Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Schola Osloensis, норвег тілінде Oslo Katedralskole (Осло соборы мектебі) және көбінесе "Katta" деп аталады, Норвегияның Осло қаласында орналасқан іріктелген жоғары сатыдағы мектеп. Мектеп Норвегия мектеп жүйесіндегі жоғары білімге дайындық бағдарламасын ұсынады. Бұл мектеп Норвегиядағы орта ғасырларға дейін тарихы жететін төрт мектептің бірі және 2003 жылы 850 жылдығын тойлады, ол елдегі ең беделді мектептердің бірі саналады. Мектеп ұраны латын тілінде Non scholae, sed vitae discimus, яғни "Біз мектеп үшін емес, өмір үшін білеміз" дегенді білдіреді. Мектеп негізі қаланғаннан бастап 18 ғасырға дейін негізінен дін қызметкерлерін даярлау үшін пайдаланылды. Сондықтан мектептің оқыту дәстүрі Рим-католик шіркеуінің дәстүріне сәйкес келді. Сол кездегі Еуропаның көп бөлігіндегідей, сабақтар "Либералды өнер" деп аталатын білім беру бағдарламасына негізделген. Бұл бағдарламада жеті түрлі пән болды, оқушылар оларды міндетті түрде оқуға тиіс болды және екі топқа бөлінді: Тривиум және Квадривиум. Тривиум (лат. үш жол) – грамматика, логика және риториканы қамтиды, алғашқы оқыту осы пәндерден басталды. Тривиумнан кейін Квадривиум (лат. төрт жол) келеді: геометрия, арифметика, музыка және астрономия. Латын тілі 18 ғасырға дейін оқыту тілі болды. Норвегияның көптеген мемлекеттік мектептерінен айырмашылығы, латын тілі бүгінгі күнге дейін осы мектепте оқытылады. 17 ғасыр мектеп тарихында "Det lærde århundre" (сөзбе-сөз аударғанда: білімді ғасыр) деп белгіленеді, себебі сол кездегі мектеп мұғалімдерінің кейбірі Норвегиядағы ең білімді ғалымдардың қатарында болды. 1624 жылы Ослоның көп бөлігін қамтыған үлкен өрттен кейін қала жаңа орынға көшіріліп, қайта жараңдады, бұл мектепті де орнын ауыстыруға мәжбүр етті. Кристианияда (Ослоның 1878 жылға дейін аталған аты) жаңа гимназия ашылғаннан кейін студенттерге астрономия, философия, физика және метафизика сияқты қосымша пәндер ұсынылды. 18 ғасырдың соңында Норвегияның латын мектептерінде бірнеше реформалар жүргізілді. Норвегия тілі сабақтарда көбірек қолданыла бастады, табиғаттану сабақтарына басымдық берілді және мектеп кітапханалары құрылды. Жазалау шаралары сирек қолданылды және тек соңғы шара ретінде ғана пайдаланылды. Сол кездегі Ағарту дәуірінің идеялары да енгізілді, олардың бірі – студенттерді ең жақсы нәтижелерге жетуге ынталандыру. Латын тілін міндетті оқу пәні ретінде қарастыру 1869 жылы жойылды, содан кейін студенттерге үш жылдық оқу бағдарламасын латын тілімен немесе табиғат ғылымдарымен таңдау мүмкіндігі берілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс оккупанттары мектеп ғимаратының бір бөлігін пайдаланды, бірақ сабақтар әдеттегідей жалғасты. Алайда, бірнеше мұғалім немістерге қарсы күреске қатысты. Осы күрестің маңызды тұлғаларының бірі Швецияға қашып бара жатқанда ұсталды. Кейіннен ол қарсылық қозғалысының құпияларын ашуға мәжбүрленуден сақтану үшін түрмеде өз-өзіне қол жұмсады. 2020 жылы тағайындалған Патрик Томас Старк қазіргі мектеп директоры.
Schola Osloensis, known in Norwegian as Oslo Katedralskole (Oslo Cathedral School) and more commonly as "Katta", is a selective upper secondary school located in Oslo, Norway. The school offers the college preparatory (literal translation: specialization for studies) of the Norwegian school system. It is one of four schools in Norway that can trace its origins directly to the Middle Ages and is generally regarded as one of the country's most prestigious schools, which celebrated its 850th anniversary in 2003. The school's motto is the Latin phrase Non scholae, sed vitae discimus which translates to "We do not learn for the sake of the school, but for the sake of life". From its foundation until the 18th century, the school was used primarily to educate priests. Thus, the school's teaching traditions were those of the Roman Catholic Church. As with most of Europe at the time, lessons were based on an educational curriculum known as the Liberal Arts. This curriculum consisted of seven different subjects the students were required to learn, and was organized in two groups: Trivium and Quadrivium. The Trivium (Latin for three ways), taught first, comprised grammar, logic, and rhetoric. After Trivium followed the Quadrivium (Latin for four ways): geometry, arithmetic, music, and astronomy. The language used was Latin and remained so until the 18th century. Unlike most other Norwegian state schools, Latin is still taught at the school today. The 17th century is known in the school's history as "Det lærde århundre" (literal translation: the learned century) because some of the school's teachers were among the most educated scholars in Norway at the time. After a great fire destroyed much of Oslo in 1624, the city was relocated and reconstructed, forcing the school to change its location. After a new gymnasium was opened in Christiania (Oslo's name until 1878), students were offered lessons in extracurricular subjects, including astronomy, philosophy, physics, and metaphysics. During the end of the 18th century, several reforms were implemented in Norwegian Latin schools. Norwegian language started to be used more within the classroom; natural science lessons were given more priority; and school libraries were established. Disciplinary punishment was uncommon and used only as a last resort. Ideas from the contemporary Age of Enlightenment were also implemented, one of them being the encouragement of students to do their best. The tradition of Latin being mandatory was abolished in 1869 students were then given the choice between a three year long school run with Latin or with natural sciences. During World War II, the German occupants employed parts of the school building, though teaching continued as usual. However, several of the teachers were involved in resistance activities against the Germans. One of the central figures of this resistance was caught while escaping to Sweden. He subsequently committed suicide in prison to avoid being coerced into revealing the resistance's activities. Patrick Thomas Stark, appointed in 2020, is the current headmaster of the school.