбелерімізде жайдары отыра алмаймыз. Егер біз бірдеңе істемесек, біз оны мақұлдаған болар едік». Заң жобасын сыншылар «қоздыратын» деп сипаттады. Уақыт жетіспегендіктен, ол дауысқа қойылған жоқ. Кокс шариғаттың ажырасу келісімдерін күштеңдіруге «сіңіп» кіруіне қарсы күресін жалғастыруда. Кокс өзінің заң жобасын 2014 жылдың 11 маусымында қайтадан ұсынды. Мұсылман консерватившілдердің белгілі бір өкілі: «Бұл заң жобасы көздеген мақсаттарына жетуге көмектеспейді, керісінше, көптеген мұсылмандарды наразылыққа толы етеді» деді. Кокс 2014 жылы Тель-Авив университетіндегі Юваль Нейман ғылым, технология және қауіпсіздік семинары мен Израиль стратегиялық зерттеулер институты ұйымдастырған іс-шарада сөйлеген сөзінде Африкада «Исламистердің» құпия түрде билікті басып алу стратегиясының мысалы ретінде «Трояндық жылқы» жоспары туралы айтты, оның мақсаты континентті «исламизациялау» болып табылады. Ол: «Ислам демократияның бостандықтарын оны жою үшін пайдаланып жатыр» деді. 2014 жылы ол UKIP кандидаттарының бірі Энн Мари Уотерс басқаратын Исламға қарсы ұйым – Sharia Watch UK-нің парламенттік іс-шарасын өткізді. Кокс шариғат заңының әйелдерге қатысты «Британдық заңдарда бекітілген теңдіктің ең негізгі принциптерін бұзады» деп мәлімдеді. 2023 жылдың ақпан айында Кокс пен Лорд Пирсон «Жаңа мәселелер тобы» деп аталатын жасырын топтың мүшелері екендігі анықталды. Бұл топ он жылдан астам уақыт бойы Лордтар палатасынан жұмыс істеп, оңшыл экстремистермен ынтымақтасқан. Кокс «қарсы джихад қозғалысының» өкілі ретінде сипатталды.

Еуроскептиктер мен көші-қон сыншылары

Кокс – еуроскептик. Ол Маастрихт шартына қарсылық танытып, 1993 жылдың 14 шілдесінде ратификациялау үшін жалпыұлттық референдум өткізуді талап ететін түзетуді қолдаған. 2004 жылдың мамыр айында ол тағы үш консервативті пэрмен бірге Ұлыбританияның Тәуелсіздік партиясы жариялаған, Еуропалық парламент сайлауларында оларды қолдауға шақыратын хатқа қол қойды. Консервативті партияның жетекшісі Майкл Ховард дереу партиялық тәртіпті алып тастап, оларды парламенттік фракциядан ресми түрде шығарды. Кокс қазір Лордтар палатасында тәуелсіз депутат ретінде отыр.

Герт Вилдерстің дау-дамайлары

2009 жылдың ақпан айында Кокс және UKIP партиясының мүшесі лорд Пирсон Голландиялық Бостандық партиясының басшысы Герт Вилдерсті исламға қарсы "Fitna" фильмін Лордтар палатасында көрсетуге шақырғанда дау туды. Бірақ, Лейбористтік үкіметтің Ішкі істер министрі Жакки Смиттің нұсқауымен Вилдерстің Ұлыбританияға кіруіне тыйым салынды. Жауап ретінде Кокс пен Пирсон үкіметті радикалды исламды жалықтыруда айыптады. 2010 жылы Кокс пен Пирсон Вилдерсті және оның фильмін Ұлыбританияда сәтті көрсетті. Леди Кокс бұл сапардың сөз бостандығының жеңісі болғанын айтты: "Сіз келіспеуіңіз мүмкін, бірақ жауапты және демократиялық жолмен ақылға қонымды пікір алмасу маңызды." Іс-шарада Вилдерс мұсылман елдерінен Еуропаға иммиграцияны тоқтатуға шақырды, бірақ Еуропада заңға бағынуға келісетін мұсылмандар қалуға құмарланады. Ішкі істер министрлігінің өкілі үкіметтің "баронша Кокс пен лорд Пирсонның шешіміне өкініш білдіргенін" мәлімдеді. HART 2009 жылы Австралияда филиал ашты.

Халықаралық және дүниежүзілік мәсіхшілер бірлігі

Кокс 1997 жылы бөлінген Christian Solidarity Worldwide ұйымын басқарғанға дейін Christian Solidarity International (CSI) ұйымында белсенді болды. Ол осы ұйымның президенті болды.

