Кіріспе
Мультиметрлер желісі
AVOmeter – мультиметрлер мен электрлік өлшеу құралдарының желісіне арналған британдық тауар таңбасы; қазіргі кезде бұл бренд Megger Group Limited компаниясына тиесілі. Алғашқы Авометр 1923 жылы «Автоматты катушканы орау және электр жабдықтары» компаниясымен жасалған, ол тікелей кернеуді, тікелей токты және кедергіні өлшеген. Бұл желідегі ең танымал мультиметр – 1951 жылдың мамырынан 2008 жылға дейін түрлі нұсқаларда шығарылған Model 8 болды; соңғы нұсқасы Mark 7 болды. Мультиметрді көбінесе AVO деп атайды, себебі компания логотипі «ампер», «вольт» және «ом» сөздерінің бас әріптерін қамтиды. Дизайн идеясының авторы – 1923 жылы алғашқы AVOметр енгізілген кезде Лондонның почта фабрикалары бөліміндегі жетекші қызметкер болған почта инженері Дональд Макади.
Техникалық ерекшеліктері
Түпкілікті AVOметр бірқалыпты ток (3 диапазон, 0,12, 1,2 және 12 А), бірқалыпты кернеу (3 диапазон, 12, 120 және 600 В) және кедергіні (бір диапазон, 0–10 000 Ом, 225 Ом орталық шкала) өлшеуге арналған. Барлық диапазонды функцияны және диапазон мәнін орнату үшін бір айналмалы қосқышпен таңдауға болады. Екінші қосқыш аспаппен тізбектестелген реостатты қосып, сыналып жатқан құрылғы арқылы ток пен метр арқылы өтетін токты басқару үшін пайдаланылуы мүмкін. Механизм толық масштабта бұрылу үшін 12 мА жұмсады және кіріс терминалының толық масштабтағы тогын 16,6 мА-ға дейін арттыратын "әмбебап шунтты" тұрақты түрде параллель қосылған. Бұл 60 Ом/вольтқа сәйкес келеді. Онда пышақ тәрізді көрсеткіш және анти-параллакс айнасы болған. Чехословакияда (1923), Австрияда, Францияда, Германияда және Швейцарияда (1924) қосымша патенттер алынды. 1926 жылы АҚШ патенті алынды. Түпкілікті AVOметрдің корпусы эбонитті төменгі алдыңғы панелі бар жиектелген еменнен жасалған қорап болды. Алдыңғы панельдің жоғарғы бөлігі құйма алюминийден жасалған. Шамамен үш жылдық өндірістен кейін сату көлемі аспапты қайта құруды негіздеуге жеткілікті болды, енді толық масштабтағы тогы 6 мА болатын механизммен. Жаңадан құрылған метр 13 диапазонға ие болды және ерекше "бүйрек" пішіндес терезесі бар бір бөліктен жасалған фенолды қалыпқа құйылған. Артқы жағында барлық болашақ AVOметрлердің ерекшелігі – пайдалану жөніндегі нұсқаулардың жиынтығы жазылған терең алюминийден жасалған банка болды. Механизм бастапқыда фикс ретінде қызмет етуге арналған қысқа сыммен қорғалған, ол механизмнің артқы жағындағы тіреулерге дәнекерленген. Кейінгі нұсқаларында алдыңғы панельде калибрленген, бұрандалы фитиль болған. 1920 жылдардың соңында мыс оксидінің түзетушілері қолжетімді болғаннан кейін, 1931 жылы AVOметрдің 20 диапазонды "әмбебап" нұсқасы енгізілді, ол бірқалыпты және айнымалы ток кернеулерін өлшеуге арналған. Көптеген ұқсас мультиметрлерден айырмашылығы, барлық әмбебап AVOметрлер, қысқа ғұмырлы "Жоғары кедергі (ЖЖ) AVOметрді" (шамамен 1948–1951 жылдар) қоспағанда, модельге байланысты 10 А немесе 12 А (айнымалы ток) өлшеуге қабілетті болды. 1933 жылдан бастап әмбебап AVOметрлердегі қолжетімді кернеу мен ток диапазондарының саны екі есеге артты, себебі қос сезімталдықты механизм тізбегі енгізілді. Жоғары сезімталдық ÷2 (екіге бөлу) белгісі бар түйме арқылы таңдалды, бұл көрсеткіштің көрсеткішін жартысына дейін азайту қажеттігін білдіреді. Model 8 үшін бұл мүмкіндік қолданылмады, бірақ қозғалатын катушканың бұрылу бағытын өзгерту үшін түйме сақталды. AVOметрлердің дизайнының ерекшелігі пайдаланудың қарапайымдығы болды, сондықтан барлық өлшемдерді әдетте тек екі кіріс терминалын пайдалану арқылы жасауға болады. Алайда, AVOmeter HR қосымша 2500 В (айнымалы ток) және (бірқалыпты ток) диапазондарына ие болды, олар тиісінше 1000 В диапазондарын пайдаланды және алдыңғы панельдің жоғарғы бұрыштарындағы екі қосымша терминал арқылы қосылды. Бұл мүмкіндік 8-ші модельде жалғастырылды және 1–3–10 диапазондарына сәйкес 3000 В-қа дейін артты, 9-шы модельде, II және IV маркаларында және 8-ші модельде V маркасында. 