Marlin Model 60 мылтығы: тарихы мен ерекшеліктері

Кіріспе

Marlin Model 60, сондай-ақ Marlin Glenfield Model 60 деп те аталады, ол .22 LR жиек отты патронымен атылатын жартылай автоматты мылтық. Бұрын Кентукки штатындағы Мэйфилд қаласында, ал қазірде Алабама штатындағы Ханцвилл қаласында Remington Arms компаниясымен, бұрын Коннектикут штатындағы North Haven қаласындағы Marlin Firearms Company компаниясымен өндірілген. 1960 жылдан 2020 жылға дейін үздіксіз өндірісте болды және компанияның мәлімдемесіне сәйкес, бұл әлемдегі өз түріндегі ең танымал мылтық. Басты ерекшеліктері: микро-жақтары бар ствол, көлденең бұрандалы қауіпсіздік тетігі, Монте-Карло үлгісіндегі иілген ағаштан жасалған тоқпан және мыс немесе қара болаттан жасалған ішкі патрон ұңғысы. Marlin Model 795 – бұл өте ұқсас мылтық және Marlin Model 60 негізінде жасалған, тек ажыратылатын патрон қоймасын қабылдау үшін өзгертілген.

Тарих

Марлин 99 үлгісі 1959 жылы Эвальд Николмен әзірленді. Ішкі құрылымы бойынша ол 1960 жылы Model 60 болып шығатын модельге ұқсас болды. Дегенмен, сыртқы түрінде айқын айырмашылықтар байқалды. 99-үлгіде жаңғақтан жасалған жиек болды, ал қабылдағышы 60-үлгідегідей оптикалық прицелдерді орнатуға арналған ойыстармен жабдықталмай, винттермен бекітілетін оптикалық прицелдерді орнатуға арналған тесіктермен жабдықталған. Model 99 1959 жылдан 1961 жылға дейін өндірілді, ал Marlin-нің Glenfield желісінде арзан бағадағы 99G үлгісі де ұсынылды. Model 60 1960 жылы 99-үлгінің дизайны негізінде жасалды. Басты айырмашылық – қымбат жаңғақ ағашына қарағанда арзан қайың ағашынан жасалған жиек, бұл өндіріс шығындарын азайтуға мүмкіндік берді. Сондай-ақ, Marlin өздерінің түтікшелі магазиндерінде болаттан жасалған ішкі түтіктерді пайдаланудан бас тартып, басқа компаниялар сияқты мырыштан жасалған түтіктерге көшті. Бұл, алдыңғы .22 калибрлі Marlin мылтықтарында жиі кездесетін болат түтіктердің орнына, тотығу проблемасын жойды және арзан бағадағы Marlin мылтығын .22 калибрлі қымбат мылтықтармен салыстырылатын беріктікке ие етті. Model 60 сонымен қатар 16 ойықты патрон арнасымен жабдықталған, ол 1953 жылы әзірленген Marlin-нің Micro-Groove технологиясын пайдаланды. Бұл технология, оқпанның мұқият өңделген ұшымен бірге, Model 60-қа дәстүрлі терең ойысты патрон арналарын пайдаланған бәсекелес мылтықтарға қарағанда жоғары дәлдік береді, өйткені оқ оқпаннан өтетін кезінде аз деформацияланады. Model 60-да қолмен "толық ашық" күйде ұстап тұру механизмі бар, ол толық керілген, ашық жағдайға жеткенде зарядтау тұтқасын қаруға қарай итеріп белсендіріледі. Бұранданы қолмен ұстап тұрып жабу үшін, зарядтау тұтқасын қарудан алыс тартып, содан кейін бұранда алға жылжуы керек. 1985 жылдан бастап Model 60 патенттелген автоматты "соңғы оқтан кейін" бұранданы ұстап тұру механизмімен жабдықталды. Бұл мүмкіндік – қауіпсіздік шарасы, ол соңғы патрон атылғаннан кейін бұранданы жартылай ашық күйде бекітеді, осылайша ашық жағдайдағы механизмді қауіпсіз тексеруге мүмкіндік береді және қарудың бос екенін хабарлайды. 1980 жылдардың соңында мылтықтың сыйымдылығы Нью-Джерси штатының жартылай автоматты қаруларға қатысты заңнамасына сәйкес 15 оққа дейін төмендетілді. 1980 жылдардың ортасында Model 60 мылтықтарында "соңғы оқтан кейін" бұранданы ұстап тұру механизмі және 18 оққа дейін сыйымдылығы бар түтікшелі магазин болды. Осы екі мүмкіндігі бар мылтықтар Model 60-тың ең ізделісті модельдерінің қатарына жатады. Жаңартылған магазин түтігі оқпаннан көрінетіндей қысқа болды, бұл осы кезеңдегі мылтықтарды анықтауды жеңілдетті. Содан кейін, 2000 жылдардың басында оқпанның ұзындығы 22 дюймнен 19 дюймге дейін (559 мм-ден 483 мм-ге дейін) қысқартылды, бұл қысқартылған магазин түтігінің ұзындығымен сәйкес келді. Бұл мылтықтың ұзындығын 40,5 дюймнен 37,5 дюймге дейін (1029 мм-ден 953 мм-ге дейін) қысқартты. (Суретте 1029 мм ұзындығындағы 40,5 дюймдік үлгі көрсетілген, мылтық 1982 жылы өндірілген.) Алып тасталмайтын түтікшелі магазиндерге 10 оқтың шектеуі қолданылмады. Marlin экспортқа арналған модельдерді де өндірді, олардың сыйымдылығы шетелдік атыс қаруларына қатысты ережелерге сәйкес келді. 1960 жылдан бері дизайнда шамалы өзгерістер болғанына қарамастан, ішкі бөліктердің көпшілігі кері үйлесімділікке ие. Жылға байланысты ерекшеленетін кейбір бөліктер – патрон беру механизмі, магазин түтіктері, оқ ату механизмі және молоток. 2020 жылы Marlin, Remington Arms активтері сатылған кезде Sturm, Ruger & Co. компаниясына сатылды. Осы кезде Model 60 өндірісі тоқтатылды. Ruger 2021 жылдың күзінде Marlin өндірісін қайта бастады. 2022 жылдың қаңтарында Ruger Model 60 өндірісін қайта бастау жоспары жоқ екенін мәлімдеді.

