Кіріспе
Ванкувер аралындағы провинциялық парк (Британдық Колумбия, Канада) – Канаданың Британдық Колумбиясындағы Ванкувер аралының оңтүстігіндегі Саанич түбегінде орналасқан шағын, тығыз өсімдік жамылғысы бар провинциялық парк (174 гектар). Парк, Wsanec First Nations дәстүрлі аумағында, провинциялық астана Викториядан солтүстікке қарай 20 шақырым жерде орналасқан Ньютон тауының (биіктігі 305 м) маңында жатыр. Саябақ, жасыл өсімдіктерімен, ескі өсу дәуіріндегі Дуглас шыршасы мен батыс қызыл кедрінің ірі үлгілерімен (биіктігі 70 метрге дейін, Ұлыбританиядағы ең биік ағаштан және Еуропадағы ең биік конус тәрізді ағаштан жоғары) және оның бай Жағалау Дуглас шыршасы экожүйесімен ерекшеленеді, осы экожүйенің Оңтүстік Ванкувер аралында қалған бөлігі аз. Ескі орманның солтүстік-батыс бөлігінің шамамен төрттен бірі Пауквачин алғашқы ұлтының Коул шығанағы қорығында орналасқан.
italic=no/John Dean Provincial Park, formerly John Dean Provincial Park, is a small, densely vegetated provincial park (174 hectares) on the Saanich Peninsula of southern Vancouver Island, British Columbia, Canada. The park is located on and around italic=no (Mount Newton), a small mountain (elevation 305 m) in the traditional territory of Wsanec First Nations , itself situated 20 km north of Victoria, the provincial capital city. Featuring lush vegetation, the park is noted for its virgin old growth douglas fir and western red cedar, with large specimens up to 70 m in height (taller than the tallest tree in the UK and the tallest conifer in all of Europe) and for its rich Coastal Douglas Fir ecosystem, little of which remains on southern Vancouver Island. About a quarter of the old growth forest to the north west lies on the Cole Bay reserve of the Pauquachin First Nation.
География
Парктің өзі және паркті қамтитын үлкен ескі орман батыс жағынан Саанич шығанағымен шектеледі, ал Дин Парк ауданы орманның шығыс беткейінің бір бөлігін шектейді. Қалған бөлігі оңтүстік және оңтүстік-шығыс жағынан сирек қоныстанған тұрғын үйлермен және аралас шаруашылықпен шектеледі, олардың кейбірі Канаданың ауыл шаруашылығы жер қорының басқаруында. Мұражайдың ені парктің үстінен өтетін жерде шамамен 8 шақырымды құрайды, және батысқа қарай Саанич шығанағының, ал шығысқа қарай Кордова арнасының әдемі көріністерін белгіленген қарау тұрақтарынан көруге болады. Ньютон тауы Солтүстік және Орталық Сааничтің арасында орналасқан, сондай-ақ астаналық аймақтық округтің көршілес муниципалитеттеріне де тиесілі. Үлкен Виктория аймағы жұмсақ климатымен, туризм, мемлекеттік басқару және технология салаларымен, Төменгі материкке қатынайтын паром қызметімен және CFB Esquimalt әскери-теңіз базасымен танымал. Шағын, бірақ жұмысты Виктория халықаралық әуежайы солтүстік-шығысқа қарай орналасқан, ол коммерциялық рейстерден басқа 443-ші теңіздік тікұшақ эскадрильясына да қызмет етеді және айналасындағы аудандардан оңай көрінетін көптеген шағын ұшақтардың қону-көтеру алаңы болып табылады.
Тарих
Алғашқы халықтар мәдениетінде таудың ең жоғарғы бөлігі, үлкен су тасқынынан аман қалуға мүмкіндік берген биік жер деп аталды. Олар каноясын батыс қызыл кедр арқанымен таудың шаңырағындағы биік арбус ағашына байлады. *italic=no* «Tlay will nook» деп дұрыс айтылады. 1900 жылдардың басында пионер Джон Дин (1850-1943) қазіргі саябақтың орталығына жақын жерде үй салды. Дин 1921 жылы паркке айналған бастапқы жерді сыйға берді, кейін ол кеңейтілді. Диннің үйі 1957 жылы бұзылды, бірақ негізі мен құрылыс материалдарының көп бөлігі сақталды, ал оның орны жол көрсеткішімен белгіленді. Ол Россленд қаласының мэрі болған, өмір бойы бойдақ болған эксцентрик ретінде сипатталады. Ол Росс Бей зиратында жерленді.
Радар тарихы
Таудың басында үлкен Доплер радары орналасқан, оны Викторияның (Британдық Колумбия) көптеген биік нүктелерінен көруге болады. Азаматтар оны радиолокациялық қаптамасының сыртқы түріне байланысты "үлкен футбол добы" деп атайды, бірақ шындығында ол жер бетінен 25 метр биіктікте орналасқан массивті іргетастық мұнарада орналасқан. Радар Nav Canada компаниясына тиесілі және олар басқарады, әуе қозғалысын басқару үшін қолданылады және көбінесе ауа райы радары деп жаңылысады. 1980 жылдардың ортасында Transport Canada Канаданың аумағындағы әуе кеңістігін толық бақылауға мүмкіндік беретін 39 жаңа, заманауи радар мұнараларын сатып алды; бұл ұлттық маңызы бар маңызды міндет болды. Одан кейін Виктория халықаралық әуежайы үшін белгілі бір талаптарға сай келетін орынды анықтау үшін іздеу-таңдау комиссиясы құрылды. Көптеген нысандар қарастырылды, бірақ Маунт Ньютон нысаны барлық техникалық талаптарға сай келетін жалғыз орын болды; сондықтан Көлік министрлігі 1982 жылы мақұлдау берді. Көрсетілген қамту аймағы топографиялық картатарды талдау нәтижесінде болжалды. "Құрылыс аяқталғаннан кейін ағаштар мен жапырақтардың ықтимал әсері ұшу арқылы тексерулермен бағаланады."
