Қара Эльф Трилогиясы: Туған Жер

Кіріспе

1990 жылғы Р.А. Сальваторенің романы

«Отан» – американдық жазушы Р.А. Сальваторенің фантастикалық романы, «Icewind Dale Trilogy» трилогиясына арналған шағын роман («The Dark Elf Trilogy») трилогиясының бірінші кітабы. Роман Дризzt До’Урденнің туған кезенін, оның туу жағдайларын және қара эльфтер (дров) арасындағы өсіп-өнуін баяндайды. Оқырманды Дриззттің отаны – дров қаласы Мензоберранзанға саяхатқа шақырады. Бұдан кейін оқырман Дриззттің қатал және бәсекелестікке толы жер асты қоғамында өз қағидаларын сақтауға жасаған тырысыстарын, мұндай сезімдерге қауіп төнуін көреді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Дриззт Мензоберранзанның он бірінші асыл үйі, Даермон На'шезбаернонның (көбінесе До'Урден үйі деп аталады) туылған. Ол До'Урден Матрон Анасы Малисаның және оның жұбайы До'Урден қару шебері (әрі кейде қамқоршысы) Закнафейннің ұлы болды. Үшінші ұлы ретінде дров мәдениетінде Дриззттің Лолт құдайына құрбандыққа шалу қажет еді. Алайда, оның үлкен ағасы және тұңғыш ұлы Нальфейннің (әрине, екінші ұлы Дининнің сатқын қолынан) Девир үйіне қарсы шайқаста қаза болуы, бұл Даермон На'шезбаернонды туған кезде қаладағы тоғызыншы орынға көтерді, оны екінші ұлы етіп, құтқарды. Дриззт До'Урден аналық қоғамның еркегі болғандықтан, өмірінің алғашқы он алты жылында отбасының, әсіресе үлкен әпкесі Бризаның қолынан едәуір зорлық-зомбылық көрді. Оның алғашқы он жылы бауыры Виернаның қамқорлығында принц ретінде өтті; ол мейірімді болмаса да, соңғы жылдары Дризз оған деген сүйіспеншілігін еске түсірді, өйткені олар Закнафейн арқылы әкелікпен байланысты болды. Бала кезінде Дриззт керемет рефлекстері мен үйлестіру қабілетіне ие болды. Нәтижесінде Закнафейн Малисаны Дриззттің үй сиқыршысы ретінде Нальфейнді алмастырудың орнына жауынгер болу керектігіне көндірді. Осылайша, он алты жасында Дриззт қару-жарақпен жаттығуды бастады. Ол өзінің шеберлігін меңгеріп, қараңғылық пен Фаэрунның ең мықты семсершілерінің біріне айналды. Жиырма жасында ол Академияға, атап айтқанда Меле Магтереге, Мензоберранзанның жауынгерлік академиясына барды. Дриззттің сыныптарында оны жеңе алатын ешкім жоқ екені белгілі болған кезде, академияның ұстаздары оны өзінен үш жас жоғары оқушылармен теңестірді. Дриззт сол сыныпты оңай жеңді. Академиядағы уақыты (дров стандарттары бойынша) керемет болар еді, бірақ ол түлектер рәсіміне қатыспай, екі бас діни қызметкердің, олардың бірі оның әпкесі Виернаның ұсыныстарын қабылдамай, Лолтты айыптады. Виерна Дриззттің қарсылығына ашуланып, оған Жәндік патшайымына қарсы шыққандардың не болғанын көрсетті: ол оны драйдерлердің орнына алып барды. Ол оны сол жерде қалдыра бастады, бірақ Дриззттің анасы араласып, Дриззтті драйдерлердің қолынан құтқарып қалды. Ол Дриззтті егер одан басқа да қарсылық көрсеткенін естісе, қорқынышты жаратылыстардың біріне айналдырамын деп қорқытты. Ол салтанатты рәсімге қатыспаса да, мектепті үздік бітірді. Ол өзінің рәсімнен шынымен ешкімнің хабар алмағанын сезді, өйткені басқалар сол сәтте-ақ жиналыпты. Ол өзінің патрульдік тобымен бірге қараңғылықты қарауылдай бастады. Ол өзінің нәсілінің қараңғылықтағы басқа нәсілдерге көрсеткен қатыгездіктеріне өз көзімен куә болды. Бітіргеннен кейін көп ұзамай ол жер бетіндегі рейдке қатысып, оның денесін өлтірілген анасының мәйітімен жасырып, дровтың ең қатал жауы, жер бетіндегі эльфтердің баласының өмірін құтқарды. Дриззттің моральдық ұстанымымен ұқсас Закнафейн баланы өлтіргеніне сенді, бірақ Лолт баланың тірі қалуына жол беріп, До'Урден үйі Жәндік патшайымының ықыласынан айырылды. Закнафейн Дриззттің дровтың зұлым жолына түсіп кеткенін сезініп, Дриззтпен шайқасты және оған бұл туралы шындықты ұлы айтты. Дриззттің жер бетіндегі эльфтерді өлтіруге қатысы жоқ екенін естігеннен кейін Закнафейн қатты қуанды және Дриззттің шынымен де оның баласы екенін айтты. Олар До'Урден үйінен қашып, қараңғылар үңгірінде өмір сүруді жоспарлаған. Өкінішке қарай, Малис және оның қыздары До'Урденнің Лолттың ықыласына неге ие болмайтынын білу үшін, оны бақылап отырды. Олар жағдайды түзеудің жалғыз жолы Дриззтті Лолтқа құрбандыққа шалу екенін білген. Малиса Закнафейнге ұлын құрбан ету жоспарын айтып, оны тоқтату үшін Закнафейн Дриззтті алмастыруды ұсынды. Бұл Малис-тің барлық уақыттағы ниеті еді. Ол Закнафейн өлгеннен кейін Дриззттің дров абыройы сияқты әрекет ете бастайтынына және қару шеберінің орнын мақтанышпен алады деп сенді. Дриззттің әкесі қайтыс болғанын білгенде, ол Малиспен бетпе-бет келді. Ол оған Закнафейннің Жәндік патшайымның ықыласына ие болу үшін Лолтқа құрбандыққа шалынғанын қатты қуана-қуана айтты. Ол Дриззтке үйдің жаңа қару шебері ретінде қызмет ететінін айтты. Дриззт бұл ұсынысты мүлдем қабылдамады. Закнафейннің қаруларының бірін пайдаланып, жарылып жатқан жарық шарымен қараңғылыққа қашты.

