Кіріспе

Линзаның кемшілігі – фотосурет және оптикада қолданылатын термин.

Фотосуретте, жұмсақ фокус – линзаның кемшілігі, онда линза шар тәрізді аберрацияға байланысты бейілдеулі кескіндерді қалыптастырады. Жұмсақ фокус линзасы кескінді өткір жиектерін сақтай отырып, оны бүлдіру әсерін беру үшін әдейі шар тәрізді аберрацияны енгізеді; бұл фокустан тыс кескіннен өзгеше, және әсерді өткір линзаны жай ғана бұрмалау арқылы қол жеткізу мүмкін емес. Жұмсақ фокус – мұндай линзамен түсірілген фотосурет стилінің де атауы.

Фотография

Жұмсақ фокус техникалық кемшіліктер саналатын, әдетте сфералық және хроматикалық аберрациядан туындайды. Көптеген ескі линзалар олардың құрылымының қосымша нәтижесі ретінде жұмсақ фокусқа ие болды. Пинкхэм Смит және Буш Никола Першайд (Никола Першайдты қараңыз) сияқты кейбір линза жасаушылар осы кемшіліктерді пайдаланып, қасақана түрде линзалар жасады. Түс қолжетімді болған кезде, хроматикалық аберрация бұрынғыдай қажет болмады, бірақ жақсы басқарылған сфералық аберрацияға деген сұраныс артты. Жаңа линзалар оптикалық аберрацияны азайту үшін жасалған, бірақ Canon EF 135 мм f/2.8 Softfocus, Pentax SMC 28 мм f2.8 FA Soft Lens, Mamiya 180 мм f/4.0 645 камераларына арналған Soft Focus Lens және Lensbaby Velvet 56 мм линзасы сияқты линзалар кең апертурада сфералық аберрацияның реттелетін деңгейлерін ұсынады. Бұл эффектті толығымен өшіруге болады, сонда линза өте анық болады. 1930 жылдардың ортасында Лейц компаниясы Leica диапазондық камералары үшін легендарлы Thambar 90 мм f/2.2 жұмсақ фокустық линзасын жасады. Ол 3000 данадан аспайтын шағын серияда шығарылды. Бүгінде ол сирек кездесетін коллекциялық зат. 2017 жылы оның жаңа нұсқасы 6495 долларға сатылды. Алғашқы сериядан шыққан линзаның құны жағдайына байланысты 3000-нан 8000 долларға дейін жетеді. Жұмсақ фокус эффектісі гламурлық фотосуреттерде қолданылады, себебі ол қателерді жасырады және арман сияқты бейне жасайды. Жұмсақ фокус линзасының әсерін диффузиялық фильтр немесе линзаның алдыңғы жағына нейлон чулықты керіп тағу, мөлдір фильтрге немесе линзаның алдыңғы немесе артқы элементіне вазелин жағу сияқты басқа әдістермен де шамалауға болады. Соңғы әдіс ұсынылмайды, себебі линзаны тазалау әрқашан оның бетіне зақым келтіру қаупін тудырады. Бұл эффектті пост-өңдеу процедураларымен де жақындатуға болады. Атап айтқанда, суреттегі жарқыраған бөліктер бұлыңғырланады, бірақ жұмсақ фокустың боке эффектін қайта жасау мүмкін емес.