Кіріспе

Диксон таулары – Иллинойс штатының Льюистаун қаласының жанында орналасқан жергілікті американдықтардың қонысы және жерлеу үйінділер кешені. Ол Фултон округінде, Иллинойс өзеніне қарайтын төменгі жартаста орналасқан. Бұл үлкен жерлеу кешені, онда кем дегенде екі зират, он қабаттасқан жерлеу үйінділері және платформалы үйінді бар. Диксон таулары 800 жылға дейін салынған және 1250 жылдан кейін де пайдаланылған. Бұл орын 1927 жылы қазба жұмыстарын бастаған және бұрын осы жерде жеке музей ашқан хиропрактик Дон Диксонның құрметіне аталған. Диксон тапқан 237 қаңқадан тұратын көрме 1992 жылы сол кездегі губернатор Джим Эдгардың бұйрығымен жабылды. Дон Диксон – хиропрактик, ол өз отбасылық шаруашылығында жерлеу үйінділерін тапқан. Ол сүйектерді алып тастамай, тек топырақты ғана шығарған. Қазба жұмыстарын шатырмен жапқан. Кейін шатырын ғимаратқа ауыстырып, жеке музей ашқан. Диксон таулары мұражайы – 1972 жылы АҚШ-тың Иллинойс штаты осы орында салған мұражай. Ол соңғы мұз дәуірінен бері 12 000 жыл бойы Иллинойс өзені аңғарында өмір сүрген жергілікті американдықтардың өмірлік циклы мен мәдениетін көрсетеді. Мұражай Иллинойс штаты мұражайлар жүйесінің бір бөлігі болып табылады.

Жергілікті тіршілік ету орны

Көптеген аңшы-жинақшы мәдениеттерінің өкілдері кеңінен саяхат етеді, тіпті көшпелі өмір салтын ұстанады. Алайда, Иллинойс өзені аңғарының балық, моллюскалар және жануарларға қатысты ерекше өнімділігі жартылай тұрақты елді мекендердің қалыптасуына мүмкіндік берді. Осы орындарды археологиялық зерттеу нәтижесінде, Американың жергілікті халқының өмірлік жағдайлары мен олардың технологиялық деңгейі туралы маңызды мәліметтер алынды. «Эмикуон» жобасы аясында, өзеннің жақын жатқан жайлы жерлерінің үлкен бөлігі сақталып, экожүйесі қалпына келтірілуде. «Эмикуон» батқықтары осы жардың үстінде немесе жанында тұратын адамдардың көп бөлігін азықтандырды. 2009 жылы Мичиган мемлекеттік университетінің қазба жұмыстары кезінде керамика сынықтары, жебе ұштары, сондай-ақ біздің заманымыздың 1300 жылына дейінгі үйлер мен басқа да құрылыстардың негіздері табылды. Мұнда тұрған адамдардың кейбіреулері Диксон дөңесінің өзінде жерленген. Олардың қаңқалары 1930 жылдан 1992 жылға дейін қоғамға көрсетіліп келді, бірақ кейіннен жергілікті американдықтардың алаңдауына байланысты, жерлеу орны қайта жабылды. Олардың бас сүйектері алынып, орнына құмыралар қойылды. Бұл бұрынғы кезде кең таралған практика емес еді. Осы жерлеу орындарынан табылған сегіз жүзден астам қаңқаның қазу және талдау жұмыстары аңшылық пен жинаудан аграрлық экономикаға өтуді және осы өту нәтижесінде халықтың денсаулығындағы маңызды өзгерістерді көрсетті. Диксон дөңесіндегі бұрынғы елді мекендер (950–1050 жж.) негізінен аң аулау мен жинауға негізделген экономиканы көрсетеді. Аң аулау және жинау осы халықты теңгерімді және әртүрлі тамақпен қамтамасыз етті. Осы кезеңде халық аз және тәуелсіз болды, сыртқы адамдармен аз сауда жасады және тек маусымдық лагерьлерде тұрды. Мысалы, көптеген құрал-жабдықтар, мыстан жасалған әшекейлер және импортталған шикізаттан жасалған заттардың болуы жеке тұлғаның жоғары мәртебесін көрсетеді. Атап айтқанда, Кахокия Диксон дөңесіне мыс әшекейлер және теңіз қабықтарынан жасалған әшекейлер сияқты сәндік заттарды ет пен балық сияқты азық-түлікке алмастырып берді. Диксон дөңесінің құлдырауына соғыстар, климаттың өзгеруі және жұқпалы аурулардың кең таралуы себеп болуы мүмкін. Климаттың өзгеруі ауыл шаруашылығына, әсіресе халықтың тіршілік етуі мен саудасы үшін маңызды болған жүгері егісіне зиян келтірген болуы мүмкін. Халықтың өсуі және сауда инфекциялық аурулардың таралуын күшейте түсті, бұл да құлдыраудың себебі болуы мүмкін.

Еске алу

Бұл орын 1972 жылы АҚШ Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді.