Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Португалиядағы католик шіркеуінің рөліне шолу
Overview of the role of the Catholic Church in Portugal
Португалиядағы католик шіркеуі – Римдегі Рим папасымен рухани байланыста, Португалия епископтар конференциясына бағынышты әлемдік католик шіркеуінің бір бөлігі. Католик шіркеуі – әлемдегі ең ірі христиан ұйымы. Бұл Португалияның ең ірі діні және бұрынғы мемлекеттік діні, ал Иберия түбегі Рим империясының билігінде болған кезден бері осы аумақта бар. Португалияда жиырма епархияда 2789 діни қызметкер қызмет ететін, шамамен тоғыз миллион крещение алған католик бар (халықтың 84%). Көптеген адамдар крещениеден өтуге, шіркеуде үйленуге және соңғы қасиеттерді алуға ниет білдірсе де, халықтың бар болғаны 19% ғана үнемі миссаға қатысып, қасиеттіліктерді қабылдайды. 2010 жылы діни қызметкерлердің орташа жасы 62 болған. 2012 жылы христиан ұйымы тапсырыс берген діни көзқарастар туралы сауалнамада португал халқының 88% өзін католик деп есептеген.
The Portuguese Catholic Church, or Catholic Church in Portugal, is part of the worldwide Catholic Church in communion with the Pope in Rome, under the Portuguese Episcopal Conference. The Catholic Church is the world's largest Christian organisation. It is Portugal's largest religion and its former state religion, and has existed in the territory since the Iberian Peninsula was ruled by the Roman Empire. There are an estimated nine million baptised Catholics in Portugal (84% of the population) in twenty dioceses, served by 2789 priests. Although a large number wish to be baptized, married in the church, and receive last rites, only 19% of the national population attend Mass and take the sacraments regularly. In 2010, the average age of priests was 62. In 2012 88% of the Portuguese population considered themselves Catholic in a commissioned survey of religious attitudes sponsored by a Christian organization.
Тарих
Батыс христиан діні біздің заманымыздың бірінші мыңжылдығының бірінші жартысында Рим империясының құрамындағы қазіргі Португалияның Лузитания провинциясына енгізілді. Қазіргі Португалия мемлекеті 1139 жылы король Афонсу Энрикеш Реконкиста кезінде құрды. Реконкистада Иберия түбегінің солтүстігіндегі христиан мемлекеттері суннит мұсылман морилердің Кордова халифатынан оңтүстікті қайта басып алды. Португалия 1249 жылы Алгарвені жаулап алып, қайта басып алуға көмектесті. Константинополь Османлы түркілерінің суннит халифатының қолына түскеннен кейін, португалдықтардың зерттеулер дәуіріндегі ашылулары 15 ғасырдың басында Португалия империясының құрылуына әкеліп соқты, католицизм Солтүстік Африканың Барбария жағалауындағы Сеутадағы португалдық колонияларға, Сахарадан оңтүстік Африкаға, Азиядағы Шығыс Үндістанға және Оңтүстік Америкаға тарады. Нәтижесінде, Ангола, Бразилия, Кабо-Верде, Мозамбик, Сан-Томе және Принсипи, және Шығыс Тимор елдерінің көпшілігі католиктерді құрайды. Португалдық Гоада негізделген Шығыс Үндістанның бас епископы, қазіргі Үндістанның жаңа дәуірінде Португалия империясының бір бөлігі болды, ал Үндістан субконтинентінде латын христиандарының маңызды азшылығы қалды, олардың ең танымалдары – Гоа католиктері. Бомбейдің Шығыс Үндістан христиандары, Мангалор христиандары және Малабардың латын христиандары Шығыс жарты шарындағы аз танымал Жаңа христиандардың қатарында. 1910 жылы Португалия Республикасы латын шіркеуін мемлекеттік дін ретінде сақтап тұру саясатын тоқтатып, секуляризмді қолдады. Алайда, 1932 жылдан 1974 жылға дейінгі оңшыл Салазар режимі католицизмді мемлекеттік дін ретінде қайта орнатты, бұл Гоа мен Дамаонды аннексиялау сияқты салдарларға әкелді, содан кейін жүйе режиммен бірге таратылды.
Western Christianity was introduced to the province of Lusitania, what is now Portugal under the Roman Empire in the first half of the first millennium AD. The present day Portuguese state was founded in 1139 by King Afonso Henriques during the Reconquista, in which the Christian kingdoms of the northern Iberian Peninsula reconquered the South from the Cordoba Caliphate of the Sunni Muslim Moors. Crusaders from other Catholic realms aided the reconquest, which Portugal finished in 1249 with the conquest of Algarve. After the Fall of Constantinople to the Sunni Caliphate of Ottoman Turks, Portuguese discoveries in the Age of Exploration, would lead to the establishment of the Portuguese Empire from the early 15th century onwards, spreading Catholicism to Portuguese colonies in Ceuta on the Barbary coast of North Africa, Sub Saharan Africa, the East Indies in Asia, and South America. The Lusophone countries of Angola, Brazil, Cape Verde, Mozambique, São Tomé and Príncipe, and Timor Leste all have Catholic majorities as a result. The Primate of the East Indies based in the Portuguese Goa of early modern India was part of the Portuguese Empire in the East, and a significant Latin Christian minority remains in the Indian subcontinent, the most prominent of which are Goan Catholics. Bombay East Indian Christians, Mangalorean Christians and Latin Christians of Malabar are also among the lesser known New Christian converts in the Eastern hemisphere. In 1910, the Portuguese Republic abolished the policy of having the Latin Church as the state religion, in favour of secularism. However, the right wing Salazar regime from 1932 to 1974 re established Catholicism as the state religion, which had repercussions such as the Annexation of Goa and Damaon, after which the system was subsequently disestablished along with the regime.
