Кіріспе

Неміс-американдық экономист Ричард Абель Мусгрейв (14 желтоқсан 1910 – 15 қаңтар 2007) – неміс шыққан американдық экономист. Оның ең көп сілтеме жасалған еңбегі – "Мемлекеттік қаржы теориясы" (1959), бұл еңбек "саладағы алғашқы ағылшын тіліндегі монография" және "мемлекеттік қаржы саласына маңызды үлес" деп сипатталған.

Ерте өмір

Мусгрейв Германияның Кенигштейн-им-Таунус қаласында жазушы және аудармашы, мамандығы бойынша химик Курт Абель Мусгрейвтің отбасында дүниеге келген. Оның әкесінің әкесі (Берлиннің Гумбольдт институтының тіл білімі профессоры Карл Абель) және анасының анасы еврей болған, бірақ христиан дініне ауысқан. Сахна режиссері болуға деген қызығушылығымен әдебиеттен бас тартып, Мюнхен және Гейдельберг университеттерінде философия мен экономиканы (Diplom Volkswirt, 1933), содан кейін Гарвардта (Ph. D., 1937) оқыды. Одан кейін төрт жыл бойы Федералдық резервте зерттеуші экономист болып жұмыс істеді және Мичиган университеті сияқты бірнеше американдық университеттерде сабақ берді, онда ол 1951 жылдан 1959 жылға дейін өзінің еңбегін жазды. Ол АҚШ үкіметіне кеңесші болып қызмет етті және 1965 жылы Гарвардқа өнер және ғылым факультетінде және заң мектебінде саяси экономика профессоры ретінде оралды. Ол сонымен қатар "Экономиканың тоқсандық журналының" редакторы болды. Оның "Мемлекеттік қаржы теориясы" (1959) кітабы қазірге дейін жетекші теориялық еңбек саналады. Әйелі Пегги Брюер Мусгрейвпен бірлесіп жазған "Теория және практикада мемлекеттік қаржы" (1973) көп жылдар бойы жетекші оқулық болып табылды.

Экономикадағы мансап

Мартин Фельдштейн Нью-Йорк Таймс газетінің некрологында (20 қаңтар, 2007) былай делінген: "Ричард Маскрейв 1950-1960 жылдары экономиканы сипаттамалық және институционалдық пәннен салықтардың әсерін түсіну үшін микроэкономика мен кейнсиандық макроэкономика құралдарын қолданатын пәнге айналдырды". Маскрейв өзінің "Мемлекеттік экономиканың ерікті алмасу теориясы" атты мақаласын 1939 жылы Экономиканың тоқсандық журналында жариялады. Пауль Сэмюэлсон кейіннен бұл теорияны оң теориядан нормативтік теорияға түрлендірді. "Маскрейвтің үш функциялық аясы" 1939 жылғы "Мемлекеттік экономиканың ерікті алмасу теориясы" мақаласынан бастау алады. Бұл аястың мәні – мемлекеттік қызметті үш функцияға немесе "бағытқа" бөлу керек: макроэкономикалық тұрақтандыру, табысты қайта бөлу және ресурстарды бөлу. Тұрақтандыру бағыты жоғары жұмыспен қамту мен баға тұрақтылығына қол жеткізуді қамтамасыз етуге, бөлу бағыты – табыстың тең бөлінуіне, ал ресурстарды бөлу бағыты – ресурстардың тиімді пайдаланылуына бағытталған. Үкіметтің жауапкершілігін осы тұжырымдамалық тұрғыдан бөлу салық салу мәселелерін зерттеуді шектеуге мүмкіндік береді, яғни мемлекеттік басқарудың әртүрлі деңгейлеріне қай функциялардың ең қолайлы екенін анықтауға көмектеседі. Осы бөлімнің қалған бөлігінде мемлекеттік органдардың деңгейлері арасындағы, әсіресе орталық үкімет пен екінші деңгейдегі үкіметтер арасындағы кіріс көздерін бөлуге қатысты үш бағыттың маңызы қарастырылады. 1957 жылы FinanzArchiv журналында жарияланған "Бюджетті анықтаудың көп теориясы" атты мақаласында Маскрейв игілікті тауарлардың экономикалық тұжырымдамасын енгізді (кейіннен, игілік емес тауарлар да қарастырылды). Бұл тұжырымдама басқа да зерттеулерде кеңінен талқыланды және экономикалық теорияда қызу дау тудырды. Оның неміс, австриялық, итальяндық және шведтік саяси экономика мектептеріндегі тәжірибесі, сондай-ақ Finanzwissenschaft немесе фискалдық социологияның ерекше неміс үлесі оған соғыстан кейінгі мемлекеттік қаржы теориясына үлес қосуға мүмкіндік берді.

Марапаттар

Мусгрейв Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі, Ұлттық салық қауымдастығының құрметті мүшесі және 1978 жылы Мемлекеттік қаржы институтының құрметті президенті болып сайланды. 1981 жылы саяси экономика саласындағы Франк Э. Сейдман сыйлығымен марапатталды, сондай-ақ Аллеганни колледжінің, Хайдельберг университетінің, Милан университетінің, Мичиган университетінің және Мюнхен университетінің құрметті докторлық дәрежесін алды. Өлгенге дейін Гарвард университетінің профессор-эмиритусы және Санта-Крустағы Калифорния университетінің адъюнкт-профессоры қызметін атқарды. 1978 жылы Уильям С. Викримен бірге Америка экономикалық қауымдастығының еңбегі сіңген құрметті мүшесі атанды. Ол туралы мәлімдемеде "қазіргі заманғы өнеркәсіптік ұйым экономикасының даусыз әкесі" деп айтылды. Халықаралық мемлекеттік қаржы институты 2003 жылы Ричард пен оның Пегги Брюэр Мусгрейвтің еңбектерін еске алу үшін сыйлық тағайындады.

Жеке

2007 жылдың 15 қаңтарында Санта-Круз, Калифорнияда қайтыс болды.

Таңдалған шығармалар

Сипаттама және тараулардың алдын ала шолу сілтемелері. Аннотация.