Маргарет Тизак: Өмірі мен сахналық жетістіктері

Кіріспе

Британдық актриса (1931–2011)

Мансап

Тайзак классикалық сахналық рөлдерімен танымал болды, 1962 жылы Максим Горькийдің «Төмендегілер» пьесасында Василисса рөлін ойнау үшін Корольдік Шекспир компаниясына қосылды. 1972 жылы олардың Рим маусымында «Кориолан» трагедиясындағы Волюмния, «Юлий Цезар» пьесасындағы Порция және «Тит Андроник» пьесасындағы Тамора сияқты маңызды рөлдерді орындады. Ол Горькийдің тағы бір пьесасында, 1974 жылы «Жазғы халық» РСК қойылымында Мария Львовна рөлінде ойнады. 1977 жылы Канададағы Стратфорд фестивалінің актерлік труппасына қосылды, онда ол Ибсеннің «Үлкен құпиялар» пьесасында Альвинг ханымды, Ричард III-тегі королева Маргаретті және «Бәрі жақсы аяқталады» комедиясында Руссильон графинясын сомдады. 1977 жылғы Стратфорд маусымында «Нью-Йорк Таймс» газетінің жазушысы Ричард Эдер «Басты қызығушылықтың бірі – Маргарет Тайзак ашылуы болды, оның жұмысы осында керемет болды» деп жазды. Тайзак канадалық актриса Кейт Ридтің фестивальден кетуіне байланысты соңғы сәтте шақырылған болатын, бұл бастапқыда канадалық ұлтшылдардың наразылығын тудырды. Театр сыншысы Роберт Кушман кейіннен, егер наразылықтар сәтті болғанда, «канадалық көрермендер үш керемет қойылымнан айырылып қалар еді» деп жазды, сондай-ақ оның Ричард III-тегі рөлін атап өтіп, «мұндай керемет (королева) Маргарет болған емес» деді. Ол 1983 жылы Бродвейдегі Корольдік Шекспир компаниясымен қайтадан графиня рөлін ойнады. 1981 жылы «Кім Вирджиния Вульфтен қорқады?» пьесасының Ұлттық театр жаңғыртуындағы рөлі үшін ол алғашқы Оливье сыйлығын «Жыл актрисасы» номинациясы бойынша жеңіп алды, онда ол ауруға шалдыққан Джоан Плоурайтты алмастырды. 1990 жылы ол Лотте Шоун рөлінде Лондон мен Бродвейдегі қойылымдарда Дам Мэгги Смитпен бірге ойнағандығы үшін «Тони» сыйлығын жеңіп алды. 1994 жылы ол Корольдік Ұлттық театрдағы «Инспектор келді» қойылымында Сибил Бирлингтің рөлін ойнады. 2008 жылы ол Лондонның Донмар қоймасында Энид Багнольдтың «Шира бақшасы» пьесасын қайта қоюда миссис Сент Могам рөлін сомдағандығы үшін мақтанға ие болды, соның нәтижесінде 2009 жылы сыншылар шеңберіндегі театр сыйлықтарында «Ең үздік актриса» және пьесадағы «Ең үздік актриса» үшін Оливье сыйлығын жеңіп алды. 2009 жылы ол Хелен Мирренмен бірге Корольдік Ұлттық театрда «Федре» пьесасында ойнады. Ол Стэнли Кубрик режиссерлік еткен екі фильмде түсті: «2001: Ғарыш саяхаты» (1968) және «Көктемгі саз» (1971). Тайзак сондай-ақ «Шпиондар сақинасы» (1964), «Шыбырлаушылар» (1967), «Сүйіспеншіліктің иісі» (1969), «Мұра» (1978), «Кватермасс қорытындысы» (1979), «Мырза Махаббат» (1985), «Құлақтарыңды тікте» (1987), «Патшаның бұрынғы әйелі» (1990), «Миссис Даллоуэй» (1997), «Жас және жарқын» (2003) және Вуди Алленнің «Сәйкес нүкте» (2005) және «Скуп» (2006) фильмдерінде де ойнады. Тайзак «Бірінші Черчилльдер» фильмінде Анна патшайымын, «Туыс Бетте» фильмінде Беттені, ал «Мен, Клавдий» сериалында император Клавдийдің анасы Антонияны сомдады. Ол сондай-ақ 1987 жылы Мисс Марплдегі Агата Кристидің «Дұшпан» әңгімесінің BBC адаптациясында Клотильда Брэдбери Скотты ойнады. 1990 жылдары ол «Жас Индиана Джонс жылнамалары» телесериалында жас Индиана Джонстың қатаң Оксфорд білім алған тәлімгері Мисс Хелен Сеймур рөлінде басты рөлдердің бірін ойнады. 2000 жылдары ол «Мидсомерлік кісі өлтірулер» сериалында екі рет пайда болды. 2011 жылы ол «Шығыс енді» мыс операсының актерлік құрамына қосылып, Лидия Симмондс рөлін ойнады. 2011 жылдың 13 сәуірінде жеке себептерге байланысты ол «Шығыс енді» сериалынан кеткені және оның рөлі үлкен сюжеттік желіні жалғастыру қажеттілігіне байланысты Хизер Чейзенге берілгені жарияланды.

Tyzack was noted for her classical stage roles, having joined the Royal Shakespeare Company to play Vassilissa in Maxim Gorky's The Lower Depths in 1962, and had major roles in their 1972 Roman Season as Volumnia in Coriolanus, Portia in Julius Caesar and Tamora in Titus Andronicus. She appeared in another Gorky play, as Maria Lvovna in Summerfolk RSC 1974. In 1977 she joined the acting company of the Stratford Festival in Canada, where she played Mrs Alving in Ibsen's Ghosts, Queen Margaret in Richard III and the Countess of Roussillon in All's Well That Ends Well. In a feature of Stratford's 1977 season, New York Times writer Richard Eder noted "One of the main excitements was the discovery of Margaret Tyzack [ ] her work here has been a revelation". Tyzack had been engaged on short notice by the Festival when Canadian actress Kate Reid dropped out, which initially spurred some protests from Canadian nationalists. Theatre critic Robert Cushman later wrote that had the protests succeeded "Canadian audiences would have been deprived of three great performances", noting of her performance in Richard III, "there can never have been a better (Queen) Margaret". She played the Countess role again for the Royal Shakespeare Company on Broadway in 1983. She received her first Olivier award as Actress of the Year in a Revival in 1981 for the National Theatre revival of Who's Afraid of Virginia Woolf? in which she played Martha, replacing Joan Plowright who was ill. In 1990, she won the Tony Award for Best Featured Actress in a Play for her role as Lotte Schoen in the play Lettice and Lovage, in which she appeared in both the London and Broadway productions opposite Dame Maggie Smith. In 1994, she played Sybil Birling in the Royal National Theatre production of An Inspector Calls. In 2008, she was acclaimed for her portrayal of Mrs St Maugham in a revival of Enid Bagnold's The Chalk Garden at the Donmar Warehouse, London, for which she won the Best Actress award in the Critics' Circle Theatre Awards and the Olivier award for Best Actress in a Play in 2009. In 2009, she also appeared alongside Helen Mirren in Phedre at the Royal National Theatre. She appeared in two films directed by Stanley Kubrick, 2001: A Space Odyssey (1968) and A Clockwork Orange (1971). Tyzack also appeared in Ring of Spies (1964), The Whisperers (1967), A Touch of Love (1969), The Legacy (1978), The Quatermass Conclusion (1979), Mr. Love (1985), Prick Up Your Ears (1987), The King's Whore (1990), Mrs Dalloway (1997), Bright Young Things (2003), and the Woody Allen films Match Point (2005) and Scoop (2006). Tyzack played Queen Anne in The First Churchills; Bette in Cousin Bette; and Antonia, mother of the Emperor Claudius, in I, Claudius. She also played Clotilde Bradbury Scott in the BBC adaptation of the Agatha Christie story Nemesis in 1987 in Miss Marple. In the 1990s, she played a major role in The Young Indiana Jones Chronicles television series as the young Indiana Jones' strict Oxford educated tutor, Miss Helen Seymour. In the 2000s, she made two appearances in Midsomer Murders. In 2011, she joined the cast of soap opera EastEnders, playing Lydia Simmonds. On 13 April 2011, it was announced that for personal reasons she had departed EastEnders and that her role had been recast to Heather Chasen as a result of the nature of the large storyline needing to continue.

Құрметтер

Тайзак 1970 жылғы туған күніне орай ұсынылған Ұлыбритания империясы орденінің офицері (OBE) және 2010 жылғы жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Ұлыбритания империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды, екеуі де театр өнеріне қосқан қызметтері үшін.

Жеке өмір

Тайзак 1958 жылы математик Алан Стивенсонға үйленді және олардың Мэтью деген бір ұлы болды. Тайзак 2011 жылдың 25 маусымында 79 жасында, қысқа ғана уақыт бойы қатерлі ісікке қарсы күрескеннен кейін дүние салды.