Кіріспе

Гуджарат мұнай өңдеу зауыты – Батыс Үндістанның Гуджарат штатындағы Вадодара ауданындағы Коялиде орналасқан мұнай өңдеу зауыты. Бұл Үндістан мұнай корпорациясына тиесілі, Парадип және Панипат мұнай өңдеу зауыттарынан кейін үшінші ең ірі зауыт. Қазіргі кезде зауытты жылына 18 миллион тоннаға дейін кеңейту жоспарлануда.

Тарих

1961 жылы ақпанда Үнді-Кеңес достық және ынтымақтастық шартына қол қойылғаннан кейін, 1961 жылы 17 сәуірде жылына 2 миллион тонна мұнай өңдеу зауытын салу үшін жер учаскесі таңдалды. 1961 жылы қазанда совет және үнді инженерлері жобаны дайындау жөніндегі келісімге қол қойды. Премьер-министр Джавахарлал Неру 1963 жылы 10 мамырда мұнай өңдеу зауытының негізін салды. Бұл әлемдегі ең ірі, бір кезеңде керосиннен ЛАБ (линейлі алкилбензол) өндіретін зауыт, оның орнатылған қуаты жылына 1,2 миллион тоннаны құрайды. Қалдықтарды қайта өңдеу жобасы екі бөліктен тұрады: оңтүстік блок – ІІІ сутегі генерациялық қондырғысы, ІІІ еріткіштерді қайтару қондырғысы, дизельді сумен өңдеу және изомеризациялық қондырғылар, ал солтүстік блок – вакуумдық дистиллятты сумен өңдеу және кешіктірілген кокс өндіру қондырғылары. Жаңа қондырғыларды қолдау үшін жаңа когенерациялық станция (КГС) және жылуды қайтару бу генераторы (ЖҚБГ) да іске қосылды.

Сипаттама

Мұнай өңдеу зауытының құрылысына бес атмосфералық шикі мұнайды айыру қондырғысы кіреді. Басты екіншілік қондырғыларға каталитикалық реформалау блогы (CRU), флюидті каталитикалық крекинг блогы (FCCU) және елдегі алғашқы гидрокрекинг блогы жатады. Ахмедабадқа баратын құбыр желісі және Баруни-Канпур құбырына (BKPL) қосылатын құбыр, сондай-ақ теміржол және автокөлік арқылы мұнай өңдеу зауыты негізінен Батыс және Солтүстік Үндістанның мұнай өнімдеріне деген сұранысын қанағаттандырады. Іске қосылған кезде мұнай өңдеу зауытының орнатылған қуаты жылына 2 миллион тоннаны құрады және Гуджараттағы ONGC-нің Анклешвар, Калол және Навагам мұнай кен орындарынан алынған шикі мұнайды өңдеу үшін жобаланған. Мұнай өңдеу зауыты импорттық және Бомбейдің жоғары сапалы шикі мұнайын өңдеуге бейімделді. Мұнай өңдеу зауыты сонымен қатар бензол, толуол, минералды терпентин майы, тағамдық сападағы гексан, еріткіштер және керосин сияқты кең ауқымды арнайы өнімдерді өндіреді. Гуджарат мұнай өңдеу зауыты – 1999 жылдың маусым айында дизельді сутекті күкірттен тазарту жобасын аяқтаған Үндістандағы алғашқы мұнай өңдеу зауыты, осы кезде зауыт 0,25% салмақтық пайыз (макс.) төмен күкірт мөлшерімен HSD өндіруді бастады.