Кіріспе

Беларусьтегі католик шіркеуі Римдегі Папаның рухани жетекшілігімен әлемдік католик шіркеуінің бір бөлігі болып табылады. Беларусьтегі алғашқы латын шіркеуінің діни округі 1008 және 1013 жылдар аралығында Турауда құрылды. Келесі ғасырларда католик діні біртіндеп белорус ақсүйектерінің (шляхта) және Батыс Беларусь халқының көп бөлігі үшін басты дінге айналды.

Сипаттама

Ресми үкіметтік деректерге сәйкес, 2015 жылы елде 674 500 католик болды, бұл жалпы халықтың шамамен 7,1 пайызын құрады. 2020 жылғы мәліметтер бойынша халықтың 10,58 пайызы католик. Басқа сараптамалар бұл көрсеткішті одан да жоғары бағалайды. Католиктердің көп бөлігі Латын шіркеуіне жатады. Аз ғана бөлігі Византиялық дәстүр бойынша құлшылық ететін Шығыс католиктерінен тұрады, олар Белоруссия грек-католик шіркеуін құрайды. Беларусьтегі поляк және литвалық азаматтардың көпшілігі Латын ритуалдық католиктер. Грек католиктерінің басым бөлігі – этникалық белорустар, сондай-ақ украиндер де бар.

Тарих

Беларусьдегі алғашқы латын шіркеуінің епархиясы 1008 және 1013 жылдар аралығында Турауда құрылды. Католицизм дәстүрлі түрде белорус дворяндарының (шляхта) және Беларусьтің батыс және солтүстік-батыс бөлігіндегі халықтың көп бөлігінің басым діні болды. Бұрын Полоцкте Русь униат шіркеуінің архиепископиясы болған. Иосафат Кунцевич 1618-1623 жылдары архиепископ болды, ол тағы бір архиепископтың орнына келді. 2020 жылдың тамызында Беларусьдегі Католик шіркеуінің жетекшісі Тадевуш Кандрусиевичке Польшадан бірнеше ай бойына Беларуське оралуға тыйым салынды, наразылық акциялары кезіндегі зорлық-зомбылықты айыптағаннан кейін. 2021 жылдың шілдесінде Александр Лукашенко католик діни қызметкерлерін "Құдайдың құдіреті" атты діни әнді орындамауға ескертіп, дұға кестесіне араласуға тырысты. 2023 жылы Freedom House Беларусьтің діни еркіндігін 4 балдық шкала бойынша 1 балға бағалады.