Бренда Вуттон (1928-1994) – корнуоллдық халық әншісі, ақыны. Корнуолл мәдениетін әлемге танытқан, Кельт елдерінде, Австралияда, Канадада өнер көрсеткен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корнуолл халық әншісі және ақыны (1928–1994)
Cornish folk singer and poet (1928–1994)
Бренда Вуттон (туған есімі Эллери) (10 ақпан 1928 – 11 наурыз 1994) – Корнуолл халық әншісі және ақыны, ол барлық кельт елдерінде, сондай-ақ Австралия мен Канадада Корнуолл дәстүрі мен мәдениетінің елшісі ретінде танылды.
Brenda Wootton (née Ellery) (10 February 1928 – 11 March 1994) was a Cornish folk singer and poet and was seen as an ambassador for Cornish tradition and culture in all the Celtic nations and as far as Australia and Canada.
Ерте өмір
Бренда Эллери Лондонда туған, оның Корнуоллда туған ата-анасы жұмыс іздеп бірнеше ай болғанда, бірақ ол 6 айлық шамасында Корнуоллға қайтып келді. Ол Ньюлин деген балықшылар ауылында өсті. Батыс Корнуоллдың шалғай аймандарындағы шіркеу хорларында және ауылдық үйлерде ән шырқаған жас мектеп оқушысы кезінде ол алғаш рет өз даусының күшін сезді. Бренда 1960 жылдардың басында Корнуолл музыкалық өміріне белсенді қатысты, 1967 жылы Санкт-Жастқа жақын Боталак ауылындағы жаңадан құрылған Граф Хаус фольклорлық музыка клубын басқарып, Корнуоллдың Сент-Бурян қаласында өзінің "Пайперс" фольклорлық клубын құрды. Кейін ол "Пайперс" клубын қайта Граф Хаусқа, содан кейін Пензанстағы "Батыс" қонақ үйіне көшіре алды.
Brenda Ellery was born in London, during a brief few months when her Cornish born parents were there looking for work, but was back home in Cornwall at 6 months old. She grew up in the fishing village of Newlyn. She first found her voice as a young schoolgirl, singing in chapel choirs and village halls in the remote communities of West Cornwall. Brenda became active on the Cornish music scene in the early 1960s, taking over the recently formed Count House Folk Music Club at Botallack near St Just in 1967, to found her own Pipers Folk Club, at St Buryan, Cornwall. She was later able to move Pipers back to the Count House, and subsequently into Penzance at the Western Hotel.
Әнші мансабы
1973 жылы ол Ричард Гендаллмен танысты, ол оған сол жылы Ирландиядағы Килларнидегі Панкельт фестивалінде орындау үшін корн тіліндегі екі әнді үйретті. Ол Корнуоллдың өз тілінде ән айту мүмкіндігін қуана қарсы алды, әр концертте кем дегенде бір әнді корн тілінде орындауға уәде берді. Ричард Бренда үшін 460-тан астам ән жазды, оның 140-тан астамы корн тілінде болды. 1974 жылы Бренда Тремэн қолөнер базарын басқаруды қызы Сьюге тапсырды және кәсіби әнші болды. Оның алғашқы альбомдары Корнуоллдың Sentinel лейблінде жазылды, көбінесе Джон Фиш (Джон Лэнгфорд)пен бірге, олармен ол алты жыл бойы дуэт орындады. Кейін Бренда Роберт Бартлеттпен, гитаристтер Пит Берриман, Майк Сильвер, Аль Фенн, Дэвид Пенхейл және Крис Ньюменмен бірге ән айтты. Оның репертуары жылдар бойы халық, рок, блюз, джаз және тіпті гимндерді қамтыды, бірақ ол ең көп есінде қалғаны Корнуоллдың «классикалық» әндері болды, мысалы, Ламорна, Ақ гүл, Камборн төбесі, Страттон колядкасы және Мордонноу, Тамар, Күміс тор және Лионесс балладалары, соңғы үшеуі Ричард Гендаллдың туындылары. Ол корн, бретон немесе ағылшын тілдерінде ән айтуға бірдей жарамды болды және ол өз туған Корнуоллдағыдай, жиі баратын Бретаньде де танымал болды. Ол 1970-ші жылдардың басында Бретаньдегі алғашқы Лориант Интеркельт фестивалінде өнер көрсетті. Бренда бүкіл әлемде танымал болды, корн эмигранттары мен басқалар оны құшақтап алды, Оңтүстік Австралиядағы Кернеуэк Лоуендерде үш рет, Канадада және Еуропа бойынша өнер көрсетті. Ол Жапонияда «Walk Across the World» синглымен поп-чарттарда 1-орынға шықты. Бренда 1977 жылы Горсед Керноудың барды болды және Гвилан Гвавас (Гвавас шағаласы) атты бардтық есімін алды. Өмірінің соңғы жылдарында ол Корнуоллда BBC Radio Cornwall радиосының жүргізушісі ретінде танымал болды, онда ол 1990 жылға дейін танымал апталық сұраныс шоуын – Sunday Best-ті жүргізді. Ол сонымен қатар Бодмин қаласындағы Сент-Лоуренс ауруханасының ауруханалық радио қызметі Radio Beacon-ның құрметті президенті болды. 1994 жылдың наурыз айында 66 жасында Пензанста қайтыс болды. Ол шамамен бес жыл бойы ауырып, музыкалық өмірден бірте-бірте суырып алуға мәжбүр болды.