3000 В диапазондары қазіргі қауіпсіздік стандарттарына сәйкес келетіндігіне байланысты 8-ші модельде 6-шы және 7-ші маркаларында жойылды. Бұл жоғары кернеулік мультипликаторлық резисторларды жою арқылы айтарлықтай үнемдеуге мүмкіндік берді. Омметр ретінде 8 Mark II моделі 1 Ом-ден 20 МОм-ға дейін үш диапазонмен өлшейді. Құралдың дәлдігі: бірқалыпты ток диапазондарында FSD ±1%, бірқалыпты кернеу диапазондарында FSD ±2%, барлық айнымалы ток диапазондарында FSD ±2,25% және кедергі диапазондарында орталық шкаланың тек ортасында FSD ±5%. Толық масштабтағы бұрылыстағы ең жоғары ток алуы (вольт үшін 20 000 Ом-ға сәйкес) 50 мкА құрайды, бұл көп жағдайда метрдің тізбекті жүктеуінен туындаған кернеуді өлшеу қателігін қабылданатын деңгейге дейін азайтуға жеткілікті. AVOметр дизайнында айнымалы және бірқалыпты ток диапазондарын бір уақытта таңдауға жол бермейтін электрлік құлып бар. Мысалы, АЖ қосқышы "бірқалыпты ток" күйіне орнатылмаса, ток немесе кернеу диапазондарының ешқайсысын қосуға болмайды. 8-ші модельде бұл АЖ қосқышының тік көрсеткішімен орналасуы. Сол сияқты, АЖ диапазондарын пайдалану үшін, бірқалыпты ток қосқышы "АЖ" күйіне орнатылуы керек. Бірқалыпты ток қосқышы "АЖ" күйіне, ал АЖ қосқышы "бірқалыпты ток" күйіне орнатылған кезде құрал арқылы ток ағып өтпейді. Алайда, қозғалатын катушкалы құралдар тасымалдау кезінде қатты соққыға ұшырауы мүмкін болған жағдайда, қозғалатын катушканы терминалдар арқылы қосылған ауыр сыммен қысқа тұйықтап, қозғалысты басаңдату жақсы тәжірибе. Бұрынғы Авометрлерде бұл кіріс терминалдарын қысқа тұйықтау және ең сезімтал бірқалыпты ток диапазонын таңдау арқылы жасалуы мүмкін. 8-ші, 6-шы және 7-ші модельдерде бірқалыпты ток қосқышында "ӨШІРУ" күйі қарастырылған, ол метрдің терминалдарын ажыратып, қозғалатын катушканы қысқа тұйықтады. 1936 жылдан бастап жасалған AVOметрлер қозғалатын катушканың алға немесе кері серпімді тоқтағыштарға тиюі нәтижесінде жұмыс істейтін артық жүктемеден қорғағышпен жабдықталған. 7-ші модель тоқтағыштан қорғағышты пайдаланған алғашқы тип болды және ол қозғалатын катушканың бұрылуын азайту үшін, егер қатты артық жүктеме болса, көрсеткіш толық масштабтың екі жағына жетпес бұрын қорғағышты аша алатын үдетілген қорғағышты да қамтыды. Үдетілген қорғағыш 8-ші модельде қолданылмады. III маркасынан бастап 8-ші модель кедергі диапазондарындағы фитильмен және 8-ші модельдің 6-шы және 7-ші маркаларының барлық диапазондарында фитильмен қосымша қорғаныспен жабдықталды. AVO мультиметрлері британдық өндіріс және қызмет көрсету саласында, зерттеу және әзірлемелерде, жоғары және орта білім беруде кеңінен таралған. Олар сондай-ақ пайдалы ресурстар, үкіметтік агенттіктер және британдық қарулы күштері тарапынан кеңінен қолданылды. Британдық Әскери-теңіз күштері мен Әуе министрлігінің талаптарына және басқа да клиенттерге арналған бірнеше арнайы нұсқалар жасалды. 8-ші, 6-шы және 7-ші модельдерді NATO стандартына сәйкес жасалды және NATO қызметтеріне стандартты жабдық ретінде берілді. Көптеген коммерциялық және әскери қызметтік нұсқаулықтар ток немесе кернеу өлшемдерінің мәндері 7-ші немесе 8-ші модель AVOметрмен өлшенгенін көрсетеді. 1930 жылдардың соңындағы жарнамалар AVOметрдің пайдалылығын сызғышпен салыстырды. Күні бүгінге дейін оны тұрақты пайдалануға болады. 7, 8 және 9 модельдерінің ертерек нұсқаларында тасымалдау кезінде механизмге зақым келтіретін дизайндық кемшілік болды. Пайдаланушылар әдетте құралды "өшіру" үшін АЖ қосқышын "бірқалыпты ток" күйіне және бірқалыпты ток қосқышын "АЖ" күйіне орнатар еді. Қосқыштар осы күйде болғанда, қозғалыс толығымен демпферленбейді. Зардап шеккен құралдардың пайдалану нұсқаулықтарында оларды "АЖ" және "бірқалыпты ток" (немесе "АЖ" және "бірқалыпты ток" екі жағындағы бос күй) күйіне қоймау керек екені туралы ескерту болған, бірақ неге екенін түсіндірмеген. Проблема кейінірек құралдарда бірқалыпты ток қосқышына "ӨШІРУ" күйін қосу арқылы шешілді (суретті қараңыз).
The case of the original AVOmeter was a comb jointed oak box with an ebonite lower front panel. The upper part of the front panel was cast aluminium. After around three years production, the volume of sales was sufficient to justify a redesign of the instrument, now with a movement whose full scale current was 6 mA. The redesigned meter had 13 ranges and was constructed on a one piece phenolic moulding with the characteristic "kidney" shaped window. The back case was a deep drawn aluminium can on the back of which was a summary of the operating instructions, a feature of all future AVOmeters. The movement was originally protected by a short length of wire, selected to act as a fuse, soldered to supports on the back of the movement. Later versions had a calibrated, screw in, fuse on the front panel. After copper oxide instrument rectifiers became available in the late 1920s, a 20 range "Universal" version of the AVOmeter was introduced in 1931 having both direct and alternating voltage current ranges. Unlike many similar multimeter designs, all Universal AVOmeters, with the exception of the short lived "High Resistance (HR) AVOmeter" (c. 1948 1951), could measure up to either 10 A or 12 A (AC) depending on the model. From 1933, the number of available voltage and current ranges in Universal AVOmeters was doubled by incorporating a dual sensitivity movement circuit. The higher sensitivity was selected by a push button switch marked ÷2 (Divide by two) signifying that the pointer indication should be halved. For the Model 8, this feature was not used but the push button was retained for reversing the direction of deflection of the moving coil. A design feature of AVOmeters was simplicity of use and towards this end, all measurements could generally be made using only two input terminals. However, the AVOmeter HR had additional 2500 V (AC) and (DC) ranges which used the corresponding 1000 V ranges, and were connected through two additional terminals at the top corners of the front panel. This feature was continued in the Model 8 and, with an increase to 3000 V to match their 1 3 10 ranges sequence, in the Model 9, Marks II and IV and the Model 8 Mark V. The 3000 V ranges were deleted in the Model 8 Marks 6 and 7 due to concerns for compliance with contemporary safety standards. This also led to a significant cost saving by eliminating the high voltage multiplier resistors. As an ohmmeter the Model 8 Mark II measures from 1 Ω up to 20 MΩ in three ranges. The instrument has an accuracy of ±1% of FSD on DC current ranges, ±2% of FSD on DC voltage ranges, ±2.25% of FSD on all AC ranges and ±5% of reading (at centre scale only) on resistance ranges. Its maximum current draw of 50 μA at full scale deflection (corresponding to 20,000 ohms per volt) is sufficient in most cases to reduce voltage measurement error due to circuit loading by the meter to an acceptable level. The AVOmeter design incorporates an electrical interlock which prevents AC & DC ranges being selected