Кіріспе
Польшаның Краков қаласында орналасқан футбол стадионы. Генрика Рейман атындағы қалалық стадион – Польшаның Краков қаласындағы футболға арналған стадион. Қазіргі уақытта ол I лига матчтарында ойнайтын «Висла Краков» футбол командасының үй алаңы ретінде пайдаланылады. Стадионның мекенжайы: Краков, Реймонта көшесі, 22-үй. Стадионның сыйымдылығы 33 326 көрерменге жетеді, барлық орын отыруға арналған, және стадион толығымен шатырымен жабылған. «Висла» стадионы I лигадағы екінші ірі арена. Стадион 1953 жылы салынған. 2003 жылдан 2011 жылға дейін стадион төрт жаңа трибуна және медиа павильонымен толықтай қайта жаңартылды. Қайта жаңарту жұмыстары 2011 жылдың қазан айында аяқталды. 2008 жылдың 23 қаңтарында Краков қалалық кеңесінің қаулысымен стадионға «Висланың» легендарлық ойыншысы Генрик Томаш Рейманның есімі берілді. Краковтағы қалалық стадион УЕФАның 4-санатының талаптарына сай келеді.
Stadion Miejski im. Henryka Reymana is a football specific stadium in Kraków, Poland. It is currently used as home ground by Wisła Kraków football team playing in the I liga matches. The address of the stadium is Kraków, ul. Reymonta 22. The stadium has a capacity of 33,326 spectators, who are all seated, and is fully roofed. Wisła Stadium is the second largest arena in I liga. The stadium was originally built in 1953. From 2003 to 2011, the stadium was completely reconstructed with four new stands and a media pavilion. Reconstruction was finally completed in October 2011. Thanks to resolution passed by Kraków City council on 23 January 2008, the stadium is named after Wisła's legendary player Henryk Tomasz Reyman. Municipal Stadium in Kraków meets the criteria for UEFA Category 4.
Висла Краковтың бұрынғы алаңы
Қазіргі стадион – «Висла Краков» клубының үшінші үйі. Алғашқы стадион қазіргі орнынан шамамен 500 метр қашықтықта, Олеандры ауданында салынған. Ол 1914 жылы тұрғызылып, сол жылдың 16 сәуірінде «Чарни Львов» командасымен 3:2 есебімен жеңіспен ашылды, бірақ бір жыл өткен соң өртенді. Бұл стадион толық аяқталған жоқ, ал Бірінші дүниежүзілік соғыс оның орнында тек қираған қалдықтарды қалдырды. 1922 жылы «Висла» сол аудандағы жаңа стадионға көшті. Бұл стадион Екінші дүниежүзілік соғыстан аман қалды, бірақ соғыстан кейінгі футболдың өркендеуіне төтеп бере алмады. Соған қоса, 1946 жылы Краков қаласын қатты дауыл шалып, стадионға елеулі зақым келтірді.
Қазіргі стадионның орналасқан жері
1953 жылдың мамыр айында, ескі стадионның қасында Висла тарихындағы үшінші стадион ашылды. Осы стадионда Висла Краков командасы бүгін үй матчтарын өткізеді. Стадионда футбол алаңының айналасында сопақша жүгіру жолы болған. Бұл құрылыстың ерекше белгісі – қақпалардың артындағы трибуналарда орналасқан, «Бранденбург қақпалары» деп аталатын бөлік еді.
70-80 жылдар
1972 жылы стадионға жарық шамдары орнатылды. Олардың ресми ашылуы 1972 жылғы 11 маусымда «Висла Краков» пен «Легия Варшава» арасындағы лига матчы барысында өтті, ол 1:1 есебімен тең аяқталды. 1976 жылы «Висла Краков» УЕФА кубогында «Селтик Глазгомен» ойнады. Команда алғашқы ойынды сыртта 2:2 есебімен теңегеннен кейін, 29 қыркүйекте «Висланың» «бойлармен» күресін көру үшін көптеген жанкүйерлер жиналды. Ойынға қатысқан БАҚ және жанкүйерлер шамамен 45 000 көрермен болғанын айтады, бірақ нақты саны белгісіз. Бұл ойын (2:0 есебімен жеңіліс) стадионның көрермендер саны бойынша рекорды болып табылады. 1985 жылы жаңа бас трибуна салу жоспары жарияланды. Сондықтан I, II, III, IV және V секторлар (барлық бас трибуна) бұзылды. Дегенмен, құрылысты жалғастыруға қаражаттың жетіспеуі салдарынан стадион 10 жылдан астам уақыт бойы бас трибунасыз қалды.
