Кіріспе

Америкалық теру машиналарын, механикалық және электрондық калькуляторларды өндіруші Friden Calculating Machine Company (Friden, Inc.) – американдық теру машиналарын және механикалық, кейіннен электрондық калькуляторларды өндірген компания. Ол 1934 жылы Карл Фриден тарапынан Калифорния штатының Сан-Леандро қаласында құрылған.

Тарих

1957 жылы «Фриден» Нью-Йорк штатының Рочестер қаласындағы «Коммерциялық бақылау корпорациясын» сатып алды. Бұл оларға «Флексорайтер» телепринтерін әкелді, ол Екінші дүниежүзілік соғыста Әскери-теңіз күштері үшін жасалған бірлік тіркеу жабдығының бөлігі ретінде қолданылатын электрлі теру машинасы болды. Бұл машина қазіргі заманғы компьютерлердің алғы құрылысы есептеледі және қаза тапқан әскери қызметшілердің туыстарына «өкінішпен хабарлаймыз» деген хаттарды автоматты түрде теру үшін пайдаланылды. «Флексорайтер» «Фриден» калькуляторларына қосылып, қағаз лента арқылы клиенттердің аттары мен шот сомаларын автоматты түрде толтырып, шоттар мен басқа да стандартты хаттарды шығаруға мүмкіндік берді. Көп ұзамай «Фриден» алғашқы транзисторлық компьютерлердің бірнеше моделін өндіруге кірісті. «Фриден» 1963 жылдың маусым айында Роберт «Боб» Эпплби Раген жасаған, толыққанды транзисторлық электрондық калькулятордың – EC 130 моделінің тұсаукесерін жасады. Бұл машинада 13 таңбалық сыйымдылығы және 5 дюймдік ЭЛТ дисплейі болды. Қымбат транзисторларға жұмсалатын қаражатты үнемдеу үшін магнитостриктивті кешіктіру желісі жады қолданылды. EC 130 2200 долларға сатылды (1963 жылғы 2200 доллар шамамен соңғы жылдардағы <есептелген сомаға> тең), бұл сол кездегі ұқсас электромеханикалық калькуляторлардың бағасынан үш есеге жоғары болды. Бұл машина күрделі есептеулерде операциялардың ретін көрсету үшін қажетті жақшаларды жойған кері польшалық нотацияны (RPN) қолданған алғашқы калькулятор болды. 1965 жылдың сәуір айында ұсынылған EC 132 моделіне түбір табу функциясы қосылды. 1965 жылы компания «Singer Business Machines» компаниясымен сатып алынды, бірақ 1974 жылға дейін «Friden» таңбасымен жұмыс істеді. «Singer – Friden» зерттеу орталығы, алғаш Окленд қаласында (1965-1970 жылдар), кейін Пало-Альто қаласына (Калифорния штаты) көшірілді. Ол 1971 жылы Intel 4004 негізінде жасалған «Busicom», 1972 жылы «Casio Mini» және «Sharp EL 805» сияқты жаңа жапондық өнімдермен бәсекелесе алатын қалталық калькуляторды жасауға қол жеткізе алмады.

Танымал мәдениетте

Фриден калькуляторлары, өздерінің гипнотикалық механикалық қозғалыстарымен, 1960 жылғы "Пәтер" фильміндегі "Біріккен өмір" сақтандыру компаниясы кеңсесіндегі жүздеген үстелдерді толтырады.