Кіріспе

Жылан түрлері

Шымыр жылан (Denisonia devisi), сондай-ақ Devis's banded snake деп белгілі, Elapidae тұқымдасына жататын улы жыланның бір түрі. Бұл түр Австралияның шығыс бөлігінің белгілі бір аймақтарында ғана кездеседі, оның ішінде Оңтүстік-Батыс Квинсленд, Солтүстік Жаңа Оңтүстік Уэльс, Солтүстік-Батыс Виктория және (жақында) Оңтүстік Австралия. Оның ғылыми және жалпы атауы Чарльз Уолтер Де Вис есімімен байланысты.

Таксономия

Бұл түрді алғаш рет Квинсленд мұражайының бірінші директоры Чарльз Уолтер Де Вис сипаттады, оның ғылыми аты мен қазақша атауларының бірі оның есімімен байланысты. 1884 жылы ол оны Hoplocephalus ornatus деп сипаттады. 1920 жылы Уэйт және Лонгман оны Denisonia туысына жатқызуды шешті. Бірақ, 1869 жылы Крефт басқа бір түрді Denisonia ornata деп атағандықтан, бұл атауды қолдану мүмкін болмады. Сондықтан Уэйт және Лонгман жаңа атау – Denisonia maculata var. devisi-ді құрды. Кейіннен 1983 жылы Коггер оны толық түр ретінде, Denisonia devisi деп мойындады.

Сипаттама

Денисониа девизи қысқа, жуан және сәл жалпақ. Көздері бастың үстіңгі бөлігінде орналасқан және айқын іріске ие. Дененің жоғарғы жағы сарғыш қоңырдан зәйтүн жасыл түске дейін болады, және дененің бойымен жүретін, жиектері тік және тар, қара жолақтармен бөлінген. Де Вистің жолақты жыланын кейде өлім жыландарымен шатастырады, себебі екеуінің де денесі жуан және жолақты. Басты айырмашылық – Де Вистің жолақты жыланының құйрығы күрт жіңішке болмайды, ал басы кең және үшбұрышты емес.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Де Вис жолақты жыланын Квинсленд және Жаңа Оңтүстік Уэльс штаттарындағы аллювиалды жазықтарда ғана кездесетін деп есептелген. Алайда, сүтқоректілер саласындағы сарапшы Питер Менкхорст Виктория штатының солтүстік-батысында қызамық жыланның өлгенін хабарлағаннан кейін, 2005 жылдың қараша айында Уолполла аралдарын зерттеу экспедициясы ұйымдастырылды. Қызамық жыланды табудың орнына, зерттеу барысында Виктория штатында алғаш рет Де Вис жолақты жыланы анықталды. Түрдің жаңа таралған аймағын растау, Виктория мен Жаңа Оңтүстік Уэльс шекарасындағы Мюррей өзенінің бойындағы бірнеше учаскеде су деңгейін көтерудің экологиялық мақсаттағы нәтижелері туралы есептемеде жыланға ерекше назар аударылды. Жылан Уолполла аралы саябағынан табылды, ол Виктория мен Жаңа Оңтүстік Уэльс шекарасындағы Солтүстік-Батыс аймағының шетінде орналасқан, су тасқынына бейім өсімдіктер аймағынан құралған. Бұл Мюррей-Дарлинг бассейніндегі жоғары экологиялық құндылығы бар "Иконалық Орын" деп белгіленген аумақ. Виктория штатының жылан фаунасына жаңадан қосылған бұл түр, Дарлинг өзенінде болған су тасқыны кезінде оңтүстікке қарай жылжып келген болуы мүмкін. Әдетте құрғақ болатын орта, судың және биологиялық әртүрліліктің артуына байланысты, экологиялық судың әсерінен жылдар бойына қолайлырақ болды.

Мінез-құлық

Бұл жылан көлемі аз, жазық жерлерде, әсіресе маусымдық су тасқынына ұшырайтын аймақтарда мекендейді. Ол негізінен бақалармен қоректенеді және жасырын шабуыл жасап аң аулайды. Жылы ауа райында түнгі уақытта белсенді болады және топырақ жарықтарында жасырынады.

Қорғау мәртебесі

Шөп жыланының қорғау статусы IUCN Қызыл тізімінде және 1992 жылғы Квинсленд штатының Табиғатты қорғау заңы бойынша «қауіпсіз» деп саналады.