Кіріспе

Американдық актер Лайл Статем Беттгер (13 ақпан 1915 – 24 қыркүйек 2003) – 1950 жылдардан бастап Голливуд фильмдері мен теледидарда рөлдер сомдаған американдық кейіпкер актері, көбінесе жаулар бейнесінде ойнаған. Оның ең танымал рөлінің бірі – «Ең ұлы шоу» (1952) атты Оскар жүлдесіне ие болған фильмдегі ашулы, қызғанышпен толған піл бақташысы Клаус рөлі.

Ерте өмір және білім

Беттгер Филадельфияда, Фрэнк Беттгердің – «Сент-Луис Кардиналс» командасының ойыншысының, және Мерти Статем Беттгердің ұлы болып дүниеге келді. Ол Пенсильвания штатының Хаверфорд қаласындағы Хаверфорд мектебін және Нью-Йорк қаласындағы Америка драмалық өнер академиясын бітірді.

Сахна

Беттгердің театрлық тұңғышы 1936 жылы Нью-Йорктегі Билтмор театрында «Бауырлас егеуқыр» спектаклінде болды. Оның Бродвейдегі жұмыстары: «Би кеші» (1938), «Жазғы түні» (1939), «Ұшқан Герардолар» (1940–1941), «Ай төмендеді» (1942), «Барлығына – барлығы» (1943), «О, бауырым!» (1945), «Джон Мэриді жақсы көреді» (1947–1948) және «Өмір сүру» (1948–1949). Paramount оны бағалау үшін талантты іздеуші жібергенде, Беттгер үш жылдық келісімшартқа қол қойды.

Фильм

Беттгердің кинодағы мансабы 1949 жылы "Жалған" фильмінде түскеннен бастау алды. Кино жазбагері Фрэнк Нилл: "Оның фильмдегі өнеріне қарап, оған тиімді келісімшарт жасалды" деп хабарлады. Кейін Беттгер "No Man of Her Own" (1950) фильмінде жаман жігіт рөлінде ойнады. Ол тез арада "Денвер және Рио-Гранде" (1952), "Ұлы сиу көтерілісі" (1953), "Тыйым салынған" (1953), "Өзен арқылы барабан соғысы" (1954), "Дестри" (1955), "Жалғыз қаңғыбас" (1956) және "О.К. Корралдағы атыс" (1957) сияқты вестерндерде жиі түсе бастады. Беттгер жаман жігіт рөлін сомдауымен танылды және "Юнион Станциясындағы" (1950) қауіпті Джо Биком және "Теңіздегі" (1955) қанды суық нацисттік бас офицер Киршнер сияқты зұлым рөлдерде өте жақсы ойнады. Оның кейінгі рөлдерінің бірі 1969 жылы түсірілген "Импасс" фильміндегі Екінші дүниежүзілік соғыс ардагерінің рөлі болды.

Радио

Беттгердің ескі радиода пайда болған бағдарламаларының ішінде Grand Central Station да болды.

Теледидар

Беттгер теледидарда көптеген драмалық рөлдерде ойнады, 1957 жылғы "Соңғы шара соты" сериалында басты рөлде ойнаған, сондай-ақ "Hawaii Five O", "Rawhide", "The Tall Man", "The Rifleman", "Gunsmoke" (1962 жылғы S9E22 "Ұшқыш" эпизодындағы Полк, кісі өлтірген қарақшы), "Bonanza", "Combat!", "Blue Light", "The Time Tunnel", "Death Valley Days", "Laramie" және "Tales of Wells Fargo" (Джон Уэсли Хардин рөлінде) сериалдарында эпизодтық рөлдерде ойнады.

Жеке өмір

Беттгер 1941 жылдан 1996 жылы қайтыс болғанға дейін Мэри Гертруд Рольфке үйленген. Олардың үш баласы болды: Лайл кіші, Фрэнк және Пола. Ол радиодағы "Олдричтер отбасы" бағдарламасында Генри Олдричтің қарындасы рөлін ойнаған актриса болды. Беттгер отбасы 1960 жылдардың соңында Гавайиге көшіп кетті.