Кіріспе

Америкалық ғалым Ноа Обри Розенберг – эволюциялық биология, математикалық филогенетика және популяциялық генетика салаларында жұмыс істейтін генетик, сонымен қатар Стэнфорд университетінің популяциялық генетика және қоғам профессоры. Ол «Теориялық популяциялық биология» журналының бас редакторы. 1997 жылы Райс университетінде математика мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды, онда Путнам сайысындағы үздік 100 студенттің қатарына ілікті. Розенберг 1999 жылы Стэнфорд университетінен математика магистрі және 2001 жылы Маркус Фельдманның жетекшілігімен Стэнфорд университетінен биология ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Оның диссертациясы «Популяциялардың генетикалық тарихын және қарым-қатынасын статистикалық модельдеу» деп аталды. Диссертациялық жұмысының бір бөлігі 2003 жылы The Lancet журналының «Жылдың мақаласы» атанды. 2001 жылдан 2005 жылға дейін Розенберг Оңтүстік Калифорния университетінде докторантурадан кейінгі тағылымдамадан өтті. Ол Стэнфордтың Есептеу және математикалық инженерия институтының (ICME) және Стэнфорд Био X мүшесі. Розенберг 2018 жылы Америка ғылымды дамыту қауымдастығының мүшесі болып сайланды. Розенберг 150-ден астам рецензияланған мақала жариялады және 35-тен астам докторант пен постдокторантқа жетекшілік етті. Дьюк университеті, MD Андерсон қатерлі ісік орталығы және Оңтүстік Калифорния университетімен де байланыста болды. Розенберг 2013 жылдан бері «Теориялық популяциялық биология» журналының бас редакторы қызметін атқарып келеді, сондай-ақ «Генетика және эволюция», «Медицина» және «Халық денсаулығы» сияқты ғылыми журналдардың редакторы болып жұмыс істеді. Ол сонымен қатар Стэнфордтың Есептеу, эволюциялық және адам геномикасы орталығының тең директоры. 2018 жылы Розенберг Стэнфорд X Tree Project жобасын бастады, бұл веб-сайт филогенетика концепцияларын Стэнфорд университетінің кампусынан алынған нақты ағаштардың суреттерін пайдаланып көрнекті көрсетеді.

Зерттеу

Розенбергтің көптеген еңбектері генетикалық және лингвистикалық өзгерістің жаһандық үлгілерін талдады, соның ішінде халықтың тегі туралы деректерді талдау және визуализациялауға арналған бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеу. Ол сонымен қатар Калифорнияның Олон тайпасы, афроамерикандықтар және еврей халқы сияқты нақты халық топтарының генетикалық тарихын зерттеді. Розенбергтің сот-медициналық генетикадағы жұмысы импутация техникаларының генетикалық жеке өмірге тигізетін әсерін қарастырды. Оның коалесценттік теориядағы жұмысы қандастық, негізін қалаушы оқиғалар мен көші-қонның генетикалық өзгерістің үлгілеріне тигізетін әсерін сипаттады. Оның адам генетикасындағы жұмысы популяция тарихының қатысу зерттеулері мен полигендік көрсеткіштерге тигізетін әсерін зерттеді. Розенберг эволюциялық биологияда қолданылатын нысандар мен шамалардың математикалық қасиеттерін түсінуге үлес қосты. Оның жұмысына филогенетикалық ағаштар мен коалесценттік тарихтардың комбинаторлық санауы, эволюциялық модельдерді талдау және популяциялық генетикалық статистика бойынша математикалық шектеулерді шығару кіреді. Ол сондай-ақ популяциялық генетикалық статистиканы басқа салаларға қолданды, мысалы, 2020 жылы жариялаған еңбегі денсаулық сақтау тиімділігі зерттеулері мен популяциялық генетикалық статистиканы байланыстырды, оны әйелі Донна Зульманмен бірге жазды. Розенберг Integer Sequences Онлайн Энциклопедиясының тұрақты авторы.