Қызыл гүлдің қызы және құпиялар аралы

Кіріспе

"Сыртқыштың қызы" – Нина Бауденнің балалар романы, алғаш рет 1966 жылы жарық көрген. Роман екі рет телеспектакль ретінде қойылды, оның басты рөлдерін Фиона Кеннеди (1971) және Сэмми Гленн (1996) сомдады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Шотландияның шалғайдағы кішкентай Скуа аралында Пердитаны арал тұрғындары "батырдың қызы" деп атайды. Олар оның анасы теңізге қарғыс айтып, олардың күнкөрісіне нұқсан келтіріп қайтыс болды деп санайды (көптеген ер адамдар балықшы). Ол көл жанындағы құлай жөндеуді күтіп тұрған үйде, үй шаруашылығымен айналысатын Энниден басқа жалғыз тұрады, мектепке бармайды және достары жоқ. Үй иесі, Смит мырза, көбінесе болмайды және ол келгенде Пердита одан алыс жүрсін деп күтеді. Ауыл балалары оны анасы сияқты колдовщик деп мазақтап, қанауға тырысады. Бір жазда соқыр Жаней және оның үлкен ағасы Тим, сирек кездесетін орхидея табуды көздеген табиғатты зерттеуші әкесімен бірге аралға келеді. Сол кезде тағы бір ағылшын турисі, Джонс мырза да келіп, сол қонақ үйде (бірнеше бөлмесі бар ауылдық қонақ үй) орналасады. Балалар жалғыз Пердитамен дос болады, бірақ ол бастапқыда өте ұялады, себебі ол бұрын балалардан тек қана қатыгездік көрген. Смит мырза Энни мен Пердитамен бірге ескі үйіне оралады. Бір күні кешке Пердита Джонс мырзаның Смит мырзамен әңгімелесіп жатқанын естіп алады. Олар бірге қазбаларды іздейді (көбінесе қазбаларға қызығушылық танытқан Тим), аралдың үңгірлерін зерттейді, Тимнің әкесіне шабуыл жасалғаннан кейін бұрынғы шешілмеген және қазіргі қылмысты тергейді, сондай-ақ қазына табады. Оларды бірнеше жыл бұрын банк тонауы кезінде сақтау жәшіктерінен көптеген құнды әшекейлерді ұрлап, аралдың теңіз үңгірлерінде жасырған, Джонс және Смит деп танысқан (нағыз есімдері емес) алаяқтар қорқытады, бірақ ақырында балалар зардап көрмейді және ұрылар ұрланған қазынаны қайтарып ала алмайды. Балалар жасырылған әшекейлерді тауып, полицияға тапсырады, олар банкке қайтарылады. Тим мен Жанейдің демалысы аяқталады және олардың әкесімен бірге аралдан кету үшін паромға отырады. Пердита оларға паром кетіп бара жатқанда келеді, Жанейге жинаған дала гүлдерін сыйлайды. Олар оның әкесі іздеген гүлдер болып шығады, сондықтан олар Пердита оларға өсетін жерін көрсетуі үшін аралға қайта оралуы мүмкін. Пердита енді кейіпкерге айналғандықтан, жергілікті балалар оған жамандық жасауды тоқтатады; сонымен қатар, оның оқуын бастауы күтілуде, бұл оның оқшаулануын азайтады.

On the small remote Scottish isle of Skua, Perdita has been branded "the witch's daughter" by islanders. They believe her mother died cursing the sea on which they depend for their livelihood (most of the men are fishermen). She lives in a tumbledown house by the loch, alone apart from the housekeeper Annie, never goes to school and has no friends. The house's owner, Mr Smith, is usually absent and expects Perdita to keep out of his way when he is there. The village children avoid or bully her, saying she's a witch like her mother. One summer Janey, who is blind, and her elder brother Tim visit the island with their naturalist father who wants to find a rare orchid that might grow there. Another English tourist, Mr Jones, arrives at the same time and also stays in the hotel (a village inn with a few rooms). The children befriend the lonely girl Perdita, though she is at first very shy as she has only experienced cruelty from other children before. Mr Smith arrives to stay in his old house with Annie and Perdita. One evening Perdita overhears Mr Jones in the kitchen talking with Mr Smith. Together they search for fossils (mostly Tim, who's very interested in fossils), explore the island's caves, investigate an old unsolved crime as well as a current one after Tim's father is assaulted, and find treasure. They are threatened by the crooks calling themselves Jones and Smith (not their real names) who had stolen many valuable jewels from deposit boxes during a bank robbery a few years before and hidden them in the island's sea caves, but eventually the children are unharmed and the thieves don't manage to get the stolen treasure back. The children find the hidden jewels and they are handed to the police for return to the bank. Tim and Janey's holiday ends and their father is with them as they board the ferry to leave the island. Perdita comes to them just as the ferry is leaving with a bunch of wild flowers she has picked for Janey they are the ones their father had been searching for, so it seems they might return to the island another time so that Perdita can show him where they grow. As Perdita is now something of a hero the local children stop being so mean to her; also she is expected to start attending school soon after the end of the story and will be less isolated.

Теледидарлық бейімделулер

"Сөзгердің қызы" екі рет теледидарға бейімделді. 1971 жылғы BBC нұсқасы Фиона Кеннедидің Пердита, Джиллиан Бейлінің Джейн және Спенсер Бэнкстің Тим рөлінде ойнаған бес бөлімді мини-сериал болды. 1996 жылғы Шотландия Телевизиясының туындысы Сами Гленннің Пердита, Ричард Клэкстонның Тим, Питер Ферттің Мистер Джонс және Патрик Бергиннің Мистер Смит рөліндегі 90 минуттық телефильм болды. Роман мен фильм арасындағы айырмашылықтардың ішінде Джейн кейіпкерін алып тастау және көтеріңкі аяқталу болды. 1996 жылғы телефильмді Алан Макмиллан түсірді.