90-шы және 2000-шы жылдар
1995 жылы оңтүстік тұғырдың жөндеу жұмыстары және жарық шамдарының мачталарын бұзу жұмыстары жүргізілді. Жаңа бас трибунаның құрылысы 1996 жылы басталды. Оны Краков қаласы мен Totalizator Sportowy бірлескен кеңсесі қаржыландырды. Жаңа трибунаның ашылуы (А және В секторлары, сондай-ақ VIP сектор) 1998 жылдың наурыз айында «Висла» мен «ГКС Катовице» арасындағы лига матчы кезінде өтті. 1998 жылы шығыс трибунасы тағы да жаңартылды. 4800 пластикалық орындық орнатылды. Сонымен қатар, футбол алаңын айнала қоршаған сопақша жүгіру жолы толықтай алынып тасталды. 1999 жылдың қаңтарында қақпалардың артындағы жасанды төбелер бұзылды. 2000 жылдың шілдесінде 3 Мая көшесі бойында 250 адамға арналған қонақ команда жанкүйерлері үшін уақытша оңтүстік трибуна салынды. Кейіннен ол 500 адамға дейін кеңейтілді. 2002 жылдың сәуірінде Польша футбол федерациясының талаптарына сәйкес жаңа жарық мачталары орнатылды. 2003 жылдың маусым айында газонды жылыту жүйесі орнатылды. 2004 жылдың маусым айында Польша футбол ассоциациясының лицензиялық талаптары «Висланы» уақытша, толық орындықты және толық жабылатын солтүстік трибунаны салуға мәжбүр етті. Оның сыйымдылығы шамамен 1000 адамды құрады. Сонымен қатар, матчты көрудің ыңғайлылығын арттыру үшін бас трибунаның алдындағы қоршаудың биіктігі 1 метрге дейін төмендетілді.
Жалпы
Войцех Обтуловичке тиесілі сәулет және дизайн студиясы әзірлеген құрылыс жобасы төрт рет өзгертілді, бірақ негізгі ерекшеліктері сақталды. Алғашқы жобада 20 000 орындық стадионды салу көзделген, оның ішінде 90-шы жылдардың ортасында салынған басты трибуна да болған. Осы жоба бойынша 2004 жылдың қарашасында жаңа оңтүстік трибунаның құрылысы басталды, шабуылшы Мацей Журавский алғашқы қашауды қазып алды. Ол 2006 жылдың маусым айында аяқталды, құны шамамен 35 млн злотыйды құрады. Басты мердігер – Budimex Dromex компаниясы. 2006 жылдың қаңтарында солтүстік жақтағы егіз трибунаның құрылысы басталды. Оның құрылысы 12 айға созылды, мердігері де, құны да оңтүстік трибунаға ұқсас болды. 2007 жылдың сәуірінде 2012 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатының Польшамен бірлесіп өткізілетіні жарияланды. Краков және «Висла» стадионы алдағы шара үшін резервтік алаң ретінде таңдалды. Сондықтан стадион жобасы элиталық кластағы стадион талаптарына сай өзгертілді. 2007 жылдың қыркүйегінде Budimex Dromex стадионның бұрынғы тұжырымдамасының бөлігі болған медиа павильонын салуды бастады. Қазан айында Войцех Обтуловичтің сәулет студиясына жаңа стадион жобасын жүзеге асыру тапсырылды, оның құны шамамен 3,5 миллион злотыйды құрады. 2008 жылдың қаңтарында медиа павильонының құрылысы аяқталды. Бұл инвестицияның жалпы құны 11 миллион злотыдан асты. Ескі шығыс трибунасын бұзу 2008 жылдың мамыр айында басталды. 2009 жылдың ақпанында Polimex Mostostal жаңа шығыс трибунаның құрылысын бастады, оның құны шамамен 144 миллион злотыды құрады. 2008/09 жылғы «Экстракласа» маусымы аяқталғаннан кейін, 2009 жылдың маусым айында Polimex Mostostal басты трибунаны (батыс) бұзуды және жаңасын салуды бастады. Оның құны 153 миллион злотыдан асты. «Висла» (Краков) командасы 2009/2010 маусымдағы матчтарын Сосновецтегі Людовик стадионында және Стави Суче стадионында өткізді, себебі стадионда кең ауқымды құрылыс жұмыстары жүргізіліп жатқан болатын. 