The Marlin Model 99 was developed in 1959 by Ewald Nichol. Internally, it was essentially what would become the Model 60 in 1960. However, major differences were visible from the exterior. The Model 99 featured a walnut stock, and the receiver, instead of being grooved for tip off scope mounts like the Model 60 would be, was factory tapped to accept screw on scope mounts. The Model 99 was offered from 1959 through 1961, and a lower priced version, Model 99G, was offered under Marlin's Glenfield line. The Marlin Model 60 was developed in 1960 from the Model 99 design. The primary difference was that the stock was made of birch instead of walnut to reduce the recurring production costs for the more expensive wood. Marlin also moved away from their practice of using steel inner tubes with their tubular magazine. They moved back to brass inner tubes as other companies had done. This, instead of the steel tubes often seen on earlier Marlin .22 rifles, eliminated the rust problems that the all steel tubular magazines had experienced which helped make the inexpensive Marlin rifle as durable as more expensive .22 caliber rifles. The Model 60 additionally featured a 16 groove rifled barrel, utilizing Marlin's trademarked Micro Groove rifling technology, which had been developed in 1953. This rifling, with its precision crowned muzzle, gave the Model 60 an inherent, enhanced accuracy over competing rifles, which used traditional deep grooved rifling, because the bullet was not as severely deformed while traveling down the barrel, and downrange. The Model 60 has a manual "fully open" bolt hold position, activated by pushing the charging handle inwards towards the gun when it is in the fully retracted, open breech position. To close the bolt with the manual bolt hold open engaged, the charging handle must be pulled out, away from the gun, before the bolt will go forward. Since 1985, the Model 60 has also included a patented automatic "last shot" bolt hold open. This latter feature is a safety feature that locks the bolt half way open after the last cartridge is fired, thereby allowing the safe inspection of the now open action. This also notifies the user when the gun is empty. During the late 1980s, the capacity of the rifle was reduced to a 15 round maximum limit, to meet New Jersey's firearms law for semi automatic guns. For a few years in the mid 1980s the Model 60 rifles had both the "last shot hold open" feature and also held 18 rounds in the tube magazine. Those rifles with those two features are among the most sought after Model 60s. The redesigned magazine tube was visibly shorter than the barrel, which is how rifles from this period can be easily identified. Then, in the early 2000s the length of the barrel was reduced from 22 to 19 inches (559 to 483 mm), to match the length of the reduced length magazine. This had the effect of reducing the length of the rifle from 40.5 to 37.5 inches (1029 to 953 mm). (The photo above is of the 40.5 inch (1029 mm) version, the rifle having been manufactured in 1982.) Non removable tubular magazine fed rifles were never subject to the 10 round limit of the Federal Assault Weapons Ban. Marlin also manufactured models for export, which had various capacities to comply with foreign firearms regulations. Despite slight design changes since 1960, there is general backwards compatibility of nearly all internal parts. Some notable parts that are year specific are the feed throat mechanisms, magazine tubes, firing pins, and hammers. In 2020 Marlin was sold to Sturm, Ruger & Co. when Remington Arms assets were sold off. Production of the Model 60 ceased at this time. Ruger relaunched Marlin in fall of 2021. As of January 2022, Ruger announced it has no plans to resume production of the Model 60.