In 1973 she was introduced to Richard Gendall, who taught her two songs in Cornish to sing at that year's Pan Celtic Festival in Killarney in Ireland, and she welcomed the opportunity to sing in Cornwall's own language, Kernewek, pledging to sing at least one song in Cornish at every concert. Richard wrote over 460 songs for Brenda, over 140 of them in the Cornish language. In 1974, Brenda handed Tremaen Craft Market over to daughter Sue to manage, and turned professional as a singer. Her early albums were recorded on Cornwall's Sentinel label, often with John the Fish (John Langford), with whom she sang for six years. Brenda later sang with Robert Bartlett and with guitarists Pete Berryman, Mike Silver, Al Fenn, David Penhale and Chris Newman. Her repertoire over the years covered folk, rock, blues, jazz and even hymns, but she is best remembered for her Cornish "standards" such as Lamorna, The White Rose, Camborne Hill, The Stratton Carol and the ballads Mordonnow, Tamar, Silver Net and Lyonesse, those last three all written by Richard Gendall. She was equally at home when singing in Cornish, Breton or English and was as famous in Brittany, which she visited regularly, as she was in her native Cornwall. She appeared in the first ever Lorient Interceltic Festival in Brittany in the early 1970s. Brenda became famous throughout the world where she was welcomed by Cornish exiles and others, and sang at the Kernewek Lowender in South Australia three times, and in Canada, as well as across Europe. She reached number 1 in the pop charts in Japan with the maxi single 'Walk Across the World'. Brenda was made a bard of the Gorsedh Kernow in 1977, and took as her bardic name Gwylan Gwavas (Gwavas Gull). In her later years, she became well known in Cornwall as a presenter for BBC Radio Cornwall where she hosted the popular weekly request show Sunday Best, until 1990. She was also the Honorary President of Radio Beacon, the hospital radio service for St Lawrences Hospital in Bodmin. She died at her home in Penzance aged 66, in March 1994. She had been ill for about five years, forcing her to gradually withdraw from the music scene.
Бобиноның қайтадан табылған таспалары
2010 жылы Вуттонның жазба инженері Джон Найт 1984 жылдың маусымындағы, оның халықаралық мансабының шарықталу кезеңіндегі тікелей орындалысының аналогтық бас таспаларын қайта тапты. Париждегі Бобино музыкалық театрында өткен концертте Вуттон Камборн Таун тобымен және музыканттар Рей Робертс, Дейв Фриман және Крис Ньюменмен бірге өнер көрсетті. Жазба кейіннен цифрлық түрде өңделді және «All of Me» деген атпен шығарылды, онда он тоғыз трек және он алты беттік, жарияланбаған фотосуреттердің кітабы бар, олардың көп бөлігі Вуттонның жеке қорынан алынған.
In 2010 Wootton's recording engineer John Knight rediscovered the analogue master tapes of a live performance from June 1984, at the peak of her international career. The concert, which took place at the Bobino music hall theatre in Paris, featured Wootton with the Camborne Town Band, and musicians Ray Roberts, Dave Freeman and Chris Newman. The recording was subsequently digitally mastered and released as All of Me, featuring nineteen tracks and a sixteen page booklet of unpublished photographs, many from Wootton's own private collection.
Мұра
2017 жылы BBC Radio Cornwall Брендаға Корнуоллдың ең сүйікті "музыкалық аңызы" ретінде көк тақтай сыйлады, дауыс беруге тыңдаушылар қатысты. 2021 жылы көк тақта оның Пайперс фольк клубы орналасқан және музыкалық мансабы басталган Сент-Жастқа жақын Боталак ауданындағы граф үйінің қабырғасына орнатылады. 1995 жылы Бренданың өлеңдер жинағы "Пантомима қайнатпасы" жарық көргеннен кейін, Бренданың қызы Сью Эллери Хилл Бренданың жаңа және ескі, көптеген бұрын естілмеген әндері жазылған үш жаңа CD шығарды. 2018 жылы ол анасының өмірбаянын – "Бренда: Корнуоллға деген махаббат үшін – Корнуоллдың ән сахнасының бірінші ханымы Бренда Вуттонның өмірі мен заманы" деген атпен жариялады, ал 2021 жылы Ричард Гендалл Бренда үшін жазған әндері бар екі CD-дискімен бірге Бренданың әндер жинағын шығарды, олар Корнуолл тілінде (Kernewek) орындалған.
In 2017, BBC Radio Cornwall awarded Brenda a Blue Plaque as Cornwall's best loved 'music legend', voted on by their listeners. In 2021, the Blue Plaque will be erected on the walls of the Count House at Botallack near St Just, the site of her Pipers Folk Club, and from where her music career began. Following on from her publication of Brenda's poems, 'Pantomime Stew', in 1995, Brenda's daughter Sue Ellery Hill has privately produced three new CDs with recordings of Brenda old and new, many songs previously unheard. In 2018 she published her mother's biography 'Brenda: For the Love of Cornwall the Life and Times of Brenda Wootton, Cornwall's First Lady of Song', and in 2021 has brought out a new Songbook with two CDs of Brenda singing in Kernewek, the Cornish language, all written for Brenda by Richard Gendall.