2009 жылдың қазан айының басында екі трибунаны салған мердігер Polimex Mostostal инвесторға жобаны қаржыландыру үшін қосымша 28,9 миллион злотый сұрады. Бұл грант стадионның астындағы инженерлік желілерді қайта жаңартуға жұмсалатын шығындарды қамтиды. 2009 жылдың 1 қарашасында Войцех Обтуловичтің сәулет студиясы стадионның құрылыс жобасына қатысты келісімшарттан босатылды. Архитекторды шығару себебі, ол жобасына түзетулер енгізуді қадағалай алмады, ал жобада дұрыс емес деректер болды. Осы себепті құрылыс жұмыстарын қалыпты қарқынмен жалғастыру мүмкін болмады, нәтижесінде жұмыстарда үлкен кешігулер туды. Жобаны қайта жасауды бас мердігер – Polimex Mostostal жүзеге асырды. 2009 жылдың 4 қарашасында Краков қалалық кеңесі стадион құрылысына 29,9 миллион злотый сомасында қосымша қаражат беруге келісім білдірді. Егер грант берілмесе, онда екі трибунаны (шығыс және батыс) салған мердігер құрылысты тоқтатып, қаладан өтемақы талап етуі мүмкін еді. Краков қаласының мэрі Яцек Майхровский бүкіл стадионды салудың шамамен 445 миллион злотыға жететінін баяндады. Ақырында стадион құрылысы 2011 жылдың ортасында аяқталды. Бұл жобаға басты трибунаның құрылысы және Mostostal Warszawa SA компаниясының солтүстік трибунаның ішкі бөлігінде жасаған қосымша жұмыстары кірді. 2011 жылдың 15 қазанында барлық төрт трибунасы ашық күйінде алғашқы матч өтті. Қарсылас – «Ягилония» (Белосток) командасы, «Висла» 3:1 есебімен жеңіске жетті.
Орналасу
Стадионның пішіні – бұрынғы құрылыс жобаларының мұрасы. Қақпалардың артындағы екі трибуна және батыс және оңтүстік трибуналардың арасындағы бұрышта орналасқан медиа павильон ескі концепция бойынша салынған. Сызықтар бойындағы екі қабатты трибуналар – соңғы төртінші құрылыс концепцияларын іске асырудың нәтижесі. Стадионның ең маңызды орындарының бірі – президенттік ложа. Стадионда 33 шыныдан артық (скайбокс деп аталады) ложа бар, олар трибуна деңгейлері арасында орналасқан. Олардың әрқайсысының ауданы шамамен … . Әр ложаға жеке кіреберіс бар және ол жоғары стандарттағы орындықтармен жабдықталған. Сонымен қатар, стадионда VIP үшін 1638 орын және супер VIP үшін 477 орын бар. «Висла» жанкүйерлерінің дүкені шығыс трибунасында орналасқан. Батыс және шығыс трибуналарының көтеріңкі бөлігі ескі стадион трибуналарының айналасында салынған колоннадаға сілтеме жасайды. Құрылыста қарапайым торлы конструкциялар қолданылды, нәтижесінде солтүстік және оңтүстік трибуналарға қарағанда трибуналардың ішіндегі коммерциялық аумақ кеңейді, онда көтеріңкі бөлік диагональды элементтерден тұрады. Стадионның бас сәулетшісі Войцех Обтуловичтің сөзіне göre, құрылыс кезінде қолданылған шешімдер стадионға театр атмосферасын сыйлайды. Стадион құрылысының маңызды артықшылығы – қақпалардың артындағы үлкен, бір деңгейлі трибуналар, олар екі құрылыстың ішінде кең орын береді және допинг сапасына, сондай-ақ «Висла» жанкүйерлерінің озық хореография жасау мүмкіндігіне үлкен әсер етеді. Стадион жобасының тағы бір артықшылығы – автоматты қар еріту жүйесімен жабдықталған және одан жасалған материалдың мөлдірлігі, бұл футбол алаңындағы шөптің өсуіне жағымды әсер етеді. Стадион құрылысының басты кемшілігі – трибуналар мен футбол алаңы арасындағы салыстырмалы түрде үлкен қашықтық. Әр трибунаны салған құрылыс компаниялары өз құрылыстарына 10 жылдық кепілдік береді.