Raytheon Canada Ltd. компаниясы 25 метрлік стандартты мұнара конфигурациясын қолдана отырып, дайын, кілтті тапсыруға дайын орналымдарды салуға келісімшарт алды. 1989 жылдың қараша айында мұнара құрылысы аяқталғаннан кейін, 1990 жылдың 23 ақпанында Raytheon Canada Ltd. және Transport Canada ұшу тексерулерін жүргізді. Тексерулер жабдықтың техникалық талаптарға сәйкес жұмыс істейтінін растады және нысан Transport Canada-ға тапсырылды. Қазіргі уақытта нысан паркингке жақын, қоршалған учаскеде орналасқан, кіру үшін құлыпталған қақпа мен қиыршық тас жол қажет. Бірінші радардан төмен қарай екінші радар орналасқан, ол айналмалы параболалық радар болып табылады және Канаданың жағалау күзетіне тиесілі, олар басқарады. Ол төтенше жағдайларда жағалау күзетінің кемелері мен коммерциялық/демалыс кемелері арасында жоғары жиілікті сигналдарды беру үшін қолданылады.
Жақында болған тарих
2019 жылдың мамыр айында Джон Дин провинциялық паркінің атауы өзгертілді.
Экология
Джон Дин провинциялық паркінде табиғи ескі өскен дуглас шыршасы (P. menziesii var. menziesii) және батыс қызыл кедрі (Thuja plicata) өседі, ал басқа барлық жерлерде 2-ші буын немесе одан да жас өсімдіктер кездеседі. Парктегі ағаш түрлері: батыс қызыл кедрі, жағалау дуглас шыршасы, қызыл шаған, бір жағалау қарағайы, алып шырша, арбус, Гарри емені, батыс гемилок (көбінесе Долина тұманды жолынан тыс жерде), үлкен жапырақты клен, сирек Тынық мүжік, кейбір кішкентай қара мақта және бұталар – Тынық сервисберри, вишня (Prunus туысы) және бірнеше саздар (Salix туысы). Тауға көтерілген сайын ағаштар кедр-шырша мекенінен емен-арбус-шырша орманына айналады. Паркте сондай-ақ сирек кездесетін жергілікті жабайы гүлдер, қанатты жыртық (Dryocopus pileatus) және құрып кету қаупі бар Гарри емені (Quercus garryana var. garryana) де өседі. Парктегі ең биік ағаш – Долина тұманды жолынан тыс жерде орналасқан дуглас шыршасы, оның биіктігі 70,9 метрге жетеді және ол Солтүстік Саанич муниципалитетіндегі ең биік ағаш (жанындағы екінші биік ағаш 69,9 метрді құрайды). Ванкувер аралының өнімді ескі орман ормандарының 73%-ы, оңтүстік Ванкувер аралында 87%-ы, ал жағалау дуглас шыршасының биогеоклиматтық аймағының 99%-ы кесілген (Британдық Колумбияның биогеоклиматтық аймақтарына қараңыз). Бұл дуглас шыршасының түрі қазіргі уақытта Канададағы екінші ең биік ағаш болып табылады (93,27 метр, 96 метрлік Ситка шыршасынан кейін, Кармана Гигант). Дуглас шыршасы рекордтық биіктігі 126,5 метрмен бұрын әлемдегі екінші ең биік ағаш болған, секвоядан биік, тек Австралияның тау күлінен (150 метр) асып түскен. Дегенмен, парктегі ағаштар Ванкувер аралының батыс жағындағы ылғалды, жақсы өсетін жерлердегі алыптармен салыстырғанда рекордтық көрсеткіштерді орнатпайды, бірақ құрғақ ескі дуглас шыршасының мекенінің бір бөлігі болып табылады, оның тек 1%-ы ғана индустриалдық дәуірдің басталғаннан бері сақталған.
The trees in the park, though, in no way set a record when compared to the giants of the wetter, better tree growing habitat of the west side of Vancouver Island, but are parts of the endangered dry old growth douglas fir habitat, of which only 1% remains since the onset of the industrial age.
Мекемелер
Бұл жерде жергілікті азаматтардың "Джон Дин паркі достары" деп аталатын ұйымы күтіп ұстаған, жақсы белгіленген шамамен 6 км жаяу жүру жолдары бар. Жер бедері төбелі, бірақ көктемнің соңы мен жаз айларындағы құрғақ жағдайда арнайы жаяу жүру жабдықтары қажет емес. Бұл жолдар бойында жаяу жүргіншілерге Саанич түбегі мен Саанич шығанағының көрінісін тамашалауға мүмкіндік беретін бірнеше қарау алаңдары орналасқан. Парктің басты кіреберісі қарашадан наурызға дейін көліктер үшін жабық. Маусымдық емес кезеңде ауа-райы тұрақты түрде ылғалды және бұлтты, бірақ жаңбыр көбінесе жұмсақ болады; егер температура төмендесе, желтоқсан және қаңтар айларында қар көп жаууы мүмкін.