Drizzt was born to the tenth noble House of Menzoberranzan, Daermon Na'shezbaernon (more commonly known as House Do'Urden). He was the son of Malice, the Do'Urden Matron Mother and her consort, Do'Urden weaponmaster (and sometime Patron) Zaknafein. As the third son, drow culture demanded that Drizzt be sacrificed to their goddess Lolth. However, the death of his older brother, and the first son, Nalfein, (incidentally, at the treacherous hand of the second son, Dinin) in the battle against House DeVir which raised Daermon Na'shezbaernon to the 9th ranked in the city during his birth, made him the second son and spared him. Being a male in the matriarchal drow society, Drizzt Do'Urden suffered considerable abuse at the hands of his family, particularly his eldest sister Briza, in the first sixteen years of his life. His first ten years were spent as a page prince in the care of his sister Vierna; though she was far from kind, in his later years Drizzt would recall some affection for her, stemming from the fact they shared paternity through Zaknafein. As a child, Drizzt displayed amazing reflexes and coordination. Consequently, Zaknafein was able to persuade Malice that Drizzt should become a warrior, instead of replacing Nalfein as the house wizard. Thus, at the age of sixteen, Drizzt began his weapons training. He began learning the skills that would lead him to become one of the most formidable swordsmen in both the Underdark, and Faerûn. At twenty years of age, he went to the Academy, specifically Melee Magthere, Menzoberranzan's warrior academy, where he excelled in his studies despite his resistance to the attempted brainwashing by the masters of the academy. When it was clear that there were none in Drizzt's class who could beat him, the masters of the academy matched him against students three years above him. Drizzt defeated that class easily. His time at the academy would have been perfect (by Drow standards) except for the graduation ceremony, where he disgraced himself by not taking part in a ritual, refusing the advances of two high priestesses, one of them his sister, Vierna, and damning Lolth. Vierna, angered by Drizzt's defiance, showed him what happened to those who defied the Spider Queen: she took him to a drider's lair. She started to leave him there, but Drizzt's mother interfered and saved Drizzt from certain death by the driders. She threatened to turn Drizzt into one of the hideous creatures if she heard of any more defiance from him. He graduated with honors, even though he did not participate in the ceremony. He believed that no one really noticed his absence from the ceremony because the others were wrapped up in the moment. He began patrolling the Underdark with his assigned patrol group. He witnessed first hand the cruelty his race showed the other races of the Underdark. Not long after graduation, he took part in a surface raid in which he saved the life of a child of the most bitter enemy of the drow, the surface elves, by hiding her body underneath the corpse of her murdered mother. Zaknafein, having similar morals to Drizzt, believed he had killed the child, but Lolth knew he allowed the child to survive and House Do'Urden fell out of the Spider Queen's tenuous favor. Zaknafein, fearing that Drizzt had succumbed to the evil ways of the drow, fought with Drizzt, and was told the truth of the matter by his son. Upon hearing Drizzt say that he had no part in the murder of the surface elves, Zaknafein became ecstatic, and revealed that Drizzt was indeed his child. They planned to escape House Do'Urden and live in the caverns of the Underdark. Unfortunately, Matron Malice and her daughters, in a bid to find out why Do'Urden was no longer in Lolth's favor, were watching. They knew that the only way to rectify the situation was to offer Drizzt up as a sacrifice to Lolth. Malice informed Zaknafein of the plan to sacrifice their son, and to stop it from happening, Zaknafein offered himself to replace Drizzt. This was Malice's intention all along. She believed that once Zaknafein was dead that Drizzt would begin behaving like a proper drow noble, and would take the position of weapon master with pride. When Drizzt learned of his father's demise, he confronted Matron Malice. She told him, cruelly and with much delight, that Zaknafein had been sacrificed to Lolth in order to regain the Spider Queen's favor. She told Drizzt that he was to serve as the house's new weapon master. Drizzt refused outright and, using one of Zaknafein's weapons an exploding ball of light escaped into the Underdark.