One of the most important places of the stadium will be the presidential box with an area of At the stadium there are 33 boxes behind glass (called skyboxes), located between the levels of the stands. Each of them have an area of about >. Each of the lodges have a separate entrance and is equipped with seats of higher standard. In addition, the stadium has 1638 seats for VIP and 477 for the super VIP. The Wisła fan shop is located within the east stand. Elevation of the western and eastern stands refer to the colonnade, which was built around the grandstands of the old stadium. Simple mesh lattice were used in construction, which resulted in a larger commercial area inside the stands, in comparison to the northern and southern grandstand, where the elevation is made up of diagonal strands. According to the chief architect of the stadium, Wojciech Obtułowicz solutions applied during construction process give stadium the atmosphere of the theater. An important advantage of the stadium construction is the large, one level stands behind the goals, which provide plenty of space inside both structures and greatly affect the quality of doping and the possibility of making more advanced choreos by Wisła's fans. Another advantage of the stadium project is a roof, equipped with automatic snow melting systems, and the transparency of the material from which it has been built, which has a positive effect on grass growth on the football pitch. The main disadvantage of the stadium construction is the relatively long distance between the grandstands and the football pitch. The construction companies which built each stands have given ten years guarantee for their constructions.
Батыс стенді
Батыс трибунасы – стадионның 9181 көрерменге арналған негізгі трибунасы. Бірінші деңгейде 3682 адамға орналасуға болады және ол 6 бөлімге бөлінген: А1, В11, В12, Н1, VIP және VIP ложалар. Олардың әрқайсысында (VIP ложалардан басқа) 18 қатар бар. Екінші деңгей 11 бөлімнен тұрады: А21-ден А23-ке дейін, В21-ден В24-ке дейін, Н21-ден Н23-ке дейін және баспасөз бөлімі. Батыс трибунаның құрылысы 2009 жылдың тамыз айының ортасында басталды – стадионның барлық трибуналарының арасында соңғысы. Бұл екі деңгейлі трибунаның тек бір бұрышы бар – солтүстік бұрышы. Оңтүстік бұрыш орнында медиа павильоны орналасқан. Бұл трибунаның басты кіреберісінің үстінде толқын тәрізді үлкен шатыр орналасқан. Батыс трибунасының төменгі деңгейі әртүрлі тереңдікте орналасқан екі бөліктен тұрады. Төменгі бөлігінде екі команданың VIP қонақтары мен автобустары үшін жер асты паркингі бар. Ең төменгі бөлігінде техникалық бөлмелер, қоймалар және персонал бөлмелері орналасқан. Сондай-ақ, төрешілердің бөлмелері мен үй және қарсы командалардың киім ауыстыратын бөлмелері де бар (бөлмелердің ауданы 100 м²). Бұл трибунаның төменгі (жер асты) деңгейінде техникалық бөлмелер мен қоймалар орналасқан. Қоймалардың бірін стадион ішінде орналасқан клуб дүкені пайдаланады. Бұл деңгейдегі ең үлкен бөлме футбол алаңын күтіп ұстаумен айналысатын техникалық командаға арналған. Батыс трибунасы сияқты, ақпараттық, сауда және тамақтану орындары жер қабатында орналасқан. Сонымен қатар, кішкентай қоймалар да бар. Жер қабатындағы жанкүйерлер мөлдір вестибюль арқылы (ауданы 2200 м²-ден астам) өтіп, шығыс трибунасының бірінші деңгейіне тікелей кіре алады. Бұл қабатта баспалдақтар мен лифттер де бар, жанкүйерлер олардың көмегімен трибунаның жоғары қабаттарына көтеріле алады. Бірінші қабаттың көп бөлігін VIP лаунждар алып жатыр. Сонымен қатар, екі конференц-зал, кеңселер, тамақтану орындары және мейрамхана да бар. Бірінші қабаттың солтүстік-шығыс бұрышында клуб мұражайы ашылатын болады. Екінші қабат батыс трибунасының екінші деңгейінде отырған жанкүйерлерге арналған. Екінші қабаттың көп бөлігін көрермендерге арналған дәретханалар мен тамақтану орындары алып жатыр.
Солтүстік тұғыры
Солтүстік трибуна – Владыслава Реймонта көшесі жағындағы қақпаның артында орналасқан бір қабатты трибуна. Сыйымдылығы – 5642 көрермен. Бұл трибуна 5 бөлімге бөлінген: C1-ден C5-ке дейін (әрқайсысы 32 қатардан). Солтүстік трибунаның құрылысы 2006 жылы басталып, 2007 жылдың қаңтарында аяқталды. Стадионның бұл бөлігі қазіргі оңтүстік трибунаға өте ұқсас. Солтүстік трибунаның құрылыс жобасы жаңа стадион құрылысын бастаған оңтүстік трибунаның дәл көшірмесі болып табылады. Солтүстік трибунаның ішкі жағы шамамен төрт жыл бойы аяқталмай келді. Қосымша жұмыстарды Mostostal Warszawa SA компаниясы жүргізіп, 2011 жылдың ортасында аяқтады. Жұмысқа баспалдақтар, көрермендерге арналған кіреберістер, электр сымдары, су құбырлары жүйесі және санитарлық кәріз құрылысы кірді. 2008 жылдың басынан бері Солтүстік трибунада «Висла-Краков» командасының ең белсенді және фанатикалық жанкүйерлері орналасқан. Жанкүйерлер үшін арналған ортаңғы бөліктерде көк, қызыл және ақ түсті орындықтардан жасалған ақ жұлдыз символы бар.