1992–93 жылдары Армения мен Әзірбайжан соғысы кезінде CSI Әзірбайжанның даулы Таулы Қарабақ аумағына қатысты блокадасын көптеген рет бұзып, гуманитарлық көмек көрсетті және Таулы Қарабақтың армян христиан тұрғындарына қарсы зорлық-зомбылық актілерін құжаттады. CSI сонымен қатар Андрей Сахаров қорымен серіктесіп, Таулы Қарабақтан келген босқындарға көмек жіберді. Соғыстың куәгері болған CSI, Кокс пен Джон Эйбнердің бірлесіп жазған "Этникалық тазалау: Таулы Қарабақ соғысы" атты Бірінші Таулы Қарабақ соғысының егжей-тегжейлі есебін жариялады. Кокс 2023 жылы Лачин дәлізін аралап, Әзірбайжанның дәлізді блокадалауын қазіргі заманғы трагедия деп атады. CSI-нің Суданмен байланысы 1992 жылы басталды, ол кезде CSI-нің екі жетекшісі Кокс пен Эйбнер жергілікті шіркеулердің шақыруымен Суданның оңтүстігіне барып, азаматтық соғыстың христиан халқына тигізген әсерін бақылады. CSI 1995 жылы құлдарды "құтқару" (сатып алу және босату) ісіне ерекше белсенділік танытты. 1997 мен 2000 жылдар аралығында Christian Solidarity Worldwide (CSW) тікелей араласып, құлдардың бостандығын сатып алды. The Independent on Sunday газетіне жазған хатында Кокс Суданға жасаған сегіз сапарында 2281 құлдың бостандығын сатып алып, құтқарғанын мәлімдеді. Алайда, бұл мәлімдеме мен құлдарды сатып алудың дұрыстығы гуманитарлық қоғамдастықта күмәндік тудырды. Кокс 2011 жылы бұл көрсеткішті қайталап, құлдарды сатып алуға және босатуға 100 000 фунт стерлинг жұмсағанын айтты. Бұл құлдыққа қарсы қайырымдылық ұйымдарының көпшілігі тарапынан айыпталып, мұндай сатып алулар сауданы одан әрі жалғастырып, ынталандырады деген пікір білдірілді. 1995 жылы ол Уилберфорс сыйлығын жеңіп алды. Ол сондай-ақ Христиан институтының қолдаушысы.

Глобальді Панел Қоры және Прага қоғамы

Кокс – әлемдегі дағдарыс аймақтарында жасырын жұмыс істейтін Global Panel Foundation халықаралық кеңесшілер кеңесінің мүшесі. Баронша Кокс сонымен қатар Прага халықаралық ынтымақтастық қоғамының мүшесі, оның басты мақсаттары – байланыс желісін құру және жауапты, хабардар басшылар мен ойшылдардың жаңа буынын дамыту.

Мүгедектер белсенділігі

Кокс мүгедектердің мүдделерін Дүниежүзілік мүгедектер комитетінің мүшесі ретінде қолдайды. 2004 жылы ол Нью-Йорктегі Біріккен Ұлттар Ұйымында БҰҰ-ның мүгедектерге қатысты әрекеттер бағдарламасының мақсаттарына қол жеткізген елге жыл сайын табыс етілетін Франклин Делано Рузвельт атындағы халықаралық мүгедектер сыйлығының төрешісі болды.

Сириядағы дау

Кокс Сирия президенті Башар Асадты қолдаған. Ол Сирия азамат соғысы кезінде, Алеппо қамалында Майкл Назир Али, Лорд Хилтон және Эндрю Эшдаунмен бірге оны қабылдады. Бұл әрекеті кеңінен сынға ұшырады. Сирия жөніндегі барлық партиялық парламенттік тобының вице-президенті, лейборист депутаты Джон Вудкок: «Британдық парламентарийдің халықаралық жазаланған Асадқа сириялық отбасыларға жасалған қатыгездік пен қырғынды ұмытыртып, фотосуретке түсуге мүмкіндік беруі таң қалдырады. Осы британдық делегацияның ниеті жақсы болғанымен, нәтижесі сәтсіз болады; олардың осы адамның жанында болуы оның террорлық науқанын күшейте түседі» деді. Либерал-демократтар партиясының мүшесі, Баронша Хусейн Эс Лордтар палатасының мүшелерінің «жаппай қырғын жасаған және соғыс қылмыскерімен әңгімелесуге отыруы» «ұятты» екенін айтты. Ресейлік мемлекеттік БАҚ Кокс Асадтың «азаматтық қоғамды дамытуға, демократияға және өзгерістерге ашық» екенін айтқандығын хабарлады. 2017 жылдың басында ол АҚШ-қа барып, Асад үкіметін қолдау үшін лобби жасады. Сол жерде ол Сирия үкімет күштерінің Хан Шейхунға жасалған химиялық шабуылға жауапты екеніне күмәнді екенін білдірді. Келесі парламенттік дебаттарда ол сириялық оппозицияны «джихадистер» деп атады.

БАҚ-тағы көріністер

Баронша Кокс BBC Daily Politics телебағдарламасында жиі пайда болады және "Soap Box" бағдарламасын "Әдептік лабиринт"пен бірге жүргізді. Ол сондай-ақ Ресей телеарнасында және Ресей үкіметімен байланысты басқа арналарда да көрінеді, себебі олар Исламның Батыс мәдениетіне төндіретін қауіп туралы көбірек айқын пікір білдіреді деп санайды.

Жарияланған өмірбаяндар

Леди Кокс туралы екі өмірбаян жарық көрді: Эндрю Бойдтың «Баронесса Кокс: Дауыссыздар үшін дауыс» және Лела Гилберттің «Баронесса Кокс: Бұзылған әлемнің куәсі».