Ерекшеліктері

Әрекеттің құрылымы – оң жақтан оқ шығаратын, тікелей кері импульстік жүйе. Қабылдағыштың үстіңгі бөлігі жылтырамайтын, тісті жабынмен жабдықталған. Қабылдағыш алдыңғы және артқы бұрандалар арқылы, сәйкесінше, қол тірегі мен қақпақ арқылы бекітіледі (кейінгі үлгілерде қақпақтың артында қол тірегінің негізін нығайту үшін ағаш бұрандасы қосылған). Қабылдағышта оптикалық прицел орнатуға арналған ойық бар. Оптикалық прицелсіз пайдалану үшін, ұңғыда реттелетін ашық артқы көз және рампалы алдыңғы көз қарастырылған. Оқты зарядтау тұтқасы журналдан бірінші оқтың енгізілуіне және бұранданы қолмен ұстап тұру мүмкіндігін қамтамасыз етеді (кері тартылып, итеріледі). Қазіргі үлгіде, бұранданы босату үшін қақпақтың алдында сыртқы рычагпен жабдықталған автоматты "соңғы оқтан кейін" бұранданы ұстап тұру құрылғысы бар. Ең алғашқы 60-шы үлгілерде бұранданы ұстап тұру функциясы болмаған; алдымен қолмен, содан кейін 1980-ші жылдардың ортасында автоматты "соңғы оқтан кейін" ұстап тұру қосылды. Мылтықта, қақпақтың үстінде орналасқан, оңай қолжетімді, кесілген бұрандалы қауіпсіздік тетігі бар. Бөлшектелген кезде, қақпақ, қақпақ және қауіпсіздік тетігі қол тірегінде қалады. Marlin өзінің 60-шы үлгісінде Micro Groove рельефін қолданады. Бұрылу жылдамдығы – оң жақта 1:16 дюйм. Micro Groove рельефінде, көптеген мылтықтарда қолданылатын 4, 6 немесе 8 терең ойықтардың орнына 16 кішкентай ойық және тік бұрыштар қолданылады. Бұл, оқтың ұңғыдан өтетін кезінде деформациясын азайту арқылы мылтықтың дәлдігін арттырады. Model 60 – ең арзан .22 калибрлі жартылай автоматты мылтықтардың бірі болғанымен, ол қораптан шыққанда ең дәл мылтықтардың бірі ретінде танымал, ешқандай өзгерістер қажет емес. Ruger 10/22 сияқты кейбір бәсекелес .22 калибрлі жартылай автоматты мылтықтардан айырмашылығы, Model 60 үшін салыстырмалы түрде аз қосымша аксессуарлар сатылады. Model 60 отыз бестен астам түрде сатылды және 1983 жылдан бері ең көп сатылатын спорттық мылтықтардың бірі болып табылады. Алдыңғы .22 калибрлі жартылай автоматты мылтықтар көбінесе .22 Short, .22 Long және .22 Long Rifle патрондарымен алмастырылып жұмыс істеуге арналған болса, Model 60 тек .22 Long Rifle патроны үшін оңтайландырылған.

The action design is a self loading, straight blowback operation, with right side ejection. The receiver top has a serrated, non glare finish. The receiver is held in the stock by front and rear machine screws through forearm and the trigger guard respectively (later models add a wood screw behind the trigger guard to reinforce the wrist of the stock). The receiver is grooved for a scope mount. For use without a scope, the barrel features an adjustable open rear light and a ramp front sight. The charging handle is used to load the first round from the magazine and can be retracted and pushed in as a manual bolt hold open feature. Current model has an automatic "last shot" bolt hold open device with an external lever in the front of the trigger guard to release the bolt. Earliest Model 60s did not have a bolt hold open; first the manual, then in the mid 1980s the automatic "last shot" hold open were added. The rifle has an easily accessible cross bolt safety located above the trigger. When disassembled, the trigger guard with trigger and safety remains in the stock. Marlin uses their proprietary Micro Groove rifling in the Model 60. The twist rate is 1:16 inches, right hand. Micro Groove rifling uses 16 small lands and grooves rather than 4, 6 or 8 deeper grooves used in most rifles. This increases the accuracy of the rifle by lessening deformation of fired bullets traveling down the barrel. Although the Model 60 is one of the least expensive .22 semi automatic rifles sold, it has the reputation of being one of the most accurate rifles out of the box, with no modifications necessary. Unlike some competing .22 semi automatic rifles, such as the Ruger 10/22, there are relatively few aftermarket accessories sold for the utilitarian Model 60. The Model 60 has been sold in over thirty five variants, and is one of the fastest selling sporting rifles ever, as of 1983. While earlier .22 semi automatic rifles were often designed to function with .22 Short, .22 Long and .22 Long Rifle interchangeably, the Model 60 is optimized for the .22 Long Rifle cartridge only.

Қолданылуы

Model 60 ұсақ аң аулауға, зиянкестерді жоюға, сондай-ақ үлкен мылтықпен аң аулауға дайындалу кезінде, қанағаттанарлық, бірақ төмен құнмен мақсатты жаттығуларға өте ыңғайлы. Оқ-дәрілердің салыстырмалы түрде үлкен сыйымдылығы, демалыспен нысана ату ("плинкинг") үшін жеткілікті, ал төмен бағасы мен пайдаланудың қарапайымдығы оны жартылай автоматты мылтықты қолдануды жаңа үйреніп жатқан жас аңшылар үшін алғашқы мылтық ретінде тамаша жасайды.