Оңтүстік тұрақ
Оңтүстік трибуна бір қабатты құрылыс, 5672 көрерменге арналған. Құрылыс 2004 жылдың қараша айында басталды, шабуылшы Мачей Журавский бірінші қашауды қазып алды. 2005 жылдың тамызында Чемпиондар лигасының іріктеу кезеңінде «Панатинаикос» командасына қарсы өткен ойынға алғашқы жанкүйерлер трибунаның жартысы біткен кезде кірді. Трибуна бетон мен болаттан жасалған, төбесі трибунаға кіре берісте орналасқан бетон блоктарға бекітілген сымдармен тіреліп тұр. Бүкіл құрылым алдыңғы жағындағы диагональды бетон тіреулермен нығайтылған. Навигациялық және ұйымдастырушылық себептерге байланысты трибуна жай ғана «Е секторы» деп аталды, себебі А және В негізгі трибунада, С – шығыс, ал D – уақытша солтүстік трибунада орналасқан. Сондықтан, Е әліпбидегі келесі әріп болды. Қазіргі уақытта трибуна G деп аталады және ол 5 бөлімге бөлінген (G1-ден G5-ке дейін, әрқайсысы 32 қатардан). Трибунаның құны 34 млн PLN деп бағаланған. Ақырында бұл көрсеткіш тағы 3 млн PLN-ға артты. Қонақ команда жанкүйерлеріне арналған бөлім трибунаның батыс жағында орналасқан (Медиа павильоны мен батыс трибунасының жанында). Соңғы кеңейтімнен кейін, қонақ команда жанкүйерлерінің секторы G4 және G5 бөлімдерінен тұрады және 2043 адамға арналған. Осылайша G3 бөлімі үй және сыртқы жанкүйерлер арасындағы буферлік аймаққа айналды. Трибунаның ішкі кеңістігі жабдықталған. Онда әжетханалар, жуынатын бөлмелер, баспалдақтар, көрермендерге арналған кіреберістер және тамақтану орындары бар.
Медиа павильоны
Медиа павильоны – алғашқы үш стадион жобасының нәтижесі, онда трибуналардың астындағы ғимараттар қазіргі нұсқадағыдай жақсы дамытылмаған. Ғимарат батыс және оңтүстік трибуналардың бұрышында орналасқан. Медиа павильонының құрылысы 2007 жылдың қыркүйегінде басталып, 2008 жылдың қаңтарында аяқталды. Бас мердігер Budimex Dromex компаниясы болды, құны – 11 384 млн злотый. Ғимараттың биіктігі 16 метр, ұзындығы 22 метр. Бірінші қабатта ойыншылар журналистерге сұхбат бере алатын аралас аймақ, буфеті бар стадионның асханасы, дәретханалар және техникалық бөлмелер орналасқан. Павильонның екінші қабатында негізгі конференц-зал жайластырылған. Бұл конференц-зал шамамен 200 адамға арналған. Медиа павильонында стадион ішіне созылған терраса да бар. Матчтар кезінде осы жерде телестудия орналасады. Медиа павильонын көбінесе «Окраглак» деп атайды.
2012 жылғы Еуроодақ
Краков Польша мен Украинада өткен 2012 жылғы Еуропа чемпионатының резервтік қаласы болды. «Висла» стадионы турнирге арналған жоспарланған орын болды. Аталған мәселеге байланысты, бұрынғы жобаға сәйкес стадионның сыйымдылығы шамамен 21 500 орынды құрайтын болды, оны өзгерту туралы шешім қабылданды. Жаңа жобада стадионның сыйымдылығы элиталық деңгейдегі стадионға қойылатын барлық талаптарға сай келу үшін едәуір артты. 2009 жылғы 13 мамырда УЕФА Атқару комитеті Польша Футбол қауымдастығы бәсекеге қатысқан кезеңде ұсынған және УЕФА ресми қабылдау қалалары ретінде бекіткен төрт қаланың тағайындалуын растады: Гданьск, Познань, Варшава және Вроцлав. Осылайша, Краков ресми қабылдау қаласы ретінде тағайындалмады және резервтік қала статусын да сақтап қалмады.