Қабылдау

"Отан" сыншысы Синди Спирден оң пікір алды. Ол, роман Дриззт кейіпкерін қалыптастырудың тамаша бастамасы болды деді. Pornokitsch "Отан" туралы жазған рецензиясында: "Мырза Сальваторе дровты тартымды жаратуға қабілетті шағын үзінділерді көрсетеді, бірақ осы әрекеттерден бас тартып, оларды мүмкіндігінше жаман етуге құмарланады. Бұл Дриззт кейіпкеріне де, кітапқа да ешқандай пайда әкелмейді." "Отан" комиксінің 1-томы, Клиатт журналынан Джордж Галушактан оң пікір алды, ол: "Мен қылыш пен сиқырға аса құмар емеспін, бірақ бұл комикс маған ұнады. Сюжетті түсіну оңай: не болып жатқанын білу үшін "Ұмытылған әлемдер" энциклопедиясын қажет етесіз." "Отан" CBR-дің 2020 жылғы "Бастау үшін 10 үздік DnD әңгімесі" тізімінде 7-орынды иеленді. Мақалада: "Бұл роман Дриззт шығу тегінен бөлек, D&D-ге қызығушылық танытқандар үшін тамаша бастама болып табылады, себебі ол дров қоғамын жан-жақты ашты. Романның әлем құруы дров ретінде ойнағысы келетіндерге ғана емес, сонымен қатар орктар мен кобольдтар сияқты әдетте жамандықпен бейнеленетін нәсілдердің кейіпкерлері үшін де керемет идеялар береді." Io9 сериясында ескі Dungeons & Dragons романдарына қайта оралып қараған Роб Брикен: "Бұл мен оқыған басқа Dungeons & Dragons романдарынан ерекшеленеді, және мен осылай екеніне сенімдімін, соның ішінде Dark Elf трилогиясының екінші кітабы – Exile and Sojourn да бар. Бала кезімде оқымаған романдарды оқығанда бұл өзгермесе, білмеймін, бірақ қазіргі уақытта "Отан" сынды жақсы баға алады. Бұл классикалық D&D романына лайық, бірақ мен қате екенімді дәлелдеуге дайынмын."