Жыныстық зорлық-зомбылық
2021 жылы Португалия католик епископтарының конференциясы Португалия шіркеуінде кәмелетке толмағандарға қатысты сексуалдық зорлық-зомбылықты тергеу үшін тәуелсіз комитет құрды. Португалиядағы католик шіркеуіндегі балаларға қатысты сексуалдық зорлық-зомбылықты зерттеу жөніндегі тәуелсіз комиссия 2022 жылдың қаңтарында жұмысын бастап, 2023 жылдың ақпанында соңғы есебін жариялады. Комиссияны балалар психологы Педро Стрехт басқарды, ол «көп салалы және гендерлік теңгерімді» тергеу тобын жетектеді. Бұл топ шіркеу басқаратын мекемелерде – мысалы, приходтарда, мектептерде, жетімдер үйлерінде немесе ауруханаларда зорлық-зомбылыққа ұшыраған, сондай-ақ шіркеудің қызметкері немесе дін қызметкері тарапынан зорлық-зомбылық көрген адамдардың қатысуын қамтамасыз етуге тырысты. Комиссияға 1950 жылдан бастап 2021 жылы комиссия құрылғанға дейін болған зорлық-зомбылық оқиғаларына қатысты 564 куәлік келіп түсті, оның 512-сі растауды қажет етті. Осы куәліктер негізінде комиссия күдікпен қаралатын күйкілдердің 77%-ы дін қызметкерлері екенін, ал құрбандардың 57%-ы еркектер екенін анықтады, олардың көпшілігі 10-14 жас аралығында болды. Комиссия төрағасы Стрехт құрбандардың саны шамамен 5000 адамды құрайтынын болжады және 2023 жылдың ақпанына дейін белсенді қызмет атқарып жүрген 100-ге жуық дін қызметкері зорлық-зомбылық жасады деген айыптаулардың сенімді екенін мәлімдеді. Ол комиссияның осы дін қызметкерлерінің тізімін шіркеуге және прокуратураға уақтылы ұсынатынын айтты. Есеп жарияланғаннан кейін 25 дін қызметкері прокуратураға хабарланды. Португалия католик епископтары конференциясының президенті Жозе Орнелас есеп жарияланғанына байланысты кешірім сұрап, португалиялық епископтардың есепте ұсынылған ұсыныстарды іске асыруға ниетті екенін растады. Брага соборынан басқа, онда Бом-Жезуш-ду-Монте және Самейру қасиетті үйі орналасқан. Испанияның Галисиядағы Сантьяго-де-Компостела соборына бағытталған маңызды католик қажынаты – Сантьяго жолының бірі – португалдық жол (Caminho Português) Лиссабон соборынан басталып, 610 км-ге созылады. Осы жолмен 14 ғасырда қасиетті саналған Португалия королевасы Изабелла да сапар шеккен.
In 2021 the Portuguese Catholic Bishops' Conference established an independent committee for the investigation of any sexual abuse of minors within the Portuguese church, the Independent Commission for the Study of Sexual Abuse of Children in the Catholic Church in Portugal began its work in January 2022 and issued its final report in February 2023. The commission was led by child psychologist Pedro Strecht who headed a 'multidisciplinary and gender balanced' investigative panel which sought participation from members of the public who had experienced abuse in institutions run by the Church, such as parishes, schools, orphanages or hospitals, or who had otherwise been abused at the hands of a minister or employee of the Church. The commission received 564 testimonies, of which it held 512 to be verified, relating to incidents of abuse which occurred between 1950 and the commission's establishment in 2021. From these testimonies the Commission identified that around 77% of alleged perpetrators were priests with 57% of victims as males, most of whom aged between 10 and 14. Commission president Strecht extrapolated that the figure of victims likely stood at around 5000 individuals, and further proposed that as many 100 priests in active ministry as of February 2023 had been credibly accused of abuse. He stated that the commission would submit the names of these priests to the Church and public prosecutor in due course. Following the report's publication, 25 serving priests have been reported to the office of public prosecutions. The president of the Portuguese Catholic Bishops' Conference, Josè Ornelas, responded to the report's publication with words of apology and confirmed the Portuguese bishops' intention to implement the report's recommendations. Besides the Cathedral of Braga, it also has the Sanctuary of Bom Jesus do Monte and the Sanctuary of Our Lady of Sameiro. One of the routes on the Way of St. James, a major Catholic pilgrimage to the Santiago de Compostela Cathedral in Galicia, Spain, is the Portuguese route (Caminho Português), starting from Lisbon Cathedral and spanning 610 km. Among those who have taken it was Queen Elizabeth of Portugal, who was canonized, in the 14th century.
Португалиялық папалар
Екі папа қазіргі Португалияда дүниеге келді, бірақ олардың екіншісі ғана сол аттас елдің азаматы болды. Дамасус I 306 жылы қазіргі Португалияда туған. Оның 366 жылдан 384 жылға дейінгі папалық кезеңінде Құдай сөзі латын тіліне аударылды. Ол әулие ретінде құрметтеледі, оның мерекесі 11 желтоқсанда тойланады. 1215 жылы Лиссабонда туған Педро Джулиао 1276-1277 жылдары Папа Иоанн XXI ретінде шіркеуге жетекшілік етті.
Two popes were born in what is now Portugal, though only the second one was ever a subject of a country by that name. Damasus I was born in what is now Portugal in 306. His reign as pope from 366 to 384 saw the Scriptures translated to Latin. He is honoured as a saint, with his feast celebrated on December 11. Pedro Julião, born in Lisbon around 1215, led the church as Pope John XXI from 1276 to 1277.