simultaneously. For example, none of the DC ranges, current or voltage, can be connected unless the AC switch is set to its "DC" position. On a Model 8, this is the position with the AC switch arrow vertical. Similarly, to use the AC ranges, the DC switch must be set to its "AC" position. With the DC switch set to its "AC" position and the AC switch set to "DC", no current can flow through the instrument. However whenever any moving coil instrument is likely to be subjected to heavy shock in transit, it is good practice to damp the movement by short circuiting the moving coil using a heavy gauge wire connected across the terminals. On earlier Avometers, this may be done by short circuiting the input terminals and selecting the most sensitive direct current range. The Model 8 Mark V, 6 & 7 were provided with an "OFF" position on the DC switch which both disconnected the meter's terminals and short circuited the moving coil. AVOmeters designed from 1936 onwards were fitted with an overload cut out operated by the moving coil frame hitting either forward or reverse sprung end stops. The Model 7 was the first type to use the end stop cut out and it also featured an acceleration trip which, in the event of heavy overloads, could open the cut out before the pointer had reached two thirds of full scale. The acceleration cut out was not however used in the Model 8. From the Mark III version, the Model 8 had further protection by a fuse on its resistance ranges and fuse protection was provided on all ranges of the Model 8 Marks 6 & 7. AVO multimeters were almost ubiquitous in British manufacturing and service industry, research and development and higher and further education. They were also widely used by utilities, government agencies and the British armed forces. A number of special versions were produced to British Admiralty and Air Ministry specifications and for other customers. The Model 8 Marks V, 6 & 7 were designed to meet a NATO specification and were standard issue to NATO services. Many commercial and military service manuals specified that values for measurements of current or voltage had been made with a Model 7 or Model 8 AVOmeter. Advertisements of the late 1930s compared the utility of the AVOmeter to the slide rule. Even nowadays it can still be found in regular use. The earlier versions of models 7, 8 and 9 had a design flaw which resulted in many instruments sustaining damage to the movement in transit. Users would habitually 'switch off' the instrument by setting the AC switch to 'DC' and the DC switch to 'AC'. With the switches at these settings, the movement is completely undamped. The operating manuals for the affected instruments did contain a note that they should not be switched to 'AC' and 'DC' (or the blank position either side of the 'AC' and 'DC') though failed to explain why. The problem was solved on later instruments by providing the DC switch with an 'OFF' position (see illustration above).
Қазіргі заман
Клиенттердің сұранысы жоғары болғанмен, 2008 жылы механикалық бөлшектерді жеткізушілермен туындаған мәселелерге байланысты өндіріс тоқтатылды. Зауыттан соңғы шыққан өлшегіш – AVOmeter Eight Mk 7 (сериялық нөмірі 6110 610/081208/5166) болды, ол 2010 жылдың ақпан айында Megger компаниясы ұйымдастырған байқаудың жеңімпазына сыйға тартылды.
Басқа өнімдер
Компания 1950 және 60-шы жылдары азаматтық қорғанысқа арналған Гейгер есептегіштерін өндірді. Автоматты катушкаларды орау және электр жабдықтары Co. Ltd. көптеген басқа да түрлі аспаптарды, оның ішінде электрондық лампаларды (вакуумдық түтіктерді) тексеруге арналған құралдарды жасады.